Komputery kwantowe skusiły Annę Streżyńską. Dołącza do fińskiego start-upu

Fiński start-up od komputerów nowej generacji zatrudnił byłą minister cyfryzacji w Polsce. To dobry moment, bo w kraju wybierany jest dostawca takiej maszyny.

Publikacja: 03.11.2023 03:00

Anna Streżyńska, kierując resortem cyfryzacji, jako pierwsza zapowiedziała aplikację mObywatel

Anna Streżyńska, kierując resortem cyfryzacji, jako pierwsza zapowiedziała aplikację mObywatel

Foto: Robert Gardziński

Nazywana przez media żelazną damą telekomunikacji Anna Streżyńska ma nowe stanowisko. Doradza firmie od komputerów kwantowych. Co ciekawe, w Polsce rozstrzyga się właśnie przetarg na pierwsze takie urządzenie.

Fiński start-up

Od października tego roku Anna Streżyńska, b. minister cyfryzacji w rządzie PiS, a wcześniej wieloletnia prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, oprócz prowadzenia spółki MC2Innovations zajmuje się również czymś innym.

Została zaproszona do udziału w pracach rady fińskiej firmy od komputerów kwantowych – IQM Quantum Computers. Zasiada w niej m.in. obok Viviane Reding, b. komisarz unijnej ds. społeczeństwa cyfrowego.

Czytaj więcej

Komputery kwantowe pełne mitów

IQM QC powstała w 2018 r. W 2022 r. w ramach jednej rundy zebrała 128 mln euro, co wg Sifted.eu, branżowego serwisu informacyjnego wspieranego przez „Financial Timesa”, sprawiło, że została kwantowym start-upem z najlepszym finansowaniem sięgającym łącznie 200 mln euro. Anna Streżyńska w rozmowie z „Rzeczpospolitą” wymienia szereg zastosowań, w których sprawdzić mogą się kwantowe komputery i wyraziła nadzieję, że IQM będzie dostawcą urządzeń m.in. w Polsce, dla uniwersytetów i instytutów. 

A jest ku temu okazja.

Regulator, polityk, przedsiębiorca

Była minister cyfryzacji w rządzie PiS (w latach 2015–2018) jest z wykształcenia prawniczką, a z doświadczenia specjalistką od regulacji rynku telekomunikacyjnego, politykiem i przedsiębiorczynią. Jako pierwsza w tym resorcie zapowiedziała wprowadzenie aplikacji mObywatel. Wcześniej szefowa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, najbardziej pamiętana jest jako przeciwniczka monopolu Telekomunikacji Polskiej (dziś Orange Polska) i wysokich cen usług, z którymi skutecznie walczyła.

To za jej kadencji w UKE w Polsce pojawił się czwarty operator sieci komórkowej P4 (Play), który zburzył oligopol mobilnych telekomów, a dziś jest jednym z dużych graczy oferujących zarówno usługi mobilne, jak i przewodowe (po połączeniu się z UPC). Również ona wymusiła na TPSA program inwestycji w sieci szybkiego internetu przewodowego, grożąc spółce podziałem na część hurtową i detaliczną. Dziś taki model działania telekomów jest coraz powszechniejszy.

Anna Streżyńska po odejściu z resortu cyfryzacji, korzystając z doświadczenia zebranego w biznesie (była w radzie nadzorczej Wielkopolskiej Sieci Szerokopasmowej i kierowała Internetem dla Mazowsza), założyła spółkę MC2 Innovations (jak MC do kwadratu). Flagowy projekt MC2, czyli Carrotspot – „platforma HR i kafeteria benefitowa”, jak o niej pisała – rozwijany przy wsparciu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz składek crowdfundingowych, został sprzedany w prywatne ręce – medycznej sieci Lux Med.

Jedno można powiedzieć o Annie Streżyńskiej na pewno. Tam, gdzie się pojawia, zawsze jest ciekawie. Tak jest i teraz. Zaledwie dwa tygodnie temu, bo 16 października, instytucja nazwana Wspólne Przedsięwzięcie EuroHPC ogłosiła przetarg na dostawę komputera kwantowego dla Polski. Termin składania ofert jest krótki, bo miesięczny. W zamówieniu wskazano datę 22 listopada.

To element wspomnianego projektu Komisji Europejskiej. KE zamierza sfinansować połowę inwestycji w komputery kwantowe dla sześciu państw o wartości 100 mln euro. Drugą część tej sumy ma wnieść 17 państw uczestniczących w tzw. Wspólnym Przedsięwzięciu EuroHPC.

KE informowała o projekcie w 2022 roku, a w czerwcu br. EuroHPC podpisało umowę nt. hostingu infrastruktury z Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym (PCSS).

Przetarg z granicami

Przetarg kierowany jest do podmiotów mających siedzibę w państwach członkowskich UE i EOG-EFTA stowarzyszonych z programem „Cyfrowa Europa”, które są członkami Wspólnego Przedsięwzięcia EuroHPC i nie są kontrolowane przez państwa trzecie. „Oferty obejmujące podmioty mające siedzibę w krajach spoza zakresu określonego powyżej zostaną wykluczone” – podaje Komisja Europejska. Dostawcą nie może więc być np. firma z Wielkiej Brytanii. „EuroQCS Poland pozyska cyfrowy komputer kwantowy oparty na bramkach, oferujący ponad 20 fizycznych kubitów” – informuje PCSS językiem specjalistów. Szacowana cena to 12,65 mln euro i nie więcej niż 15,5 mln euro.

Konsorcjum EuroQCS Poland mające otrzymać superjednostkę składa się z PCSS, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, spółki Creotech Instruments (jest giełdowa, jej najwięksi akcjonariusze to państwowa Agencja Rozwoju Przemysłu i prezes i utytułowany fizyk dr hab. Grzegorz Brona), a także Uniwersytetu Łotewskiego. System ma być zainstalowany w Poznaniu i zostanie zintegrowany z lokalną infrastrukturą pozwalającą na obliczenia wysokiej wydajności, a zdalny dostęp do niego będzie można mieć za pośrednictwem sieci naukowej PIONIER i paneuropejskich sieci Geant.

Kwantowy komputer w Poznaniu ma być przeznaczony przede wszystkim na badania, rozwój i innowacje. Korzystać ma z niego „szerokie grono europejskich użytkowników końcowych, od społeczności naukowej po przemysł i sektor publiczny”.

Czy i jakie problemy będzie w stanie rozwiązać – to na razie pytanie otwarte. 

Już po oddaniu tekstu do druku Anna Streżyńska odpowiedziała na prośbę o autoryzację wypowiedzi. Zapewniła także, że nie wiedziała o poznańskim przetargu i że nie zna planów IQM w zakresie udziału w nim. 

Biznes
Miała być rosyjska elektronika zamiast zachodniej. Jest wielka porażka
Materiał Promocyjny
Mity i fakty - Czy to prawda, że elektryczne auta palą się częściej niż spalinowe?
Matriał Promocyjny
Ojcowie na urlopie to korzyści dla ich dzieci, rodzin, ale i firm
Biznes
Wiadomo już, czy Sekwana nadaje się do pływania. Organizatorzy Igrzysk Olimpijskich zdecydowali
Biznes
Pierwsza od siedmiu lat awaria rakiety Muska. Może spłonąć 20 satelitów
Biznes
Niemcy chcą się pozbyć chińskich gigantów z sieci 5G. Stają do walki z Huawei i ZTE
Biznes
UE chce, by dane napędzały biznes. Ale polskie firmy mają obawy