Aby zmniej­szyć skut­ki spo­wol­nie­nia, mu­si­my uwia­ry­god­nić fi­nan­se pu­blicz­ne
­Po­trzeb­ne są też re­for­my po­dat­ko­we, ryn­ku pra­cy i sys­te­mu opie­ki zdrowotnej.

- Pol­ska jest gwiaz­dą wśród kra­jów Or­ga­ni­za­cji Współ­pra­cy Go­spo­dar­czej i Roz­wo­ju (Or­ga­ni­sa­tion for Eco­no­mic Co­ope­ra­tion and De­ve­lop­ment), ale w kry­zy­so­wych cza­sach mu­si pra­co­wać dwa ra­zy cię­żej, że­by za­cho­wać swo­je atu­ty – za­zna­czył An­gel Gur­ria, se­kre­tarz ge­ne­ral­ny OECD. Or­ga­ni­za­cja za­pre­zen­to­wa­ła wczo­raj swo­je naj­now­sze pro­gno­zy i za­le­ce­nia dla na­sze­go kra­ju.

Eks­per­ci po­zy­tyw­nie oce­ni­li to, jak pol­ska go­spo­dar­ka ra­dzi­ła so­bie do tej po­ry w kry­zy­sie. W ubie­głym ro­ku wzrost PKB, któ­re­go mo­to­rem by­ły kon­sump­cja pry­wat­na i in­we­sty­cje, głów­nie bu­dow­la­ne, wy­niósł 4,3 proc. i prze­wyż­szył pro­gno­zo­wa­ne przez OECD 3 – 3,5 proc. Jed­nak w tym ro­ku cze­ka nas lą­do­wa­nie, któ­re, jak za­pew­nia­ją przed­sta­wi­cie­le OECD, po­win­no być mięk­kie, pod wa­run­kiem że od­po­wied­nio się na nie przy­go­tu­je­my. – Na pew­no nie je­ste­ście od­por­ni na to, co dzie­je się na ze­wnątrz. In­ne kra­je zwal­nia­ją, a Pol­ska jest co­raz moc­niej po­wią­za­na han­dlo­wo z kra­ja­mi stre­fy eu­ro – pod­kre­śla Gur­ria. W tym i przy­szłym ro­ku wzrost na­szej go­spo­dar­ki spo­wol­ni do ok. 3 proc. Słab­sze bę­dzie tem­po kon­sump­cji, wy­ha­mu­je też eks­port na­szych to­wa­rów za ­gra­ni­cę – do 3,6 proc. w 2012 r. i 4,4 proc. w 2013 r. z 6,8 proc. w 2011 r. Pol­ska jest jed­nak w kom­for­to­wej sy­tu­acji, po­nie­waż ma prze­strzeń do lu­zo­wa­nia po­li­ty­ki mo­ne­tar­nej, gdy­by spo­wol­nie­nie oka­za­ło się sil­niej­sze. Co z in­fla­cją? – Dziś prze­sta­ła spę­dzać sen z po­wiek – mó­wi Gur­ria.

Aby zwięk­szyć swo­ją od­por­ność na za­gro­że­nia pły­ną­ce z Eu­ro­py, mu­si­my przede wszyst­kim po­pra­wić wia­ry­god­ność fi­nan­sów pu­blicz­nych. Jak za­uwa­ża Ja­cek Adam­ski z PKPP Le­wia­tan, OECD jest pierw­szą mię­dzy­na­ro­do­wą or­ga­ni­za­cją, któ­ra wie­rzy w rzą­do­we pla­ny ogra­ni­cze­nia de­fi­cy­tu sek­to­ra fi­nan­sów pu­blicz­nych do 2,9 proc. PKB już w tym ro­ku. Cel ten mo­że zo­stać osią­gnię­ty, pod wa­run­kiem że rzą­do­wi uda się wdro­żyć li­mi­ty wy­dat­ko­we dla sa­mo­rzą­dów. Jak sza­cu­je Mi­ni­ster­stwo Fi­nan­sów, po­zwo­li to za­osz­czę­dzić ok. 0,4 proc. PKB w tym ro­ku i zmniej­szyć de­fi­cyt o 0,34 pkt proc. – Pro­jekt usta­wy wpro­wa­dza­ją­cy re­gu­łę dla sa­mo­rzą­dów rząd po­wi­nien przy­jąć w przy­szłym mie­sią­cu – po­in­for­mo­wa­ła wi­ce­mi­ni­ster fi­nan­sów Han­na Majsz­czyk.

