fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Plus Minus

Bogusław Chrabota: Trudny depozyt moralny

Fotorzepa, Maciej Zienkiewicz
Naprawdę trudno jest bronić polskiego Kościoła katolickiego w sprawie pedofilii księży. Film Sekielskich jest szokiem, który może spowodować największy kryzys w historii polskiego katolicyzmu.

Więcej, może wzmocnić falę agresywnego antyklerykalizmu, który wcześniej przeorał Europę Zachodnią. Skutki są nam świetnie znane, puste kościoły, odczuwalny deficyt etyczny, zwłaszcza wśród młodzieży, rozsypanie się struktur społecznych, paniczne poszukiwanie nowego punktu odniesienia. To między innymi z tego wzięła się popularność w Europie ideologii New Age czy buddyzmu. Ekspansja ideologiczna albo – inaczej to nazywając – ośmielenie do propagowania swoich idei grup, które dotąd były w mniejszości.

Czy to wina Kościoła? Słuszne zwycięstwo świata świeckiego? A może naturalny porządek dziejów, w którym zasiedziałe i obrosłe instytucjami społeczności zarządców dusz muszą mierzyć się z nowymi czasami? Wierzę, że to nic innego jak powtórka z dziejów. Dokładnie w ten sposób młode chrześcijaństwo przed dwoma tysiącami lat zwyciężało w pojedynku z dawną religią Rzymu, mitraizmem, kultem Serapisa czy Izydy. Oczywiście były też koszty. Surowa ortodoksja Starego Zakonu była nie do przyjęcia przez świat hellenistyczny. Stąd prozelityzm; skoligacenie wyznania wiary sekty Chrystusowej z tradycją religii greckiej. Chrześcijaństwo, jakie znamy, ma właśnie takie korzenie. Zresztą i ta dojrzała formuła musiała się potem mierzyć z protestantyzmem czy oświeceniem.

A jednak religia wyznawców Chrystusa obroniła się, przeżyła, nieraz jeszcze odegrała dziejową rolę. To jasne – tak jak dla wielu nie jest oczywiste, że to trwanie na przestrzeni dwóch mileniów, przynajmniej w głowach części przedstawicieli Kościoła hierarchicznego utwierdziło przekonanie, że Kościół instytucjonalny jest ponadczasowy. Że jak skała rozbija wszelkie fale zagrożeń, krytyki i wyzwań, jakie przynosi nowoczesność. Ano nie, historia pokazuje, że upadały największe imperia i umierały w agonii najtrwalsze na pozór porządki religijne.

Dziś Kościół po raz kolejny w swojej historii musi się zmierzyć z falą czasu. I nie jest to walka łatwiejsza od poprzednich. Przede wszystkim Kościół strukturalny jest słaby jak nigdy w swoich dziejach. Nie wytrzymuje konfrontacji z konkurencją, jaką tworzą globalne struktury firm komercyjnych, z ich agresywnym marketingiem, ofertą tożsamościową czy coraz mocniejszym świeckim przesłaniem. Rolę parafii coraz częściej pełnią bańki na portalach społecznościowych, a duszpasterzy – celebryci. Nie istnieje też adekwatny do czasów język opisu eschatologii. Tradycyjne wizje piekła, czyśćca czy raju są dziś kompletnie nieprzekonujące. W czasach, gdy Spielberg w kilka miesięcy potrafi wskrzesić świat sprzed setek milionów lat, a Cameron wizualizuje apokaliptyczną przyszłość, dantejskie kalki i narracja wydają się opowiastką dla przedszkolaków. Taką, którą początkujący grafik 3D potrafi stworzyć w ciągu kilku godzin.

Cóż więc zostało? Przesłanie metafizyczne? Transcendencja? Niestety, te otchłanie z natury są dostępne dla nikłego procentu wybranych. Najważniejszy jest moim zdaniem depozyt moralny. Piękna opowieść o tym, wedle jakich wartości i zasad trzeba żyć, by nasz świat był normalny. Świetnie to rozumie papież Franciszek, który tak wielką wagę przywiązuje do przesłania miłosierdzia. Czy rozumieją to polscy biskupi? Mam spore wątpliwości. Zachowanie hierarchów przy prostej na pozór kwestii osądu pedofilii księży świadczy o czymś całkiem przeciwnym.

A jednak nie jestem wrogiem biskupów. Może nie tych, co dziś, ale ich następców. Bo to właśnie oni będą musieli obronić chrześcijański depozyt moralny. A wrogów i krytyków spytam: jeśli nie ten depozyt moralny, to jaki? Nie dorobiliśmy się jeszcze w Polsce dojrzałej etyki życia społecznego. Prawdziwy, Chrystusowy nakaz miłości i szacunku wobec bliźniego zastępujemy mową nienawiści i internetowym hejtem. Czy na tym ma polegać nowa etyka? I powtórzę na koniec, licząc na polemiki: jeśli nie chrześcijański depozyt moralny, to jaki?

PLUS MINUS


Prenumerata sobotniego wydania „Rzeczpospolitej”:


prenumerata.rp.pl/plusminus


tel. 800 12 01 95

Źródło: Plus Minus
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA