Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak wygląda ocena sprawiedliwości wynagrodzeń w Polsce, zarówno z perspektywy pracowników, jak i pracodawców?
- Jakie są kluczowe założenia unijnej dyrektywy mającej na celu zwiększenie przejrzystości wynagrodzeń?
- Z jakiego powodu wdrożenie przepisów dotyczących transparentności płac w Polsce ulegnie opóźnieniu i kiedy nastąpi ich wejście w życie?
- Na jakim etapie przygotowań do nowych regulacji płacowych znajdują się polskie przedsiębiorstwa?
- Jakie konkretne wyzwania muszą pokonać firmy, aby dostosować swoje struktury wynagrodzeń do wymogów dyrektywy?
- Jaki jest poziom świadomości polskich pracowników odnośnie zapisów dyrektywy oraz wpływu przejrzystości płac na ich decyzje zawodowe?
Prawie co piąta firma w Polsce (18 proc.) przyznaje, że nie wynagradza uczciwie swoich pracowników – wynika z międzynarodowego badania „2026 HR & Payroll Pulse” przeprowadzonego przez SD Worx, które objęło prawie 6 tys. pracodawców i 16,5 tys. pracowników w 16 krajach Europy, w tym w Polsce.
Polscy pracodawcy ocenili się nieco poniżej średniej w całej grupie badanych firm, wśród których 13 proc. przyznało, że nie opłaca uczciwie swoich pracowników, podczas gdy 65-procentowa większość uważa, że zapewnia im rzetelne i sprawiedliwe wynagrodzenia. W Polsce o płacach fair zapewnia 63 proc. pracodawców, podczas gdy największy odsetek takich deklaracji firm jest w Irlandii i Norwegii (po 73 proc.) i w Holandii (70 proc.).
Czytaj więcej
Średnie zarobki polskich studentów wynoszą już 4,15 tys. zł netto miesięcznie, czyli o 14 proc. więcej niż rok wcześniej. Jeszcze szybciej rosną ic...
ANITA BŁASZCZAKW parze z tymi deklaracjami nie zawsze idą opinie pracowników, wśród których tylko 44 proc. uważa, że ich wynagrodzenie jest sprawiedliwe na tle płac kolegów i koleżanek wykonujących w firmie porównywalną pracę. Polska jest tu nieco powyżej europejskiej średniej (48 proc. pracowników ocenia swoją płacę jako uczciwą), którą podwyższają Irlandczycy (58 proc.) i Holendrzy (57 proc.).
Płacowe frustracje
Jednocześnie Polacy nieco częściej (32 proc.) niż ogół badanych w Europie (29 proc.) uważają, że ich pensja nie jest adekwatna do wartości ich pracy. Tym ważniejsze powinny być więc dla nich przepisy wdrażające unijną dyrektywę w sprawie przejrzystości i równości płac (tzw. Equal Pay), która m.in. zapewnia pracownikom prawo do informacji o średnich poziomach wynagrodzenia osób wykonujących w danej firmie taką samą lub porównywalną pracę, z podziałem na płeć.
Według opublikowanego w maju nowego projektu ustawy wdrażającej dyrektywę, Polska będzie jednym z państw, gdzie jej zapisy wejdą w życie z opóźnieniem. Najwcześniej z początkiem 2027 r. (pierwotnie miały wejść w życie najpóźniej 7 czerwca). Najwyraźniej Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej zareagowało na apele organizacji pracodawców o dłuższy czas na przygotowanie się do unijnych przepisów. Zgodnie z projektem ustawy, firmy dostaną pół roku na dostosowanie się do nowych obowiązków, co wielu pracodawcom bardzo się przyda.
Wprawdzie większość, bo trzy czwarte przedsiębiorstw w Polsce deklaruje w badaniu SD Worx świadomość w zakresie zapisów dyrektywy, a 64 proc. zapewnia, że jest przygotowana do regulacji, lecz tę średnią podwyższają duże firmy zatrudniające ponad tysiąc pracowników (68 proc.). Wśród mniejszych firm, do 100 pracowników, odsetek takich wskazań jest wyraźnie mniejszy (52 proc.). Jednocześnie co dziesiąty menedżer HR w Polsce i Europie ocenia, że jego organizacja nie jest w pełni przygotowana do spełnienia wymogów dyrektywy.
Wyzwanie dla firm
Zdaniem Katarzyny Wilczyk, starszego prawnika w Kancelarii Raczkowski, dodatkowy czas warto wykorzystać na uporządkowanie struktur wynagrodzeń i ułożenie nowych procesów, w tym procesu udzielania pracownikom informacji o poziomie wynagrodzenia. – Ten proces należy zacząć od analizy wszystkich składników wynagrodzenia i świadczeń związanych z pracą – nie wszystkie bowiem trzeba będzie uwzględniać na potrzeby udzielania informacji – radzi Katarzyna Wilczyk.
Jak podkreśla Joanna Liksza, ekspertka MyBenefit w Benefit Systems, kluczowym i najbardziej czasochłonnym etapem przygotowań do nowych regulacji jest wartościowanie stanowisk, czyli ocena wartości pracy na poszczególnych stanowiskach. Bez tego nie da się ani stworzyć przejrzystych struktur wynagradzania, ani uzasadnić różnic płacowych – a to najważniejsze obszary, jakie wprowadza dyrektywa.
O ile większość firm przygotowuje się już do nowych regulacji, o tyle 58 proc. pracowników w Polsce i aż 66 proc. w całej Europie nie jest świadomych dyrektywy i nie wie, co zapisy dotyczące transparentności wynagrodzeń oznaczają dla ich praw. Jednocześnie aż 74 proc. badanych Polaków ( i 64 proc. ogółu badanych) wskazuje przejrzystość wynagrodzeń jako bardzo ważny czynnik przy wyborze pracodawcy.