OECD ra­dzi jed­nak pa­trzeć na fi­nan­se pu­blicz­ne nie­co bar­dziej dłu­go­fa­lo­wo. Wska­zu­je, że Pol­ska po­win­na ujed­no­li­cić kra­jo­wą i unij­ną de­fi­ni­cję dłu­gu pu­blicz­ne­go, aby po­li­ty­ka fi­skal­na by­ła bar­dziej od­por­na na ma­ni­pu­la­cje. Eks­per­ci przy­po­mi­na­ją, że w ubie­głym ro­ku uda­ło nam się unik­nąć prze­kro­cze­nia dru­gie­go pro­gu ostroż­no­ścio­we­go (55 proc. PKB) tyl­ko dla­te­go, że dług li­czo­ny me­to­dą kra­jo­wą oka­zał się niż­szy. „Rząd prze­su­nął pu­blicz­ne wy­dat­ki in­fra­struk­tu­ral­ne do Kra­jo­we­go Fun­du­szu Dro­go­we­go i fun­du­szy Ban­ku Go­spo­dar­stwa Kra­jo­we­go, któ­re są wy­łą­czo­ne z kra­jo­wych de­fi­ni­cji" – wska­zu­je OECD. Mo­ni­to­ro­wa­niem po­li­ty­ki fi­skal­nej po­win­na za­jąć się nie­za­leż­na ra­da, któ­rej po­wsta­nie or­ga­ni­za­cja po­stu­lo­wa­ła już we wcze­śniej­szych ra­por­tach.

Eks­per­ci OECD pod­kre­śla­ją, że jed­ną z naj­więk­szych struk­tu­ral­nych sła­bo­ści Pol­ski jest ni­ska ak­tyw­ność za­wo­do­wa. Ja­kie są naj­więk­sze pro­ble­my na pol­skim ryn­ku pra­cy? Brak wy­star­cza­ją­cej po­li­ty­ki ak­ty­wi­za­cji za­wo­do­wej, ni­ska mo­bil­ność pra­cow­ni­ków, nie­wy­star­cza­ją­cy roz­wój in­sty­tu­cji opie­ki nad dzieć­mi (co przy­czy­nia się do mniej­szej ak­tyw­no­ści za­wo­do­wej ko­biet) – wy­mie­nia or­ga­ni­za­cja. Do­da­je też lu­kę po­mię­dzy kom­pe­ten­cja­mi wy­ma­ga­ny­mi przez pra­co­daw­cę a ty­mi, któ­re za­pew­nia sys­tem edu­ka­cji. An­gel Gur­ria pod­kre­śla też, że śla­dem in­nych eu­ro­pej­skich kra­jów Pol­ska po­win­na prze­su­wać ob­cią­że­nia po­dat­ko­we pra­cow­ni­ków na da­ni­ny no­we­go ty­pu – zwią­za­ne z za­nie­czysz­cze­niem śro­do­wi­ska, od kon­sump­cji czy od nie­ru­cho­mo­ści. Pod tym wzglę­dem nie­wie­le w na­szym pra­wie zo­sta­ło zro­bio­ne.

