Post przerywany to hit internetu. Naukowcy sprawdzili, czy naprawdę działa – wynik zaskakuje

Autorzy porównywali różne formy postu przerywanego – od diety 5:2, przez post co drugi dzień, po jedzenie w ograniczonym oknie czasowym – z tradycyjnymi poradami żywieniowymi opartymi na stałym ograniczeniu kalorii oraz z grupami kontrolnymi, które nie otrzymywały żadnych zaleceń. W porównaniu ze standardową dietą średnia różnica w utracie masy ciała wynosiła około 0,3 pkt. proc. na korzyść postu przerywanego, co autorzy uznali za efekt bez znaczenia klinicznego. W większości badań obserwacja trwała maksymalnie 12 miesięcy.

– Post przerywany po prostu nie wydaje się działać u dorosłych z nadwagą lub otyłością, którzy próbują schudnąć – powiedział Luis Garegnani z Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires, główny autor badania. – Może to być jedna z opcji dla niektórych osób, ale obecne dowody naukowe nie uzasadniają entuzjazmu, jaki widać w mediach społecznościowych – dodał.

Czytaj więcej

Styl życia

Filozofia shoku-iku. Tym elementem japońskiego systemu edukacji warto się inspirować

W japońskich stołówkach szkolnych obowiązuje zakaz serwowania wysoko przetworzonego jedzenia. Ucz...

Podobnie wyniki interpretuje Eva Madrid, lekarka i współautorka przeglądu, profesor Uniwersytetu w Valparaíso. W rozmowie z australijskim nadawcą publicznym ABC podkreślała, że „post przerywany nie okazał się lepszy od zwykłych zaleceń dietetycznych, ani nawet od braku interwencji, jeśli chodzi o utratę masy ciała”. Jak dodawała, „nie jest to cudowne rozwiązanie, lecz co najwyżej jedna z wielu możliwych strategii”.

W części badań porównujących post przerywany z całkowitym brakiem interwencji odnotowano niewielką redukcję masy ciała – średnio o około 3–4 proc. po 6–12 miesiącach, w zależności od badania i zastosowanego schematu postu. Autorzy przeglądu zaznaczają jednak, że analiza ta opierała się jedynie na sześciu badaniach, a sam efekt był niewielki, co utrudnia wyciąganie dalszych wniosków. Dr Baptiste Leurent z University College London, komentując wyniki dla brytyjskiego Science Media Centre, zwracał uwagę, że efekt ten był statystycznie istotny, ale niewielki. – Łącznie te badania sugerują, że korzyści są ograniczone, a jakość poszczególnych prób często niska – stwierdził.

Post przerywany nie daje przewagi w odchudzaniu

Autorzy przeglądu podkreślają liczne zastrzeżenia metodologiczne. W wielu badaniach raportowanie skutków ubocznych było niespójne, a liczebność grup niewielka. W żadnym z uwzględnionych badań nie oceniano satysfakcji uczestników, wpływu postu przerywanego na cukrzycę ani ogólnego obciążenia chorobami współistniejącymi. Większość uczestników stanowiły osoby białe z krajów o wysokich dochodach, co utrudnia odnoszenie wyników do populacji z innych regionów świata. – Nie możemy automatycznie przenosić tych rezultatów na wszystkich, ponieważ efekty mogą różnić się w zależności od wieku, płci, pochodzenia etnicznego czy stanu zdrowia – mówiła Eva Madrid.

Czytaj więcej

Nauka

Nowe wyniki badań na temat postu przerywanego. Naukowcy ostrzegają

Post przerywany, który w ostatnich latach cieszy się dużą popularnością, może nie być tak korzyst...

Eksperci zewnętrzni zwracają też uwagę na sposób prowadzenia badań. Prof. Paul Garner z Liverpool School of Tropical Medicine w komentarzu dla Science Media Centre podkreślał, że analizowane próby dotyczyły głównie sytuacji, w których post przerywany był „zalecany przez lekarzy w poradniach”, a nie wybierany samodzielnie przez osoby silnie zmotywowane. – Nie wiemy, jak ta strategia sprawdza się u ludzi, którzy decydują się na nią z własnej inicjatywy – zaznaczał.

Część naukowców wskazuje również na różnice między poszczególnymi formami postu. Leonie Heilbronn z Uniwersytetu w Adelajdzie, wypowiadając się dla ABC, zwracała uwagę, że jedzenie w ograniczonym oknie czasowym jest „łagodniejszą interwencją” niż dni niemal całkowitego postu i zwykle prowadzi do mniejszej utraty masy ciała. Z kolei Luigi Fontana z Uniwersytetu w Sydney zauważył, że nawet jeśli dieta prowadzi do spadku wagi, to wciąż „nie oznacza automatycznie szerszych korzyści metabolicznych” – podkreślił.

Efekt Hawthorne’a zaciemnia wyniki badań dotyczących diety

Na możliwy wpływ tzw. efektu Hawthorne’a zwraca uwagę natomiast Adam Collins z University of Surrey. W swoim komentarzu dla Science Media Centre przypomniał, że osoby zakwalifikowane do grup kontrolnych rzadko faktycznie „nie robią nic”. Sam udział w badaniu – regularne ważenie się, prowadzenie dzienniczków żywieniowych czy świadomość obserwacji – może prowadzić do zmian zachowania i niezamierzonej redukcji masy ciała. Jak zaznaczał, taki efekt może zmniejszać różnice między badanymi grupami i sprawiać wrażenie, że post przerywany nie działa.