Donald Trump zmusi Wielką Brytanię, by się nie zmniejszyła?

Do wstrzymania procesu doszło w czasie rozmów toczących się między USA a Wielką Brytanią. 

Wielka Brytania: Wyjaśniamy USA wątpliwości dotyczące archipelagu Czagos

Wcześniej Donald Trump publicznie wyzwał brytyjskiego premiera Keira Starmera do wycofania się z umowy, na mocy której suwerenność nad wyspami miała zostać przekazana Mauritiusowi. Powodem takiego żądania jest to, że na największej wyspie archipelagu – Diego Garcia – znajduje się amerykańsko-brytyjska baza wojskowa. Amerykanie korzystali z niej w przeszłości w czasie prowadzenia działań wojennych w Iraku i Afganistanie. Teraz, na mocy umowy, kontrolę nad wyspą przejąłby Mauritius, ale baza pozostałaby pod kontrolą Wielkiej Brytanii i USA na mocy 99-letniej dzierżawy, którą można przedłużyć o 40 lat.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

Donald Trump nie wyklucza wojny z Iranem. „Łatwo byśmy wygrali”

Donald Trump we wpisie w serwisie Truth Social zdementował podawane przez media informacje, zgodn...

Za dzierżawę Wielka Brytania miałaby płacić średnio ok. 100 mln funtów rocznie. Niepokój USA wywołują jednak rosnące wpływy Chin w Mauritiusie. 

Hamish Falconer, wiceszef MSZ Wielkiej Brytanii poinformował parlamentarzystów, że po interwencjach USA ws. archipelagu Czagos Londyn „rozmawia obecnie bezpośrednio z USA o ich obawach”. 

Falconer dodał, że choć USA wyraziły poparcie dla traktatu między Wielką Brytanią a Mauritiusem, gdy był on podpisywany, to „mieliśmy aktualniejsze oświadczenie prezydenta USA, które jest bardzo znaczące”. 

Przedstawiciel MSZ Wielkiej Brytanii zapowiedział, że traktat wróci do parlamentu „w odpowiednim czasie”, gdyż obecnie prace nad jego ratyfikacją zostają wstrzymane na czas rozmów z Amerykanami. 

Co Donald Trump napisał o archipelagu Czagos i wyspie Diego Garcia?

„Mówiłem premierowi Keirowi Starmerowi, że dzierżawy nie są dobre, jeśli chodzi o państwa i że czyni wielki błąd wchodząc w umowę o 100-letniej dzierżawie z kimkolwiek, kto »rości« sobie prawo, tytuł (...) do Diego Garcia, strategicznie położonej na Oceanie Indyskim (wyspy)"– napisał przed tygodniem Trump w serwisie Truth Social. 

Prezydent USA dodał, że w jego ocenie Starmer pozwala sobie na „utratę kontroli nad ważną wyspą przez roszczenia bytów, których wcześniej nie znano”. „W naszej opinii są one fikcyjnej natury” – podkreślił 

W tym samym wpisie Trump zwrócił uwagę, że gdyby USA zdecydowały się na operację wojskową przeciw Iranowi, wówczas mogłyby być zmuszone do wykorzystania bazy na wyspie Diego Garcia.

„Premier Starmer nie powinien tracić kontroli, z żadnego powodu, nad Diego Garcia, wchodząc w niepewną, w najlepszym wypadku, 100-letnią dzierżawę” – dodał Trump kończąc wpis apelem „NIE ODDAWAJCIE DIEGO GARCIA”. 

Dlaczego Wielka Brytania ma oddać archipelag Czagos Mauritiusowi?

Archipelag Czagos to 60 wysp na Oceanie Indyjskim, które Brytyjczycy kontrolowali od 1814 roku jako Brytyjskie Terytorium Oceanu Spokojnego.

W związku z roszczeniami Mauritiusa wobec archipelagu Czagos w 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznał brytyjską okupację wysp za nielegalną i wezwał do ich zwrotu. Zwrotowi wysp sprzeciwiał się rząd torysów. Po zmianie władzy na Wyspach w październiku 2024 roku rząd Keira Starmera zawarł porozumienie z Mauritiusem o przekazaniu suwerenności nad wyspami Mauritiusowi, z prawem do dzierżawy bazy na wyspie Diego Garcia. Krytycy decyzji rządu Starmera wskazywali, że umowa jest niekorzystna dla Londynu, ponieważ Wielka Brytania będzie musiała płacić za bazę wojskową, która przed umową należała do niej. 

Lotnisko na wyspie Diego Garcia

Foto: Adobe Stock

W kwietniu 2025 roku Donald Trump formalnie zgodził się na przekazanie archipelagu Czagos Mauritiusowi. Pierwotnie sygnalizował, że może zablokować porozumienie w związku z zaniepokojeniem bliskimi związkami między Mauritiusem i Chinami oraz perspektywą wzmocnienia Pekinu w rejonie Oceanu Indyjskiego.