Dym – nad miastem i w płucach

Znać dadzą o sobie skutki palenia papierosów wśród ludzi w średnim wieku oraz zanieczyszczenie powietrza. A w Polsce wszyscy żyjemy w najgorszym powietrzu w całej Unii Europejskiej – ostrzega Najwyższa Izba Kontroli.

Zanieczyszczenia pochodzą z tzw. niskiej emisji wytwarzanej w domowych piecach i lokalnych kotłowniach węglowych.

Najbardziej zadymione jest południe kraju: Małopolska i Śląsk, a najgorszym miastem pod tym względem jest Kraków. „Polska za niedotrzymanie standardów jakości powietrza określonych w unijnej dyrektywie może otrzymać nawet 4 mld zł kary" – pisze NIK w raporcie o zanieczyszczeniach powietrza, opublikowanym tuż przed Nowym Rokiem. Raport obejmuje okres od 2008 roku do pierwszego półrocza 2014 roku.

Ale te 4 mld zł to jedynie kara finansowa, jaką poniesiemy. NIK szacuje, że zanieczyszczone powietrze może kosztować rocznie życie ok. 45 tys. ludzi.

W jaki sposób? Przyczyniając się do wzrostu zachorowań na najczęściej występującą w Polsce chorobę układu oddechowego – POChP. Na tę nieuleczalną chorobę cierpi w naszym kraju już ok. 2 mln osób.

Choć wśród czynników ryzyka specjaliści na pierwszym miejscu wymieniają palenie papierosów, zanieczyszczenie powietrza pyłami i zadymienie także przyczynia się do rozwoju tej choroby. Według badań opublikowanych na łamach magazynu „Lancet" zanieczyszczenie powietrza może odpowiadać za 20 proc. zachorowań.

Prof. Paweł Śliwiński z IV Kliniki Chorób Płuc Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w rozmowie z „Rzeczpospolitą" przy okazji kongresu Europejskiego Towarzystwa Chorób Płuc podkreślał, że wpływ POChP na śmiertelność pacjentów jest niedoszacowany. Nie zawsze lekarze rozpoznawali ją właściwie i jako przyczynę zgonów podawali inne choroby, np. astmę.

– Choroba powoduje od 15 do 20 tys. zgonów rocznie – uważa prof. Śliwiński.

POChP jest chorobą mało znaną w przeciwieństwie do raka płuc. Zlecone przez Polskie Towarzystwo Chorób Płuc badania opinii dowiodły, że o tej chorobie słyszało zaledwie 5 proc. Polaków.

Lekarze rozpoznają POChP od 1966 roku, kiedy na jednym z kongresów pulmonologicznych jego uczestnicy zaproponowali, aby dwie choroby, które najczęściej występowały razem – rozedma płuc i chroniczne zapalenie oskrzeli – potraktować jako jedną i nazwać ją POChP.

POChP najczęściej objawia się po latach nałogowego palenia papierosów, ale nie tylko. Lekarze notują sporo przypadków zachorowań u ludzi, którzy nigdy nie palili papierosów, lecz mieszkają w miastach, gdzie jest dużo pieców węglowych, a także na wsiach, u gospodyń domowych, które przez lata paliły w domowej kuchni węglem czy drewnem.