Projekt, który przygotował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ma wdrożyć unijną dyrektywę w sprawie prawa do naprawy (R2R - z ang. right to repair). Jej celem jest usuwanie barier, które zniechęcają do naprawy towarów, takich jak brak informacji o naprawie, słaba dostępność usług serwisowych, zbyt drogie części czy utrudnienia techniczne oraz kontraktowe.
Dyrektywa ma też wspierać konsumentów w wybieraniu naprawy, zamiast zakupu nowego towaru. Wydłużenie cyklu życia towarów, obejmującego naprawę i odnawianie, a w rezultacie ponowne użycie towarów, ma przyczynić się do zmniejszenia ilości odpadów. Przewidziane w nim nowe obowiązki dotyczą producentów pralek, zmywarek, odkurzaczy, suszarek, telefonów komórkowych, urządzeń chłodniczych, wyświetlaczy elektronicznych, sprzętu do spawania, serwerów, skuterów/rowerów elektrycznych (i podobnych towarów zwanych towarami R2R).
Czytaj więcej
Wiele aktualnie sprzedawanych sprzętów łatwiej wyrzucić niż naprawić. Unia Europejska chce temu przeciwdziałać dzięki dyrektywie o prawie konsument...
Konsument dostanie rękojmię po naprawie
Nowelizacją objęte zostaną ustawy o prawach konsumenta, o Inspekcji Handlowej oraz Kodeks wykroczeń. W pierwszej zostanie dodany przepis wskazujący, że możliwość naprawy towaru – zadeklarowana przez sprzedawcę – stanowi obiektywny wymóg zgodności towaru z umową. Konsumentowi, który zdecyduje się na naprawę zamiast wymiany, wydłużony zostanie jednokrotnie o 12 miesięcy okres odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową (wynosi on 2 lata od dnia wydania towaru).
Innymi słowy: jeśli 18 miesięcy po zakupie zepsuje się pralka czy odkurzacz, sprzedawca będzie miał obowiązek poinformować konsumenta, że w gdy wybierze naprawę sprzętu zamiast jego wymiany, to będzie mu przysługiwało dodatkowe 12 miesięcy ochrony z tytułu zgodności towaru z umową, które przedłużą pozostały okres odpowiedzialności sprzedawcy. Przy czym obowiązek wymiany niezgodnego z umową towaru sprzedawca będzie mógł zrealizować dostarczając konsumentowi - za jego zgodą - towar odnowiony.
Czytaj więcej
Konsumenci będą mieć prawo do naprawy produktów po wygaśnięciu gwarancji. Będzie to dotyczyć na przykład pralek, odkurzaczy, smartfonów i rowerów.
Sprzęt ma być naprawialny
Nowe obowiązki czekają też producentów, także tych spoza UE. Ich obowiązki będzie wykonywał upoważniony przedstawiciel, ew. importer lub dystrybutor. Przede wszystkim zostanie wprowadzony obowiązek naprawy towarów R2R, na żądanie konsumenta, o ile taka naprawa jest możliwa oraz obowiązek informowania o warunkach wykonywania takiej naprawy. Towary R2R maja być projektowane i produkowane w taki sposób, aby nie utrudniać ich naprawy oraz aby nie uniemożliwiać wykorzystania do ich naprawy części zamiennych.
Nowelizacja określi zasady dokonywania napraw towarów R2R i wprowadzi obowiązek informowania o orientacyjnych cenach opłat pobieranych za typową naprawę towarów R2R. Podczas naprawy towaru R2R można będzie nieodpłatnie lub za rozsądną opłatą użyczyć konsumentowi towaru zamiennego. W sytuacji gdy do naprawy oferowane są części zamienne i narzędzia, ich cena ma być taka, by nie zniechęcać do dokonania naprawy. Producent nie będzie mógł odmówić naprawy argumentując, że poprzednia została wykonana w nieautoryzowanym serwisie.
Warunki naprawy z góry określone
Do ustawy o prawach konsumenta zostaną wprowadzone przepisy o europejskim formularzu informacji o naprawie. Taki formularz będzie przekazywany konsumentowi na jego żądanie, bezpłatnie i na trwałym nośniku. Podmiot zajmujący się naprawą będzie związany informacjami przekazanymi w formularzu i nie będzie mógł zmienić warunków naprawy określonych w formularzu przez 30 dni od dnia jego przekazania konsumentowi. W przypadku gdy konsument zaakceptuje warunki naprawy określone w europejskim formularzu, podmiot zajmujący się naprawą będzie zobowiązany do wykonania naprawy na tych warunkach.
Posługiwanie się europejskim formularzem informacji o naprawie przez serwisy naprawcze będzie jednak dobrowolne. Nadal też konsumenci będą płacić za wykonanie samej usługi diagnostycznej, bez naprawy.
Projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale tego roku.
