Reklama

Wiarygodność ekonomiczna Polski spada

Ograniczenie zaufania do krajowego pieniądza, inflacja czy spadek inwestycji prywatnych to efekty niskiej wiarygodności Polski – ostrzegają eksperci Open Eyes Economy Summit.

Publikacja: 23.11.2022 03:00

Wiarygodność ekonomiczna Polski spada

Foto: Bloomberg

– Wiarygodność ekonomiczna jest istotną wartością ekonomiczną, a także kategorią regulatywną: wpływa na formowanie korzystnego bądź niekorzystnego pola działalności gospodarczej – podkreśla prof. Jerzy Hausner, były wicepremier, obecnie przewodniczący rady programowej Open Eyes Economy Summit (OEES). – Jest swoistego rodzaju dobrem publicznym, które trzeba podtrzymywać, a nie niszczyć. Gdy władza publiczna traci wiarygodność ekonomiczną, sięga po propagandę i przekupywanie ważnych dla interesu politycznego grup. Prowadzi to do ograniczenia zaufania do krajowego pieniądza oraz do inflacji, mniejszej odporności gospodarki na różnego rodzaju szoki, jest też jednym z czynników odpowiedzialnych za bardzo niski poziom inwestycji prywatnych i produkcyjnych w polskiej gospodarce w ostatnich latach – opisuje Hausner.

Dotychczas w Polsce nie mierzono wiarygodności ekonomicznej jednym syntetycznym wskaźnikiem. Podjął się tego dopiero zespół ekspertów pod kierownictwem prof. Hausnera. Z raportu, który swoją premierę ma 23 listopada podczas tegorocznego OEES, wynika, że wiarygodność ekonomiczna Polski ogółem jest niska, ale latach 2019–2021 uległa znaczącemu obniżeniu.

I tak indeks wiarygodności wyrażony w punktach w 2014 r. wynosił 0,1, zaś w 2015 r. – 0,25. W 2016 r. spadł do minus 0,45, a w 2017 i 2018 r. poprawił się (choć pozostał na ujemnym poziomie). W latach 2019–2021 (które są liczone łącznie m.in. ze względu na dużą zmienność przez kryzys pandemiczny) indeks załamał się do minus 2,08 pkt.

Zgodnie z koncepcją przygotowaną przez ekspertów OEES na ogólny poziom wiarygodności ekonomicznej składa się łącznie 150 różnych wskaźników (pochodzących z różnorodnych krajowych i międzynarodowych baz danych) w odniesieniu do siedmiu obszarów. Te obszary to praworządność i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego; swoboda działalności gospodarczej; finanse publiczne i system podatkowy; stabilność systemu finansowego i pieniądza; ochrona i bezpieczeństwo pracy; jakość usług publicznych; respektowanie zobowiązań międzynarodowych.

Reklama
Reklama

Wśród głównych kategorii najgorzej wypada wiarygodność finansów publicznych oraz stabilność systemu finansowego związanego m.in. z polityką banku centralnego (a pogorszenie w tych obszarach w ostatnim okresie najmocniej przyczyniło się do spadku wartości indeksu ogółem).

– Niestety, omijanie istniejących reguł fiskalnych oraz tworzenie funduszy pozabudżetowych ograniczyło przejrzystość finansów publicznych, a tym samym wiarygodność zarządzania nimi – wyjaśnia dr Sławomir Dudek z Fundacji FOR. Nie bez znaczenia dla oceny w tym obszarze jest także wzrost zadłużenia państwa. Za obszarem, który uzyskał najwyższy subindeks, jest rynek pracy.

– Jednym z następstw spadku wiarygodności ekonomicznej Polski jest uporczywość inflacji i niska skuteczność działań antyinflacyjnych, w szczególności polityki pieniężnej. Waży tu m.in. słabość złotego i podwyższona rentowność krajowych papierów skarbowych. Zwalczanie inflacji utrudnia zwłaszcza obniżona wiarygodność NBP i jego organów, a ogólne niskie zaufanie do państwa negatywnie wpływa na zaufanie do systemu danin publicznych i wywiązywania się z obowiązków podatkowych – podsumowują autorzy badań.

Czytaj więcej

Państwo coraz mniej wiarygodne dla przedsiębiorców

W raporcie zawarte są też kompleksowe rekomendacje ekspertów, którzy sugerują, jak odbudować wiarygodność ekonomiczną Polski. Jedno z zaleceń dotyczy banku centralnego, który powinien skupić swoją komunikację na kwestii przywrócenia stabilnego poziomu cen i czynników wpływających na perspektywy powrotu inflacji do celu inflacyjnego i nie wikłać się w spory polityczne.

Wdrożenie wszystkich rekomendacji pozwoliłoby, zdaniem ekspertów, na zbudowanie stabilnego i osadzonego w praworządnym państwie dobrze funkcjonującego systemu finansowego, którego zaistnienie pozwoli na wypracowanie stałego, stabilnego wzrostu gospodarczego.

Dane gospodarcze
Inflacja w strefie euro w dół. Jak Polska wypada na tle reszty Unii Europejskiej?
Dane gospodarcze
Gospodarka niemiecka lekko nad kreską. Wyzwań nie brakuje
Dane gospodarcze
PMI dla polskiego przemysłu spadł pierwszy raz od czerwca
Dane gospodarcze
Inflacja w grudniu jeszcze w dół. Są nowe dane GUS
Dane gospodarcze
Stabilna stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce. Niżej od szacunku z rządu
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama