Diamenty Rosji nie są wieczne. Stanęło wydobycie na największych złożach

Rosyjska firma wydobywcza diamentów Alrosa zatrzymała produkcję w kilku złożach, aby obniżyć koszty, ogłosił w poniedziałek prezes Paweł Mariniczow. Zatrzymanie wydobycia objęło również złoża należące do spółki zależnej, Almazy Anabara, największej na świecie firmy wydobywającej diamenty aluwialne, która dostarcza 11 proc. wszystkich diamentów Grupy Alrosa.

Alrosa traci przychody i przepływy pieniężne

„Optymalizujemy nasze koszty” – wyjaśnił lakonicznie Mariniczow (cytowany przez RIA Nowosti). W tym roku Alrosa, której jedna trzecia należy do Federalnej Agencji Zarządzania Majątkiem Państwowym (Rosimuszcziestwo), a kolejne 25 proc. do rządu Jakucji, po raz pierwszy od sześciu lat stała się nierentowna. Według sprawozdań finansowych firma straciła 9,5 mld rubli (450 mln zł) w pierwszej połowie roku.

Przychody Alrosy spadły o 33 proc. rok do roku, EBITDA o 61 proc. do 14,3 mld rubli. Wolne przepływy pieniężne (różnica między wpływami a wydatkami) stały się ujemne. Deficyt przepływów pieniężnych Alrosy w pierwszym półroczu wyniósł 16,9 mld rubli (800 mln zł), a w ciągu ostatnich 12 miesięcy – 33,2 mld (1,57 mln zł).

To wszystko efekt sankcji Zachodu na rosyjskie kamienie. Obowiązują od 2022 r. Tylko w minionym roku kosztowało to Rosjan zmniejszenie wydobycia o 10 proc., do 29,8 mln karatów. W tym roku prognozuje się dalszy spadek o 13–16 proc., do 25–26 mln karatów.

Diamentowe leje Jakucji zasysają śmigłowce i pieniądze

Rosyjskie diamenty o zimnym niebieskawym, niespotykanym nigdzie indziej świetle, są bardzo drogie w wydobyciu w porównaniu do kamieni z Afryki, gdzie działa największy koncern diamentowy – brytyjsko-amerykański De Beers. Wydobywane są w Jakucji – najzimniejszym obszarze Rosji, metodą odkrywkową. Kopalnie to gigantyczne leje o głębokości do 600 m i szerokości 1,2 km, z których rudę wywożą potężne kamazy. Nad lejami tworzy się odrębne środowisko, tak że np. obowiązuje tam zakaz lotu śmigłowców, gdyż lej dosłownie je zasysa. 

W kopalnię Mir w Mirnym, choć wydobycie w leju wstrzymywano m.in. po katastrofalnym zalaniu w 2017 r., koncern zainwestował gigantyczne środki w odbudowę. W 2025 r. po wznowieniu prac wydobyto tam największy w historii Rosji diament jakości jubilerskiej – okaz o wyjątkowym bursztynowym kolorze i wadze 468 karatów nazwany „Nowe Słońce”.

Ze względu na surowy klimat (-40 st. C i więcej mrozu zimą, huraganowe wiatry i +40 st. krótkim latem) koszty wydobycia z takich kopalni jak Mir w Jakucji, są ogromne. Aby je obniżyć, w ubiegłym roku Alrosa obniżyła pensje pracowników niezwiązanych bezpośrednio z produkcją o 10 proc., przeniosła część z nich do pracy w niepełnym wymiarze godzin i zawiesiła działalność w niektórych kopalniach. W czerwcu koncern podjął decyzję o zamknięciu działalności wydobywczej w kopalni Wariousmaz, która odpowiada za około 10 proc. krajowej produkcji diamentów.

Według Mariniczewa działania optymalizacyjne zostały uwzględnione w budżecie Alrosy na bieżący rok. Mogą się one jednak okazać niewystarczające: menedżer stwierdził, że istnieje możliwość, iż firma będzie musiała uciekać się do dalszych oszczędności.