Chiny mapują oceany. USA tracą przewagę w wojnie podwodnej

Eksperci marynarki wojennej nie mają wątpliwości: Pekin buduje szczegółowy obraz środowiska podmorskiego, który może zostać wykorzystany w potencjalnym konflikcie z USA i ich sojusznikami.

Jednym z przykładów jest statek badawczy Dong Fang Hong 3, który w latach 2024–2025 operował w rejonach szczególnie wrażliwych z punktu widzenia bezpieczeństwa: w pobliżu Tajwanu, w okolicach amerykańskiej bazy na wyspie Guam oraz na kluczowych szlakach Oceanu Indyjskiego.

Jednostka badała m.in. podejścia do Cieśniny Malakka – jednego z najważniejszych punktów dla globalnego handlu morskiego. Choć oficjalnie prowadziła badania klimatyczne i osadów dennych, analizy wskazują, że równolegle wykonywano szczegółowe mapowanie głębin.

Dong Fang Hong 3

Foto: Reuters

Statki badawcze Chin i trasy o znaczeniu strategicznym

W ramach prowadzonych działań Chińczycy zbierali informacje o ukształtowaniu dna morskiego, temperaturze i zasoleniu wody, prądach oceanicznych i rozchodzeniu się fal dźwiękowych. To właśnie te czynniki decydują o skuteczności sonarów oraz możliwości wykrywania i ukrywania okrętów podwodnych.

– Każdy dowódca okrętu podwodnego musi doskonale znać środowisko, w którym operuje – podkreślają eksperci, z którymi rozmawiała agencja Reutera. Dzięki tym danym Chiny mogą nie tylko skuteczniej ukrywać własne jednostki, ale też wykrywać okręty przeciwnika.

Istotnym elementem chińskiej strategii jest integracja badań naukowych z celami militarnymi. Koncepcja tzw. fuzji cywilno-wojskowej zakłada ścisłą współpracę uczelni, instytutów badawczych i struktur wojskowych. W praktyce oznacza to, że projekty o charakterze cywilnym mogą być wykorzystywane do wzmacniania potencjału obronnego państwa.

Zdaniem analityków skala prowadzonych działań wyraźnie wykracza poza potrzeby badań naukowych, co wskazuje na ich strategiczny charakter.

Amerykańskie i chińskie bazy na Indo-Pacyfiku

Foto: PAP

Chiny zwiększają presję na Stany Zjednoczone

Od ponad dekady Chiny rozwijają koncepcję „przezroczystego oceanu”, która zakłada stworzenie rozbudowanej sieci czujników monitorujących warunki pod powierzchnią wody. Systemy te zbierają dane o zmianach temperatury, ruchach wody i aktywności podmorskiej, co umożliwia śledzenie przemieszczania się okrętów podwodnych.

Sieci czujników zostały rozmieszczone m.in. na Morzu Południowochińskim, w zachodniej części Pacyfiku oraz na Oceanie Indyjskim. Według części ekspertów system ten może docelowo zapewnić Chinom niemal ciągły wgląd w sytuację pod wodą w kluczowych regionach świata.

Przez dekady to Stany Zjednoczone dysponowały przewagą w zakresie wiedzy o środowisku podmorskim. Obecne działania Chin mogą jednak stopniowo tę przewagę ograniczać. Amerykańscy analitycy wskazują, że zbierane dane zwiększają zdolność chińskich okrętów do nawigacji, maskowania i prowadzenia operacji bojowych.

Chiński strategiczny okręt podwodny z napędem atomowym Type 094

Foto: Reuters

Szczególne znaczenie mają działania w rejonach takich jak okolice Filipin, Guam czy Hawajów, gdzie znajdują się kluczowe instalacje wojskowe USA.

Intensywne mapowanie obszarów wzdłuż tzw. pierwszego łańcucha wysp wskazuje, że Pekin dąży do zwiększenia swojej swobody operacyjnej na Pacyfiku. Ten pas terytoriów, kontrolowany głównie przez sojuszników USA, stanowi naturalną barierę dla chińskiej floty.

Eksperci oceniają, że działania Chin mają na celu lepsze poznanie tego środowiska i przygotowanie się do potencjalnego przełamania tych ograniczeń.