Polska przeciw jednolitym opakowaniom papierosów

Właśnie mijają dwa lata kiedy Australia, jako pierwszy kraj na świecie, wprowadziła jednolite opakowania papierosów, tzw. plain packaging. Kolorowe paczki z widocznymi logotypami zastąpiły tam pudełka, gdzie w oczy rzucają się drastyczne zdjęcia obrazujące negatywne skutki palenia. Nazwy marek wprawdzie nie zniknęły, ale pisane są jednolitą czcionką i trudno je dostrzec.

Teraz w ślady Australii chcą pójść Irlandia i Wielka Brytania. Oba kraje przekazały już do Komisji Europejskiej notyfikacje o projektach wprowadzenia jednolitych opakowań dla wyrobów tytoniowych. Nowe przepisy miałyby tam wejść w życie w 2016 r.

W branży tytoniowej zawrzało, do fali krytyki dołączyły się także organizacje przedsiębiorców.

Konkurencja będzie zagrożona

- Tak drastyczna standaryzacja opakowań wyrobów tytoniowych byłaby niebezpiecznym precedensem, gdyż poważnie ograniczałaby zdolność konsumentów do dokonywania wyboru produktów oraz stanowiłaby zachętę do stwarzania w przyszłości podobnych ograniczeń dla wyrobów z innych sektorów, takich jak alkohole czy słodycze – komentuje Grażyna Sokołowska, przewodnicząca Komisji BCC ds. branży tytoniowej, reprezentująca firmę Imperial Tobacco Polska.

Polski rząd złożył już w Brukseli krytyczne uwagi wobec projektów Brytyjczyków i Irlandczyków. W przypadku Irlandii zastrzeżenia mają także Hiszpania, Rumunia, Czechy, Bułgaria, Portugalia, Włochy, Grecja, Węgry i Słowacja. Jeżeli chodzi o Wielką Brytanię do grupy tej dołączyła także Litwa.

Irlandia i Wielka Brytania idą o krok dalej niż zdecydowała się pójść Komisja Europejska zmieniając ostatnio dyrektywę tytoniową, która wejdzie w życie od 2016 r. Zakłada ona jedynie, że ostrzeżenia zdrowotne na opakowaniach papierosów mają się zwiększyć do minimum 65 proc. (teraz na ich przedniej części zajmują one 30 proc., a na tylnej 40 proc.).

Ministerstwo Gospodarki, które złożyło skargi w imieniu Polski, wyjaśnia „Rzeczpospolitej", że wprowadzenie plain packagingu stworzy barierę dla swobodnego przepływu towarów w Unii Europejskiej, a także naruszy podstawowe prawa właścicieli znaków towarowych.

- Pozbawienie producentów możliwości używania znaków towarowych i wskazywania pochodzenia swoich produktów praktycznie uniemożliwi im wejście na nowe rynki – argumentuje Henryka Bochniarz, prezydent Konfederacji Lewiatan w liście do Elżbiety Bieńkowskiej, komisarza ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP w Komisji Europejskiej. - Ponadto ograniczy metody konkurowania producentów wyłącznie do ceny, co w przypadku producentów mających niewielki udział w rynku znacząco utrudni utrzymanie bądź wzmocnienie ich pozycji na rynku. Stanowi to podważenie wolnej i uczciwej konkurencji – dodaje.

Budżet może stracić jeszcze więcej

Jednolite opakowania grożą, zdaniem ich przeciwników, wzrostem szarej strefy będąca już teraz jest poważnym problemem w Polsce. Tylko w przypadku gotowych papierosów wynosi 17 proc. i jest najwyższa od czterech lat. Tracą na tym nie tylko legalni producenci, ale także budżet. Ten ostatni ponad 4,5 mld zł rocznie.

W Lewiatanie zwracają uwagę, że ujednolicone opakowań w Australii spowodowało wzrost szarej strefy, do poziomu nienotowanego tam od ponad siedmiu lat. Według danych raportu KPMG udział papierosów pochodzących z przemytu i nielegalnej produkcji wzrósł w ciągu dwóch lat o 25 proc. i wynosi obecnie 14,3 proc.

18 grudnia 2014 r. kończy się okres, w którym Komisja Europejska powinna przeanalizować otrzymane opinie i odnieść się do planów Irlandii. Niecałe trzy miesiące później upływa termin na komentarz w sprawie notyfikacji Wielkiej Brytanii.