- Osoba należąca do mniejszości narodowej (białoruskiej) skierowała do wójta wniosek w języku białoruskim. Czy w razie wydania odmownej decyzji przez wójta będzie mogła posługiwać się językiem białoruskim w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym?
Nie. Sprawy związane z zachowaniem tożsamości mniejszości narodowych i etnicznych, zachowaniem języka regionalnego oraz związane z tym zadania organów administracji reguluje ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (dalej u.o.m.). W art. 2 tej ustawy zawarto definicje mniejszości narodowej i mniejszości etnicznej. Jednym z warunków, jakie trzeba spełnić, aby grupa obywateli polskich została uznana za mniejszość narodową bądź etniczną jest wymóg, aby przodkowie tej grupy zamieszkiwali obecne terytorium Polski od co najmniej 100 lat. W u.o.m. za mniejszości narodowe uznano mniejszości: białoruską, czeską, litewską, niemiecką, ormiańską, rosyjską, słowacką, ukraińską i żydowską. Natomiast mniejszościami etnicznymi są mniejszości: karaimska, łemkowska, romska i tatarska. W art. 9 u.o.m. przyjęto, że przed organami gminy, obok języka urzędowego (polskiego), może być używany, jako język pomocniczy, język mniejszości narodowej bądź etnicznej. Nie dotyczy to jednak każdej gminy, w której zamieszkują osoby należące do określonej mniejszości. Język danej mniejszości może być używany pomocniczo tylko w gminie, w której liczba mieszkańców należących do tej mniejszości jest nie mniejsza niż 20 proc. ogólnej liczby mieszkańców gminy, a gmina została wpisana do Urzędowego Rejestru Gmin, w których używany jest język pomocniczy. Wpisu do tego rejestru dokonuje minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, na podstawie wniosku rady gminy (art. 10 u.o.m.). Przepisy te stosuje się odpowiednio w przypadku posługiwania się przez mieszkańców gminy językiem regionalnym, którym zgodnie z u.o.m. jest język kaszubski (art. 19 u.o.m.). Sposób prowadzenia wskazanego wyżej rejestru gmin oraz wzór wniosku rady gminy o wpisanie do tego rejestru określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie Urzędowego Rejestru Gmin, w których jest używany język pomocniczy. Lista gmin wpisanych do tego rejestru jest dostępna na stronie internetowej MSWiA (https://bip.mswia.gov.pl). W gminie wpisanej do powyższego rejestru pracownikom zatrudnionym w urzędzie gminy, w jednostkach pomocniczych gminy oraz w gminnych jednostkach i zakładach budżetowych może być przyznany dodatek z tytułu znajomości języka pomocniczego obowiązującego na terenie tej gminy (art. 11 u.o.m.).
Możliwość używania języka pomocniczego oznacza, że osoby należące do mniejszości mają prawo:
- zwracać się do organów gminy w tym języku pomocniczym w formie pisemnej lub ustnej oraz
- uzyskiwać, na swój wyraźny wniosek, odpowiedzi także w języku pomocniczym w formie pisemnej lub ustnej.
