Krajowa Izba Radców Prawnych (KIRP) przekazała ministrowi sprawiedliwości Waldemarowi Żurkowi projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego oraz prawa o ustroju sądów powszechnych. Projekt dotyczy planowanej nieobecności pełnomocnika będącego radcą prawnym, adwokatem albo rzecznikiem patentowym, a także zasad doręczeń dokonywanych przez Portal Informacyjny.

– Samorząd radcowski nie poprzestaje na zgłoszeniu postulatu. Przekazujemy Ministrowi Sprawiedliwości gotowy, dopracowany projekt ustawy, który rozwiązuje problem w sposób wyważony – chroni pełnomocnika, ale chroni też strony i sprawność sądów. To wynika wprost z naszej konstytucyjnej pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu – zwraca uwagę Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych.

Czytaj więcej

Czy sąd musi odwołać rozprawę, bo pełnomocnik zaplanował urlop? Wyrok NSA

Samorząd radcowski przypomina, że problem jest dyskutowany w środowisku prawniczym od wielu lat. Pełnomocnicy prowadzący kancelarie nie mają dziś ustawowej gwarancji odpoczynku od czynności procesowych. Sąd może wyznaczać terminy bez uwzględniania ich planów. Tymczasem sędziowie i prokuratorzy korzystają z 26 dni urlopu rocznie. Według KIRP projekt ma usunąć tę asymetrię.

Dwa miesiące wyprzedzenia i 26 dni limitu

Zgodnie z projektem od 1 stycznia 2027 r. pełnomocnik będący radcą prawnym, adwokatem albo rzecznikiem patentowym będzie mógł zgłosić sądowi planowaną nieobecność przez sądowy Portal Informacyjny. Musiałby to jednak zrobić co najmniej dwa miesiące przed jej rozpoczęciem. W zgłoszone dni sąd nie wyznaczy nowych rozpraw, posiedzeń ani innych czynności procesowych. Łączny limit wynosi 26 dni roboczych w roku kalendarzowym.

Samorząd radcowski zapewnia, że nowelizacja przepisów będzie chronić sprawność postępowania. „Zgłoszenie nie może obejmować terminów już wyznaczonych, dotyczy wyłącznie czynności przyszłych, a sprawy niecierpiące zwłoki są z mechanizmu wyłączone” – zaznacza Izba. Ponadto jeżeli stronę reprezentuje kilku pełnomocników, sąd uwzględniałby planowaną nieobecność tylko wtedy, gdy zgłosi ją każdy z nich. KIRP wyjaśnia, że ma to zapobiec blokowaniu terminów w sytuacjach, w których zastępstwo procesowe jest zapewnione.

Czytaj więcej

Grzywna do 200 tys. zł za podszywanie się pod radcę prawnego. Wchodzi nowe prawo

„Nawet przy zgłoszeniu po terminie lub po wykorzystaniu limitu sąd może odstąpić od wyznaczenia czynności, jeśli przemawiają za tym okoliczności sprawy. Decyzja należy do sądu” – dodaje Izba, która zwraca uwagę, że rozwiązania techniczne umożliwiające zgłaszanie planowanej nieobecności za pośrednictwem Portalu Informacyjnego mogą zostać przygotowane w krótkim czasie, a potwierdzają to konsultacje z administratorem portalu.

Doręczenia przez portal też do zmiany

Ponadto projekt ma doprecyzować zasady ustalania daty doręczenia pism dokonywanych za pośrednictwem Portalu Informacyjnego. Np. jeżeli chwila doręczenia albo dzień, w którym doręczenie uznaje się za skuteczne, przypadałby na sobotę, dzień ustawowo wolny od pracy albo porę nocną, doręczenie uznawano by za dokonane z początkiem najbliższego dnia roboczego. Rozwiązanie to – jak wyjaśnia KIRP – ma zwiększyć pewność co do biegu terminów procesowych i zapobiegać sytuacji, w której termin zaczyna biec w czasie faktycznie ograniczonej dostępności.

W uzasadnieniu projektu samorząd radcowski odwołuje się do konstytucyjnej zasady równości, prawa do wypoczynku, wolności działalności gospodarczej oraz prawa do rzetelnego procesu. „Przemęczony pełnomocnik częściej popełnia błędy procesowe: przeocza terminy, pomija dowody, nienależycie przygotowuje się do posiedzeń, co wydłuża postępowania i podnosi ich koszty, ponoszone przez obywateli i wymiar sprawiedliwości. Ochrona pełnomocnika jest więc także ochroną klienta i interesu publicznego” – podsumowują radcowie.