Dla gości podcastu polski nie jest językiem ojczystym. Rozmawiamy o krajach, regionach, z których pochodzą, o świecie, Polsce. O bieżących wydarzeniach i historii.
W pierwszym odcinku podcastu „Globalny Chrząszcz” Jerzy Haszczyński rozmawia z rabinem Szalomem Dow Berem Stamblerem z ruchu Chabad Lubawicz.
„Globalny Chrząszcz”: Główne wątki rozmowy z rabinem Stamblerem
Rozmowa ma dwa główne wątki.
Pierwszy dotyczy historii i teraźniejszości polskich Żydów, stosunków żydowsko-polskich, tradycji i współczesnych wyzwań. Jak wygląda życie Żydów w Polsce? Czym jest ruch Chabad Lubawicz? I dlaczego Polska była przez wieki nazywana „Polin” – miejscem, gdzie Żydzi powinni mieszkać?
Drugi - to wydarzenia na Bliskim Wschodzie - od ataku terrorystycznego Hamasu na Izrael z 7 października 2023 roku po niedawny upadek syryjskiego dyktatora Baszara Asada.
Czytaj więcej
W poniedziałek 23 grudnia o 15.00 premiera nowego podcastu „Rzeczpospolitej” „Globalny Chrząszcz”, autorskiej audycji Jerzego Haszczyńskiego. To wy...
Kim jest rabin Szalom Dov Ber Stambler?
Rabin Szalom Dow Ber Stambler (Shalom Dov Ben Stambler) urodził się w małej miejscowości Kefar Chabad, w środku Izraela w 1982 roku, w rodzinie zaangażowanej w ruch Chabad Lubawicz. Od dwóch dekad mieszka w Polsce. Przewodniczy organizacji Chabad Lubawicz Polska i jest rabinem synagogi chasydów tego ruchu w Warszawie. Przyjeżdżając do naszego kraju nie znał polskiego.
Polska jako „Polin” – dom dla Żydów
Rabin Szalom Dow Ber Stambler przypomina, że dla wielu Żydów Polska przez wieki była drugim najważniejszym miejscem po Izraelu, a pierwszym „na czas wygnania”. – Znana jest historia, że kiedy pierwsi Żydzi dotarli do Polski, usłyszeli, że to miejsce nazywa się „Polin”, co po hebrajsku oznacza ‚tu należy mieszkać’” – mówi rabin.
Ruch Chabad Lubawicz – misja i tradycja
Chabad Lubawicz to jedna z najbardziej rozpoznawalnych organizacji żydowskich na świecie. Jak podkreśla rabin Stambler, jej misją jest krzewienie wiedzy i wspieranie duchowego rozwoju Żydów. – Gdziekolwiek jest Coca-Cola, tam znajdziesz Chabad – stwierdza z uśmiechem. Ruch działa na całym świecie, otwierając centra edukacyjne i religijne nawet w najdalszych zakątkach globu.
Czytaj więcej
Mateusz Morawiecki, Przemysław Czarnek i Piotr Gliński zostali w kontekście antysemickim wskazani w najnowszym raporcie Departamentu Stanu USA. Nie...
Chanuka i incydent z udziałem Grzegorza Brauna w polskim Sejmie
Rozmowa dotyczy również święta Chanuka i wstrząsającego incydentu z posłem Grzegorzem Braunem, który rok temu zgasił gaśnicą świece chanukowe w Sejmie. – Reakcja Polaków była mądra i jednoznaczna. Marszałek Sejmu i wielu Polaków wyraziło swoją solidarność – podkreśla rabin. I w tym roku, pod koniec grudnia, Chabad Lubawicz organizuje w Sejmie uroczystość zapalenia świec chanukowych.
Życie Żydów we współczesnej Polsce
Na pytanie o życie Żydów w Polsce, rabin Stambler odpowiada z optymizmem: – Polska to jedna wielka pozytywna niespodzianka. Lubię tu mieszkać, mówić po polsku i odkrywać związki między językiem polskim a hebrajskim.
Izrael, Bliski Wschód i wyzwania współczesności
W rozmowie padają pytania o wojny w Strefie Gazy i Libanie, o granice prawa do samoobrony Izraela. - Izrael musi wziąć swój los w swoje ręce. Nie możemy polegać na nikim innym - mówi o sytuacji na Bliskim Wschodzie rabin Stambler.
Czytaj więcej
Wygląda na to, że wybór nowego prezydenta USA może realia zmienić na Bliskim Wschodzie z korzyścią dla państwa żydowskiego.
Rozmówca Jerzego Haszczyńskiego podkreśla, że największym wrogiem Izraela jest Iran, „który geograficznie znajduje się daleko, ale z jakiegoś dziwnego powodu cały czas myśli o zniszczeniu nas". - Nie wiem, czy to wynika z tego, że utożsamia nas jako sojuszników Stanów Zjednoczonych, czy po prostu jego marzeniem to być jedynym królem na całym Bliskim Wschodzie - dodaje.
Pytany o ostatnie wydarzenia w Syrii rabin podkreśla, że skrajne i terrorystyczne organizacje, które obaliły dyktatora, chcą być „mile widziane w świecie” i zapewniają, że „wszystko będzie dobrze”, ale „nie można słuchać tylko tych słów”. - Jedno jest pewne, dla Syryjczyków każdy będzie lepszy niż Asad i jego tata – podkreśla rabin Stambler.
Na zakończenie rabin Stambler zwraca uwagę na współczesne postrzeganie ortodoksyjnych Żydów w kulturze popularnej: – Seriale pokazują nasz styl życia, choć trudno w nich oddać głębię tradycji. Ale myślę, że budzą do nas sympatię.
