O sporządzenie i przesłanie kserokopii określonych dokumentów z akt trzech spraw budowlanych Celina B. (dane zmienione) zwróciła się do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w Gliwicach.

Wniosek uzasadniła złym stanem zdrowia, który uniemożliwia jej zapoznanie się z aktami w siedzibie urzędu.

PINB odmówił. Artykuł 73 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego daje stronom możliwość przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Organ ma jedynie zapewnić korzystanie z nich. Nie ma obowiązku wykonywania i dostarczania kserokopii dokumentów z akt. Obciąża go to tylko wtedy, gdy strona nie ma możliwości sporządzenia odpisu dokumentów i ich uwierzytelnienia. Z akt dwóch spraw wynika, że Celina B. uczestniczyła w każdym stadium postępowania. W trzeciej sprawie występowała jedynie jako członek czteroosobowego zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Może też ustanowić pełnomocnika, który sporządzi kserokopie wskazanych dokumentów. Inspektorat nie ma zresztą możliwości organizacyjnych i technicznych, umożliwiających wykonywanie dla stron kserokopii dokumentów z akt sprawy.

Postanowienie organu pierwszej instancji zaakceptował wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Katowicach. Celina B. zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zwróciła uwagę, że jako osoba przewlekle chora nie może zapoznać się osobiście z aktami sprawy ze względu na całkowite nieprzystosowanie siedziby PINB dla osób niepełnosprawnych. Udzielenie pełnomocnictwa innej osobie obciążyłoby ją kosztami, bez gwarancji, że otrzyma całą zgromadzoną dokumentację. Pełnomocnik, jako osoba postronna, nie jest w stanie stwierdzić, czy przedstawiona dokumentacja jest kompletna. Zmuszanie do wystawienia pełnomocnictwa jest formą dyskryminacji osób przewlekle chorych i niepełnosprawnych.

Zobowiązanie organu do zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów nie oznacza, że strona może żądać sporządzenia przez organ i przesłania jej kserokopii z całości akt postępowania – stwierdził sąd. Nie dopatrzył się też dyskryminacji osób niepełnosprawnych. Celina B. nie zwróciła się do PINB – choć istnieje taka ewentualność – o możliwość zapoznania się z aktami w siedzibie innego organu. Również pełnomocnik nie musi być profesjonalny; może to być osoba trzecia.

W konsekwencji – orzekł WSA – PINB mógł odmówić przesłania kserokopii dokumentacji dotyczącej trzech spraw budowlanych, a WINB utrzymać to postanowienie w mocy.

sygnatura akt: II SA/Gl 1251/15