EEC Trends: Kluczowy warunek do rozwoju zbrojeniówki? Własne produkty

Choć w ostatnich latach polski przemysł zbrojeniowy bardzo szybko zwiększa przychody (np. PGZ w 2025 r. przebiła 20 mld zł), to wciąż możemy się pochwalić tylko niewielką liczbą eksportowych hitów. Są to m.in. bezzałogowce Grupy WB, czyli zestawy przeciwlotnicze, które produkuje Mesko, będące częścią Polskiej Grupy Zbrojeniowej.

– Polskiego przemysłu zbrojeniowego nie będzie, jeśli nie będzie miał własnych produktów. Trzeba mieć co eksportować. Jeśli np. wóz bojowy Borsuk nie stanie się polskim produktem od A do Z, to czarno widzę jego eksport – mówił Marek Warzecha, prezes Ponaru Wadowice podczas konferencji EEC Trends, która odbyła się w poniedziałek w Warszawie. – Mamy wszystko, żeby wygrać w wyścigu przemysłowym: znakomite kadry inżynierskie, dużo zachowanych mocy produkcyjnych w przemyśle oraz dynamicznie rozwijającą się gospodarkę. Ale bez własnych wyrobów, za 15 lat nie będzie polskiego przemysłu obronnego – mówił przedsiębiorca, którego firma dostarcza komponenty do przemysłu zbrojeniowego, a duża część jej produkcji trafia na eksport.

Źródła finansowania zbrojeniówki

Co zrobić, by tych produktów polski przemysł zbrojeniowy posiadał więcej? Z panelu dyskusyjnego podczas EEC Trends „Bezpieczeństwo, Obronność, Przemysł” można wysnuć kilka wniosków.

Po pierwsze, potrzebne jest zwiększenie wydatków na badania i rozwój. Hubert Cichocki, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz wyjaśnił, że w ostatnich latach bardzo mocno wzrósł odsetek subwencji Sieci w sektor obronności i bezpieczeństwa. Jeszcze kilka lat temu były one na poziomie 40 mln zł rocznie, teraz jest to ok. 400 mln zł, co stanowi ok. 70 proc. subwencji, które przyznaje Sieć Łukasiewicz. Warto jednak przypomnieć, że w porównaniu z wydatkami wielkich koncernów zbrojeniowych z Europy zachodniej czy Stanów Zjednoczonych, 400 mln zł jest kwotą bardzo niewielką. Nasze wydatki to wciąż kropla w morzu potrzeb.

Skąd jeszcze można pozyskać na rozwój polskiej zbrojeniówki? W ostatnich dniach polską politykę rozgrzewa dyskusja wokół Instrumentu Pożyczkowego SAFE, z którego mamy pożyczyć ponad 180 mld zł na zakup uzbrojenia i projekty związane z obronnością. – Mechanizm SAFE to dodatkowe pieniądze oprócz budżetu państwa i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych – wyjaśniała Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. SAFE, która jednak podkreślała, że jest to program produktowy, w którym nie są przyznawane środki na inwestycje. – To jest szansa dla banków, które będą mogły potem kredytować inwestycje – dodawała.

Tę wypowiedź można traktować jako odpowiedź na obawy Artura Kuci, Dyrektora Departamentu Klienta Strategicznego w PKO Bank Polski, że Instrument SAFE wyprze banki z finansowania zbrojeniówki. Fakty są jednak takie, że jeszcze do niedawna banki bardzo niechętnie inwestowały w projekty przemysłu obronnego, tak więc nie za bardzo jest je z czego wypierać. Jak pisaliśmy na łamach „Rz”, to się zmienia, m.in. Europejski Bank Inwestycyjny będzie finansował inwestycje Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 1 w Łodzi. Bardziej w zbrojeniówkę angażuje się także PKO BP, które wspiera m.in. Polską Grupę Zbrojeniową.

Gdzie będzie polska zbrojeniówka za 10 lat?

Gdzie powinien być polski przemysł obronny, by za 10-15 lat móc powiedzieć, że osiągnął sukces? – Za 15 lat w Polsce powinniśmy mieć najbardziej innowacyjny przemysł zbrojeniowy w Europie. Dzisiaj mamy światowych gigantów, którzy nie nadążają za innowacjami z Ukrainy, a nasze firmy to robią – tłumaczyła Magdalena Sobkowiak-Czarnecka.

– Liczę, że wówczas będziemy mieli znacznie większe zdolności produkcyjne – mówił z kolei Konrad Gołota, wiceminister aktywów państwowych. Jego zdaniem jednym ze sposobów zwiększania tych zdolności będą partnerstwa z zagranicznymi koncernami, które mają być dwukierunkowe. My mamy kupować ich produkty, a oni nasze.

Tutaj naturalnym produktem wydaje się chociażby wspominany bojowy wóz piechoty Borsuk wytwarzany przez Polską Grupę Zbrojeniową. Z tym że, na razie mamy bardzo ograniczone zdolności produkcyjne, a na dodatek tzw. powerpack, czyli m.in. silnik jest importowany. – Te zdolności wkrótce będą większe – zapewnia w rozmowie z „Rz” Arkadiusz Bąk, wiceprezes Polskiej Grupy Zbrojeniowej.

– Bez własnych produktów możliwości rozwoju eksportu są bardzo ograniczone. Państwo powinno dążyć do tego, byśmy byli integratorem i liderem w określonych branżach, powinno wspierać przemysł nowych technologii – postulował z kolei prof. Hubert Królikowski z Grupy WB.