Co do za­sa­dy wszel­kie wspar­cie fi­nan­so­we udzie­la­ne przed­się­bior­com przez or­ga­ny pu­blicz­ne jest w UE za­ka­za­ne. To jed­na z naj­waż­niej­szych re­guł jed­no­li­te­go ryn­ku, choć i od niej są od­stęp­stwa. Za­pi­sa­no je w roz­po­rzą­dze­niu KE z 2006 r. – zgod­nie z nim pod­mio­ty pu­blicz­ne mo­gą bez zgo­dy Bruk­se­li udzie­lać po­mo­cy o war­to­ści do 200 tys. eu­ro w cią­gu trzech lat po­dat­ko­wych. Te­raz Ko­mi­sja pro­po­nu­je po­lu­zo­wać te re­gu­la­cje – w przy­pad­ku usług świad­czo­nych w ogól­nym in­te­re­sie go­spo­dar­czym (SGEI) próg ma wzro­snąć do 500 tys. eu­ro.

We­dług KE nie na­ru­szy to re­guł wol­ne­go ryn­ku ani za­sa­dy swo­bo­dy prze­pły­wu usług. Wspar­cie bę­dzie mia­ło bo­wiem naj­czę­ściej za­sięg lo­kal­ny, a je­go zna­cze­nie – mi­mo pod­wyż­sze­nia pro­gu – po­zo­sta­nie nie­wiel­kie.

Zgod­nie z pro­jek­tem, fir­my świad­czą­ce SGEI bę­dą mo­gły łą­czyć po­moc uzy­ska­ną na wy­ko­ny­wa­nie tych usług z po­mo­cą otrzy­my­wa­ną na za­sa­dach ogól­nych. Wa­ru­nek – łącz­ne wspar­cie nie bę­dzie mo­gło prze­kro­czyć 500 tys. eu­ro. O tym, któ­rą usłu­gę moż­na za­kwa­li­fi­ko­wać ja­ko świad­czo­ną w ogól­nym in­te­re­sie eko­no­micz­nym, de­cy­do­wać bę­dą kra­je człon­kow­skie. Bruk­se­la za­strze­gła so­bie jed­nak pra­wo do kon­tro­li tych de­cy­zji. Do SGEI za­li­cza­no do tej po­ry m. in. do­sta­wy wo­dy, go­spo­da­ro­wa­nie od­pa­da­mi, oczysz­cza­nie ście­ków czy trans­port pu­blicz­ny.

Ob­ni­że­nie li­mi­tu po­mo­cy po­do­ba się eks­per­tom. Nie­miec­ki ośro­dek Cen­trum für Eu­ropäische Po­li­tik, mo­ni­to­ru­ją­cy pro­jek­ty pra­wa go­spo­dar­cze­go UE, nie ma wąt­pli­wo­ści, że kie­ru­nek zmian jest słusz­ny. Wąt­pli­wo­ści bu­dzą tyl­ko prze­pi­sy do­ty­czą­ce re­je­stro­wa­nia przy­pad­ków po­mo­cy – KE chce, by pań­stwa sa­me zde­cy­do­wa­ły, czy chcą pro­wa­dzić cen­tral­ny re­jestr, czy też każ­do­ra­zo­wo żą­dać in­for­ma­cji od firm. W obu przy­pad­kach no­wy obo­wią­zek bę­dzie ozna­czał kosz­ty, ale in­ne­go wyj­ścia nie ma.

Opinia dla „Rz"

Komentarz Mikołaja Barczentewicza, eksperta FOR

Pomoc publiczna co do zasady stanowi zagrożenie dla funkcjonowania otwartych rynków, gdyż z definicji oznacza ona korzyści dla pewnych przedsiębiorców, których przyczyną jest pomoc państwa a nie bezpośrednie zabieganie o względy klientów. Niestety, odróżnienie pomocy publicznej, która zakłóca funkcjonowanie rynku od takiej, która takiego ryzyka nie rodzi, jest bardzo trudne.

Przygotowywane przez Komisję Europejską rozporządzenie stanowi potrzebny element racjonalizacji systemu regulacji pomocy publicznej. W praktyce niełatwe okazuje się rozróżnienie legalnej i nielegalnej pomocy publicznej, a wątpliwości budzi sam zakres pojęcia „pomoc publiczna". Stąd też znaczne koszty administracyjne związane z planowaniem i zgłaszaniem małych projektów pomocowych, szczególnie na poziomie samorządów. Komisja Europejska wychodzi naprzeciw tym problemom i słusznie rozszerza zakres wyłączenia dla tego rodzaju pomocy.