Zgodnie z przepisami [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=263365]ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.)[/link] podjęcie przez rolnika zatrudnienia poza jego gospodarstwem rolnym lub zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej w związku z rozpoczęciem jakiejkolwiek innej działalności zarobkowej, skutkuje ustaniem tytułu do ubezpieczenia społecznego rolników.

Podkreślenia wymaga, iż art. 37 wskazanej ustawy nakłada na osoby podlegające ubezpieczeniu społecznemu rolników obowiązek zgłaszania Kasie, bez czekania na wezwanie z urzędu, w terminie do 14 dni, wszelkich okoliczności mających wpływ na podleganie temu ubezpieczeniu - m.in. taką okolicznością jest podjęcie zatrudnienia, bez względu na wymiar czasu pracy, oraz każda inna zawodowa aktywność związana z podleganiem innemu niż rolnicze ubezpieczeniu społecznemu.

Niedopełnienie tego obowiązku powoduje szereg niepożądanych skutków, w tym wyłączeniem z ubezpieczenia społecznego rolników z okresem wstecznym i utrata prawa do świadczeń, które zostały wypłacone w okresie, w którym ustały warunki do podlegania temu ubezpieczeniu.

Z kolei, generalną zasadą odnoszącą się do osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Wspólnot Europejskich jest zasada jednego ustawodawstwa, zgodnie z którą ubezpieczenie społeczne obowiązuje tylko w jednym państwie członkowskim nawet wówczas, gdy dana osoba równocześnie wykonuje pracę w kilku państwach WE. Normy [b]Rozporządzenia 1408/71[/b] rozstrzygają m.in., do systemu którego państwa powinny być odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu zawodowej aktywności osoby migrującej.

W przypadku prowadzenia w jednym państwie członkowskim działalności na własny rachunek (jaką jest m.in. działalność rolnicza) i pracy najemnej w drugim państwie, [b]art. 14c Rozporządzenia Rady (EWG) 1408/71[/b] wskazuje właściwość ustawodawstwa tego państwa, w którym wykonywana jest praca najemna. Jeżeli praca (najemna lub na własny rachunek ) wykonywana jest tylko w jednym państwie, obowiązuje zasada miejsca pracy, określona w art. 13 Rozporządzenia 1408/71.

Reasumując, pomimo niezaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w Polsce, przez co należy rozumieć osobiste i na własny rachunek kierowanie i zarządzanie gospodarstwem rolnym, rolnik, który podejmuje zagranicą pracę najemną lub pozarolniczą działalność gospodarczą na własny rachunek, nie spełnia warunków do dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Jeżeli przed wyjazdem osoba nie powiadomiła KRUS o swoim zamiarze, to obowiązek ten spoczywa na tym rolniku nadal. W sytuacji gdy rolnik wyjechał do pracy do Wielkiej Brytanii i nie zaprzestał płacenia składek do KRUS, to najprawdopodobniej ubezpieczenia społecznego rolników wygasło z okresem wstecznym.

Wydanie decyzji jest w gestii właściwej dla rolnika jednostki Kasy. O ile stwierdzi ona nadpłatę z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, w uzasadnionym przypadku wyda decyzję o jej zwrocie, a w razie nienależnie pobranych świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników rolnik będzie zobowiązany je zwrócić.

Możliwość objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników nastąpi wówczas, gdy rolnik zaprzestanie wykonywania działalności zarobkowej zagranicą i ponownie podejmie osobiste prowadzenie działalności rolniczej w jej gospodarstwie rolnym w Polsce, spełniając pozostałe ustawowe wymogi dotyczące obejmowania ubezpieczeniem społecznym rolników, o których mowa w szczególności w art. 1, 6, 7 i 16 u.s.r.

Zasady koordynacji zabezpieczenia społecznego na obszarze krajów wspólnotowych, dotyczące także ubezpieczonych rolników, zostały wyjaśnione na stronie [link=http://www.krus.gov.pl/ue/]www.krus.gov.pl/ue/[/link] - docelowe menu: [link=http://www.krus.gov.pl/ue/dla-rolnikow-podejmujacych-prace-w-ue/]http://www.krus.gov.pl/ue/dla-rolnikow-podejmujacych-prace-w-ue/[/link]

[i]Maria Lewandowska

Dyrektor Biura[/i]