CPK kontra mieszkańcy. Jak nowe zasady przejmowania gruntów działają w praktyce?

Nowelizacja specustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym weszła w życie 8 listopada 2025 roku. Zgodnie z jej założeniami proces wywłaszczenia będzie ograniczony do 120 dni, natomiast właściciele nieruchomości będą mogli otrzymać zaliczkę na poczet odszkodowania w wysokości 85 proc. Przepisy te miały przyspieszyć budowę, jednak już w pierwszych dniach ich stosowania okazało się, że mogą one znacząco podnieść koszty inwestycji.

Specustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym: Co w praktyce oznacza jej nowelizacja?

Mieszkańcy miejscowości, na terenie których planowana jest budowa infrastruktury pod nowe lotnisko, zwracają uwagę na niekorzystne wyceny ich nieruchomości, brak nieruchomości zamiennych oraz zbyt krótki czas na opuszczenie posesji. Problemy te opisali w mailu, który przesłali do redakcji WNP.

Z kolei na ryzyko naruszenia prawa własności i konstytucyjnej zasady „słusznego odszkodowania” zwracał uwagę – już na etapie procedowania ustawy – Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO).

Nowelizacja umożliwia przeniesienie własności z mocy prawa na podstawie decyzji lokalizacyjnej, która otrzymuje rygor natychmiastowej wykonalności, a postępowanie odszkodowawcze toczy się później i niezależnie. Jednak, jak zauważa WNP, „z punktu widzenia prawa administracyjnego nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy wymaga tego interes społeczny. Pytanie, które stawiają mieszkańcy i prawnicy, brzmi: czy w praktyce interes społeczny nie wypiera w całości ochrony prawa własności, skoro właściciel traci nieruchomość, zanim ustalono jeszcze prawomocnie odszkodowanie?”.

Czytaj więcej

Transport

CPK w 2026 roku: Tego oczekuje branża lotnicza

Trwają przygotowania do rozpoczęcia realizacji projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego. Co dzi...