Go­spo­dar­ka Fran­cji uro­sła w III?kwartale o 0,3 proc. w uję­ciu kwar­tal­nym – po­dał w pią­tek pa­ry­ski urząd sta­ty­stycz­ny In­see. W po­ło­wie li­sto­pa­da oce­niał, że by­ło to 0,4 proc. Ale na­wet po ko­rek­cie w dół od­czyt ten i tak wy­pa­da ko­rzyst­nie na tle II kwartału, gdy fran­cu­ski Pro­dukt Kra­jo­wy Brut­to skur­czył się o 0,1 proc.

Eks­per­ci In­see już jed­nak za­po­wie­dzie­li, że w IV kwartale 2010 r. i I kwartale 2012 r. trze­cia go­spo­dar­ka Eu­ro­py znów bę­dzie się kur­czy­ła. Z tech­nicz­ne­go punk­tu wi­dze­nia bę­dzie to ozna­cza­ło re­ce­sję. Naj­praw­do­po­dob­niej do­świad­czy jej też ca­ła stre­fa eu­ro. To złe wie­ści dla Pol­ski, bo do unii wa­lu­to­wej tra­fia ok. 55 proc. na­sze­go eks­por­tu.

Kry­zys nie od­pusz­cza

– Kry­zys za­dłu­że­nio­wy w stre­fie eu­ro jest dziś głęb­szy niż rok te­mu. Dla­te­go ma­ło praw­do­po­dob­ne, aby ko­lej­ne 12 mie­się­cy by­ło po­wtór­ką te­go­rocz­ne­go prze­śli­zgi­wa­nia się przez pro­ble­my. To bę­dzie ra­czej rok za­ła­ma­nia w stre­fie eu­ro – na­pi­sał w no­wo­rocz­nej pro­gno­zie Jo­na­than Loy­nes, głów­ny eko­no­mi­sta ds. eu­ro­pej­skich fir­my ana­li­tycz­nej Ca­pi­tal Eco­no­mics. We­dług nie­go po eks­pan­sji o 1,5 proc.

w 2011 r. go­spo­dar­ka stre­fy eu­ro skurczy się w 2012 r. o 1 proc., a rok póź­niej aż o 2,5 proc.

To jed­nak pe­sy­mi­stycz­na pro­gno­za. Śred­nio eko­no­mi­ści spo­dzie­wa­ją się, że w 2012 r. PKB eu­ro­lan­du się nie zmie­ni, a rok póź­niej uro­śnie o 1,3 proc. Ale pro­gno­zy są sys­te­ma­tycz­nie ob­ni­ża­ne. Od po­cząt­ku ro­ku do je­sie­ni eko­no­mi­ści prze­wi­dy­wa­li, że go­spo­dar­ka stre­fy eu­ro w 2012 r. po­więk­szy się o ok. 1,6 proc. Do­pie­ro póź­niej ko­niunk­tu­ra w re­gio­nie za­czę­ła się gwał­tow­nie po­gar­szać, a wraz z nią pro­gno­zy.

– Od­chu­dza­nie bi­lan­sów w ban­kach, skut­ku­ją­ce spad­kiem po­da­ży kre­dy­tu, re­stryk­cyj­na po­li­ty­ka fi­skal­na oraz słab­ną­cy eks­port spra­wią, że PKB eu­ro­lan­du zmniejszy się w 2012 r. o 1 proc. – oce­ni­ła Ja­net Hen­ry, eko­no­mistka ban­ku HSBC.

Ko­niunk­tu­ra nie bę­dzie jed­na­ko­wa w różnych kra­jach. Do­tąd wy­jąt­ko­wo od­por­ne na spo­wol­nie­nie go­spo­dar­cze oka­zu­ją się Niem­cy, naj­więk­szy ry­nek zby­tu dla pol­skie­go eks­por­tu.

To sku­tek do­brej ko­niunk­tu­ry na tam­tej­szym ryn­ku pra­cy przynoszącej  zdro­wy po­pyt we­wnętrz­ny. Zda­niem więk­szo­ści eko­no­mi­stów Niem­com uda się dzię­ki te­mu unik­nąć re­ce­sji, na­wet je­śli eks­port wy­ha­mu­je.

– Eu­ro­pa do­świad­czy płyt­kiej re­ce­sji, ale Niem­cy do pew­ne­go stop­nia bę­dą w sta­nie się od te­go od­ciąć – po­wie­dział Klaus Ab­ber­ger, eko­no­mi­sta z mo­na­chij­skie­go in­sty­tu­tu ba­daw­cze­go Ifo.

Opa­no­wać za­dłu­że­nie

W naj­gor­szej sy­tu­acji bę­dą kra­je do­tknię­te kry­zy­sem za­dłu­że­nio­wym. W pią­tek oka­za­ło się, że wskaź­nik za­ufa­nia wło­skich kon­su­men­tów do go­spo­dar­ki zna­lazł się w grud­niu  naj­ni­żej od stycz­nia 1996 r. Śred­nio eko­no­mi­ści są­dzą, że PKB Ita­lii spad­nie w przy­szłym ro­ku o 0,3 proc. Ale pe­sy­mi­ści za­kła­da­ją, że aż o 1,6 proc.

Go­spo­dar­ka Gre­cji ma się kur­czyć już czwar­ty rok z rzę­du, tym ra­zem o pra­wie 4 proc. (we­dług pe­sy­mi­stów o 8 proc.). Po­dob­ny spa­dek PKB mo­że od­no­to­wać Por­tu­ga­lia. Eko­no­mi­ści są jed­nak zgod­ni, że ko­niunk­tu­ra w Eu­ro­pie bę­dzie w du­żej mie­rze za­le­ża­ła od te­go, czy li­de­rom UE uda się wresz­cie za­sto­po­wać kry­zys za­dłu­że­nia. Zda­niem Sau­mi­la Pa­ri­kha z PIM­CO, naj­więk­sze­go na świe­cie to­wa­rzy­stwa fun­du­szy ob­li­ga­cji, naj­lep­szą broń ma EBC, któ­ry po­wi­nien za­cząć sku­po­wać ob­li­ga­cje za­dłu­żo­nych państw za do­dru­ko­wa­ne pie­nią­dze.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora g.siemionczyk@rp.pl

S&P 500 zakończy rok na plusie?

Nowojorski indeks S&P 500 wzrósł w piątek ponad poziom zamknięcia z 31 grudnia ubiegłego roku. W czwartek zamknął się zaledwie 3 pkt niżej niż w ostatnim dniu 2010 r. W przeliczeniu na złote wskaźnik S&P 500 jest o niemal 15 proc. wyżej niż na koniec 2010 r. Amerykańskie indeksy zresztą radziły sobie w tym roku dużo lepiej zarówno od wskaźników giełd europejskich, jak i azjatyckich. O ile nowojorski Dow Jones Industrial Average zyskał w tym czasie ponad 5 proc., to paneuropejski Stoxx Europe 600 spadł o niemal 12 proc.     —hk