OECD ape­lu­je o re­for­my sys­te­mu opie­ki zdro­wot­nej. Bu­dże­to­we wy­dat­ki na ten cel są w Pol­sce spo­ro niż­sze niż w in­nych kra­jach Eu­ro­py. Eks­per­ci pro­po­nu­ją m.in. po­sze­rze­nie ba­zy skła­dek zdro­wot­nych (np. po­przez zwięk­sze­nie skład­ki pra­cow­ni­ka, je­śli do­bro­wol­nie ubez­pie­czo­ny mał­żo­nek nie pra­cu­je, czy wzrost ubez­pie­cze­nia dla rol­ni­ków). OECD za­le­ca też Pol­sce pro­wa­dze­nie bar­dziej efek­tyw­nej po­li­ty­ki w za­kre­sie ochro­ny śro­do­wi­ska – pro­mo­wa­nie zie­lo­ne­go wzro­stu go­spo­dar­cze­go i ogra­ni­cza­nie wy­so­kich kosz­tów re­duk­cji emi­sji ga­zów cie­plar­nia­nych.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki a.kaminska@rp.pl

Zagraniczne banki podnoszą prognozy wzrostu polskiej gospodarki

W tym roku PKB może rosnąć w tempie ok. 3 proc.

Bank HSBC pod­niósł wczo­raj pro­gno­zę wzro­stu na­sze­go PKB w tym roku do 2,7 proc. z 2,4 proc. Na po­dob­ny krok zde­cy­do­wa­ły się też in­ne ban­ki. – Ak­tyw­ność go­spo­dar­cza w Pol­sce wy­ka­za­ła znacz­ną od­por­ność w ostat­nim kwar­ta­le 2011 ro­ku, gdy wzrost PKB osią­gnął po­ziom 4,3 proc. w uję­ciu rocz­nym w po­rów­na­niu do 4,2 proc. na ko­niec trze­cie­go kwar­ta­łu – wy­ja­śni­ła Aga­ta Urbań­ska, eko­no­mist­ka HSBC ds. Eu­ro­py Środ­ko­wo­-Wschod­niej. Dwa ty­go­dnie te­mu prognozę wzrostu PKB?dla Polski podniósł też bank JP Mor­gan, z 3 proc. do 3,2 proc. Eko­no­mi­ści wciąż jed­nak spo­dzie­wa­ją się wy­ha­mo­wa­nia w ko­lej­nych kwar­ta­łach, do cze­go przy­czy­ni się zwłasz­cza słab­ną­ca kon­sump­cja pry­wat­na. „Po­pyt we­wnętrz­ny po­zo­sta­nie słab­szy, z po­wo­du nie­pew­no­ści, co do kon­dy­cji sy­tu­acji ze­wnętrz­nej, postępującego za­cie­śnie­nia fi­skal­ne­go i wciąż utrzy­mu­ją­cej się pod­wy­ższo­nej in­fla­cji" – na­pi­sa­li w naj­now­szym ra­por­cie ana­li­ty­cy Er­ste Gro­up, któ­rzy sza­cu­ją, że w tym ro­ku wzrost PKB z­wol­ni do 2,8 proc. Na­dzie­ja w ak­tyw­no­ści in­we­sty­cyj­nej przed­się­biorstw. – Je­że­li utrzy­ma się wzrost ak­tyw­no­ści w ob­sza­rze in­we­sty­cji pry­wat­nych za­ob­ser­wo­wa­ny w 2011 ro­ku, mo­że to czę­ścio­wo zrów­no­wa­żyć spo­wol­nie­nie in­we­sty­cji pu­blicz­nych, któ­re­go ocze­ku­je­my w dru­giej po­ło­wie 2012 ro­ku – za­zna­cza Urbań­ska. Rów­nież zda­niem JP Mor­gan dru­ga po­ło­wa ro­ku bę­dzie gorsza. Mniej opty­mi­stycz­ny jest rzą­d, któ­ry sza­cu­je, że in­we­sty­cje wzro­sną w tym ro­ku o 1,5 proc., a w przy­szłym o nie­co po­nad 3 proc. Z ko­lei NBP ocze­ku­je wzro­stu od­po­wied­nio o 5,1 proc. i 1,2 proc. Bank  oce­nia wzrost PKB w tym ro­ku na 3 proc., a w przyszłym na 2,3 proc. Rząd tym­cza­sem spo­dzie­wa się od­bi­cia go­spo­dar­ki i wzro­stu o 3,4 proc.