„The Telegraph” zauważa, że jeszcze niedawno rosyjski pocisk, który spadłby na terytorium państwa NATO, wywołałby poważny kryzys międzynarodowy. Tymczasem reakcja na ostatni incydent w Polsce ograniczyła się przede wszystkim do dyplomatycznych protestów. Według brytyjskiego dziennika pokazuje to, jak bardzo w ostatnich latach przesunęła się granica tego, co Europa uznaje za sytuację nadzwyczajną.

Rosja napina strunę

Gazeta zwraca uwagę, że Rosja systematycznie zwiększa skalę działań hybrydowych wymierzonych w państwa europejskie. W ciągu ostatnich ośmiu miesięcy odnotowano setki incydentów wiązanych z Moskwą, takich jak np. podpalenia infrastruktury związanej z systemem Starlink, a także próby ataków, które mogły doprowadzić do poważnych katastrof.

Jednym z przykładów była sytuacja na lotnisku w Lipsku w sierpniu, gdzie udało się uniknąć tragedii, gdy nie zdetonował dron z materiałami wybuchowymi, wymierzony w zatankowany samolot transportowy. Niemcy oficjalnie oskarżyły Rosję o zorganizowanie ataku.

Zdaniem „The Telegraph” ostatni incydent w Polsce również nie pozostawiał większych wątpliwości co do odpowiedzialności Moskwy. W polską przestrzeń powietrzną wleciały rosyjski pocisk manewrujący i dwa drony (W niedzielę Prokuratura Okręgowa w Lublinie podała, że analiza szczątków wykazała, iż były to trzy pociski manewrujące Ch-101 – red.). Do zdarzenia doszło podczas międzynarodowych ćwiczeń wojskowych, w których uczestniczyło 2,8 tys. żołnierzy z 11 państw, w tym 300 brytyjskich wojskowych.

Czytaj więcej

Rosyjskie rakiety w Polsce. Władysław Kosiniak-Kamysz: Ten atak nie był przypadkowy

Polska nie uruchomiła art. 4 NATO. „Wymowna powściągliwość”

„The Telegraph” zwraca szczególną uwagę na fakt, że Polska nie zdecydowała się na uruchomienie art. 4 Traktatu Północnoatlantyckiego i wskazuje, jakie ta decyzja może mieć konsekwencje.

Przepis ten umożliwia państwu członkowskiemu zwołanie konsultacji z sojusznikami, gdy uzna, że zagrożone jest jego bezpieczeństwo, integralność terytorialna lub niezależność polityczna. To mechanizm poprzedzający ewentualne działania w ramach art. 5, który przewiduje wspólną reakcję NATO na zbrojną napaść na jednego z członków Sojuszu. Uruchomienie art. 4 nie oznacza automatycznego podjęcia działań wojskowych, ale pozwala formalnie przedyskutować zagrożenie i uzgodnić możliwe odpowiedzi.

Polska skorzystała z tej procedury we wrześniu 2025 roku, gdy około 20 rosyjskich dronów naruszyło jej przestrzeń powietrzną. Część z nich została zestrzelona przez polskie i holenderskie myśliwce. Po konsultacjach NATO uruchomiło operację Eastern Sentry, której celem było wzmocnienie wschodniej flanki Sojuszu.

„The Telegraph” podkreśla, że ostatni incydent miał poważniejszy charakter niż ubiegłoroczne naruszenie przestrzeni powietrznej. Wówczas większość dronów, które wleciały do Polski, była nieuzbrojonymi obiektami-pułapkami wykonanymi ze styropianu – tym razem chodziło o pociski manewrujące, które eksplodowały po uderzeniu w ziemię,

Czytaj więcej

Michał Szułdrzyński: W Shenzhen mówili o pokoju. Nie minęła doba, a rosyjskie rakiety były nad Polską

Dlatego według gazety powściągliwa reakcja i Warszawy, i sojuszników z NATO wydaje się „wymowna”. Może bowiem wynikać z obaw przed ujawnieniem podziałów wewnątrz NATO. Szczególnie niepewne pozostaje stanowisko Donalda Trumpa, który wielokrotnie demonstrował przychylność wobec Władimira Putina. Podczas spotkania w Chinach, gdy zobaczył rosyjskiego przywódcę, nazwał go swoim przyjacielem.

Gazeta dodaje, że bierność Europy niesie jednak ze sobą ryzyko wykraczające poza samo ośmielenie Rosji – może ona również podważyć fundamenty samego NATO. Niechęć Polski do skorzystania z artykułu 4 może zostać w Moskwie odebrana jako kolejny dowód na słabnięcie sojuszu, co osłabia jego wiarygodność jako czynnika odstraszającego.

Zachęta dla Putina i konsekwencje dla NATO

Analitycy ostrzegają też, że odmawiając powołania się na artykuł 4, Polska i jej sojusznicy ryzykują, że Rosja będzie ośmielona do eskalacji kampanii wojny hybrydowej przeciwko Europie.  Keir Giles z londyńskiego think tanku Chatham House ocenia, że Rosja mogła już zauważyć niewielką wrażliwość europejskich państw na tego rodzaju działania. W konsekwencji może coraz mocniej testować ich granice.

-  Moskwa chce wiedzieć, jak daleko może się posunąć, nie wywołując poważnej reakcji – uważa Giles. –  Oznacza to podejmowanie skalkulowanego ryzyka, by sprawdzić, na ile można sobie pozwolić.

Brytyjski dziennik wskazuje, że taka postawa osłabia wiarygodność NATO i zachodnich gwarancji bezpieczeństwa. Ma to znaczenie również w kontekście rozmów o przyszłych gwarancjach dla Ukrainy. Według doniesień Jared Kushner, zięć Donalda Trumpa, miał zaproponować członkostwo Ukrainy w NATO lub gwarancje zbliżone do art. 5. Moskwa odrzuca te rozwiązania.

Jak zauważa „The Telegraph”, jeśli Putin nie postrzega ich jako realnego zagrożenia, może to świadczyć o jego przekonaniu, że zachodni system zbiorowego bezpieczeństwa jest coraz słabszy.