Reklama
Rozwiń
Reklama

Sąd Najwyższy: Szacowanie szkody z OC komunikacyjnego musi być realne

Siedmiu sędziów Sądu Najwyższego wytycza granicę stosowania metody kosztorysowej przy likwidacji szkód powypadkowych.

Publikacja: 12.09.2024 19:33

Sąd Najwyższy: Szacowanie szkody z OC komunikacyjnego musi być realne

Wypadek samochodowy

Foto: Adobe Stock

Jeżeli poszkodowany sprzedał uszkodzone w wypadku auto lub je naprawił przed uzyskaniem odszkodowania z OC komunikacyjnego, to nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy, gdyż wiadomo, jaką stratę poniósł. To sedno najnowszej uchwały siedmiu sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego pod przewodnictwem jej prezesa sędzi Joanny Miszty-Koneckiej.

O rozstrzygnięcie tej kwestii wystąpił do SN w grudniu 2023 r. ówczesny rzecznik finansowy Bohdan Pretkiel.

Szereg wyroków kwestionujących metodę kosztową

RF argumentował we wniosku, że w orzecznictwie SN w takich sprawach funkcjonowały dwa odmienne stanowiska. Według pierwszego wysokość odszkodowania określać należało według hipotetycznych kosztów naprawy, tj. metodą kosztorysową. Na uzasadnienie tej metody wskazuje się, że roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą wyrządzenia szkody (najczęściej wypadku samochodowego), a późniejsza sprzedaż uszkodzonego pojazdu czy jego naprawa przed uzyskaniem odszkodowania z OC nie mają znaczenia dla wysokości odszkodowania. W ostatnich latach pojawiło się jednak szereg wyroków kwestionujących metodę kosztową, że szkoda powypadkowa w okresie od wypadku do usunięcia szkody może się zmieniać.

Tę drugą metodę kwestionował rzecznik finansowy, wskazując, że odszkodowanie odpowiadające hipotetycznym kosztom naprawy winno przysługiwać również poszkodowanemu, który sprzedał pojazd czy go samodzielnie naprawił, ale za odszkodowanie z ubezpieczenia nie może kupić pojazdu odpowiadającego klasie tego uszkodzonego.

Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska rzecznika, podejmując uchwałę: – Jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się już zbędna (niemożliwa) w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu (zwykle własnym staraniem), nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy.

Reklama
Reklama

Mariusz Załucki, sędzia sprawozdawca, powiedział w uzasadnieniu uchwały, że jeżeli poszkodowany dokonał już naprawy pojazdu, wysokość szkody jest znana i odpowiada kosztom, jakie poniósł on na naprawę i ewentualnie w utracie wartości rynkowej pojazdu po naprawie. W wypadku zbycia pojazdu szkodą jest zaś różnica między ceną uzyskaną za sprzedany nienaprawiony pojazd a jego wartością sprzed wypadku.

Granice stosowania metody kosztorysowej przy ustalaniu odszkodowania

Zdaniem prof. Marcina Orlickiego, UAM, radcy prawnego, w uchwale tej wskazano granice stosowania metody kosztorysowej przy ustalaniu odszkodowania należnego poszkodowanemu w razie uszkodzenia jego pojazdu. SN podkreślił, że nie ma miejsca na ustalenia hipotetyczne dotyczące wysokości szkody w przypadku, gdy wysokość ta jest znana i możliwa do ustalenia w oparciu o dowody dotyczące jej powstania, a nie tylko o szacunki.

– Uszczerbek majątkowy poszkodowanego polega na poniesieniu kosztów naprawy lub na redukcji wartości rynkowej pojazdu wyrażonej poprzez uzyskaną cenę. Szacowanie szkody opiera się zatem na wartościach realnych, a nie hipotetycznych, skoro realny uszczerbek został przez poszkodowanego poniesiony – podsumowuje prof. Marcin Orlicki.

Sygnatura akt: III CZP 65/23

Czytaj więcej

Odszkodowania z OC: znaki zapytania po uchwale SN o rabatach na części
Prawo drogowe
Koniec z masowym oblewaniem kursantów? Pomóc ma nowy system
Edukacja i wychowanie
Oto najlepsze licea i technika w Polsce. Wyniki rankingu Perspektywy 2026
Opinie Prawne
Szymaniak: A ile dywizji ma prokuratura, czyli o powodach obrony Ewy Wrzosek
Samorząd
To już pewne. Będzie więcej czasu na przygotowanie planów ogólnych
Sądy i trybunały
Resort sprawiedliwości szykuje reformę dyscyplinarek sędziowskich. Co się zmieni?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama