Reklama
Rozwiń
Reklama

Znów spór o Piusa XII

Środowiska żydowskie uważają, że scenariusz filmu telewizji RAI służy apologii papieża Piusa XII w czasach wojny

Aktualizacja: 03.11.2010 04:39 Publikacja: 03.11.2010 02:19

W 2007 roku Benedykt XVI wstrzymał proces, bo obawiał się o dialog z judaizmem i stosunki z Izraelem

W 2007 roku Benedykt XVI wstrzymał proces, bo obawiał się o dialog z judaizmem i stosunki z Izraelem

Foto: Fotorzepa, Jak Jakub Ostałowski

Włoska telewizja publiczna RAI nadała w poniedziałek drugą i ostatnią część filmu „Pod niebem Rzymu” w reżyserii Kanadyjczyka Christiana Duguaya. Obraz (w sumie 200 minut) jest opowieścią o losach rzymskich Żydów w czasie niemieckiej okupacji miasta.

Bardzo krytycznie na film zareagował naczelny rabin Rzymu Riccardo Di Segni. W wywiadzie dla miesięcznika „Shalom” stwierdził, że scenariusz jest „bzdurą” i służy tylko jednemu celowi: apologii Piusa XII. Według niego twórcom chodziło o „polityczne i moralne usprawiedliwienie wszystkiego, co zrobił papież”.

Di Segni ma pretensje, że kontrowersyjną jego zdaniem postawę papieża w czasie wojny wobec Holokaustu sprowadzono do hagiografii. Jak podkreślił, stało się tak mimo „rozlicznych wątpliwości historyków”.

Rabin zarzuca filmowi wiele błędów rzeczowych. Między innymi sugestię, że interwencja Watykanu spowodowała szybsze zakończenie przez Niemców wielkiej łapanki w getcie z 16 października 1943 roku (w jej efekcie wywieziono do obozów zagłady 1021 rzymskich Żydów, z których przeżyło 17).

Zdaniem Di Segniego całkowicie pominięto kwestię odpowiedzialności i współpracy z Niemcami włoskich faszystów. Dziwi go, jak telewizja publiczna, powołana do służenia prawdzie, mogła zaakceptować i przekazać do produkcji tak tendencyjny scenariusz. Również zdaniem rzymskich Żydów, którzy przeżyli wojnę, film fałszuje rzeczywistość.

Reklama
Reklama

Inny miesięcznik włoskiej społeczności żydowskiej „Pagine ebraiche” napisał ironicznie: „Santo subito – sugeruje film telewidzom”. To nawiązanie do będącego w końcowej fazie procesu beatyfikacyjnego Piusa XII. Jeszcze wymowniejszy jest komentarz rysunkowy miesięcznika. Na ekranie telewizora pod napisem „Pod niebem Rzymu” na tle Bazyliki św. Piotra widać Piusa XII w bieli wraz z osobnikiem w skórzanym płaszczu i tyrolskim kapelusiku na głowie (gestapo) oraz włoskim faszystą w mundurze. Przed telewizorem zaś siedzi zdziwiony chłopiec w jarmułce, a za nim kilka postaci w obozowych pasiakach.

Producent Ettore Bernabei (członek Opus Dei) broni się, że to film fabularny, w którym kontekst polityczny i historyczny przedstawiono na podstawie licznych dokumentów i wspomnień świadków. Zdecydowanie odpiera zarzuty jednostronności i fałszowania wojennej rzeczywistości, którą doskonale pamięta (urodził się w 1921 roku). Bernabei uznał krytykę środowisk żydowskich za uprawnioną, choć niesprawiedliwą.

Watykan na razie milczy, ale redaktor naczelny „L’Osservatore Romano” Giovanni Maria Vian, który w zeszłym roku opracował opartą na wspomnieniach książkę „W obronie Piusa XII”, uważa, że „Pod niebem Rzymu” jest najlepszym z dotychczasowych filmów fabularnych o papieżach. Uczciwie opisuje on „dramatyczne wybory Piusa XII podczas wojny”.

Spór o Piusa XII toczy się, odkąd Rolf Hochhuth napisał dramat „Namiestnik” (1963), w którym oskarżył papieża o sprzyjanie Hitlerowi. Historycy uważają jednak, że za czarną legendą Piusa XII stoi KGB, która podsuwała pisarzowi sfałszowane papiery. Mimo to środowiska żydowskie protestują przeciw beatyfikacji Piusa XII.

W 2007 roku Benedykt XVI wstrzymał proces, bo obawiał się o dialog z judaizmem i stosunki z Izraelem. W grudniu 2009 roku podpisał jednak dekret o heroiczności cnót Piusa XII. Rzecznik Watykanu ks. Federico Lombardi wyjaśnił, że chodziło o „ocenę życia chrześcijańskiego, a nie roli historycznej, bo na to potrzeba jeszcze kilku lat”.

[i]—Piotr Kowalczuk z Rzymu[/i]

Świat
Wojna Rosji z Ukrainą. Dzień 1453
Świat
Islam w Europie, brutalna diagnoza. Europejski laicyzm przegrywa?
Świat
Wojna Rosji z Ukrainą. Dzień 1451
Świat
Wojna Rosji z Ukrainą. Dzień 1450
Materiał Promocyjny
Historyczne śródmieście Gdańska przyciąga klientów z całego kraju
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama