Netanjahu kontra Obama

– Przybyłem tu, aby zwrócić uwagę na egzystencjalne zagrożenie dla Izraela – wyjaśnił Beniamin Netanjahu we wtorkowym przemówieniu w Kongresie. Było ono niemal w całości poświęcone niebezpieczeństwu, jakie niesie ze sobą negocjowane właśnie w Szwajcarii porozumienie USA i kilku innych państw z Iranem.

Premier państwa żydowskiego udowadniał, że porozumienie takie umożliwi Iranowi zdobycie broni jądrowej, co grozi nieobliczalnymi konsekwencjami nie tylko dla Izraela, ale i całego świata.

Ideologia Iranu jest zakorzeniona w wojującym islamie – mówił gość Kongresu, udowadniając, że Teheran podobnie jak Państwo Islamskie zamierza stworzyć islamskie mocarstwo na Bliskim Wschodzie zagrażające także Ameryce.

Netanjahu występował w Kongresie po raz trzeci w swej karierze. To rekord, którym mógłby się pochwalić jedynie Winston Churchill.

Trwające 40 minut przemówienie 39 razy przerywano oklaskami. To więcej niż poprzednie w 2011 roku, kiedy Netanjahu przytaczał argumenty na rzecz prawa Izraela do prastarych ziem żydowskich.

Biały Dom nie przyjął oficjalnie do wiadomości wizyty premiera Izraela w Waszyngtonie. Netanjahu przybył tam na zaproszenie Johna Boehnera, republikańskiego przewodniczącego Izby Reprezentantów. Ponad 50 deputowanych Partii Demokratycznej zbojkotowało przemówienie premiera zaprzyjaźnionego państwa.

Zaproszenie nie zostało także uzgodnione z administracją prezydenta Obamy.

Waszyngton urażony

Barack Obama nie znalazł czasu dla Netanjahu. Nie odbyła się nawet rozmowa telefoniczna. Wiceprezydent Joe Biden nie zrezygnował z wcześniej zapowiedzianej podróży zagranicznej. Tym bardziej John Kerry, sekretarz stanu, z pobytu w Szwajcarii na kolejnej rundzie negocjacji z Iranem.

Na stole leży tam pakiet przewidujący znaczne ograniczenia irańskiego programu atomowego na dziesięć lat w zamian za stopniowe zniesienie sankcji. Zdaniem prezydenta Obamy szanse na zawarcie porozumienia w czasie obecnej rundy rozmów – do końca marca – są niewielkie.

– To złe porozumienie. Jego alternatywą wcale nie jest wojna, ale lepsze porozumienie – udowadniał Netanjahu. Nie krył, że dąży do zablokowania przez Kongres negocjacji z Iranem.

Taka postawa prowadzi do poważnych napięć pomiędzy USA i Izraelem. Iran nie jest ich jedyną przyczyną.

Biały Dom od dawna nie kryje rozczarowania postawą Netanjahu w sprawie dialogu izraelsko-palestyńskiego. John Kerry odbył w ostatnich miesiącach wiele podróży do Izraela, starając się doprowadzić do porozumienia pokojowego. Jedną z najważniejszych przeszkód okazała się polityka rządu Netanjahu dotycząca osadnictwa żydowskiego na ziemiach okupowanych.

Tylko w ubiegłym roku powstało tam 3100 nowych obiektów mieszkalnych, 40 proc. więcej niż rok wcześniej.

Kampania wyborcza

Beniamin Netanjahu zdawał sobie sprawę, jakie kontrowersje wywoła jego przemówienie w Kongresie. Mimo to zaproszenie przyjął. I to w sytuacji, gdy za dwa tygodnie odbędą się w Izraelu przedterminowe wybory do Knesetu, a wystąpienie premiera po drugiej stronie Atlantyku wpisuje się doskonale w jego kampanię wyborczą. Obama podkreśla, że nie zamierza w niej uczestniczyć.

Nie podziela poglądu Netanjahu, że Iran uzyska dostęp do broni nuklearnej, zawierając porozumienie z USA. W końcu niczego jeszcze nie rozstrzygnięto.

Premier Izraela widzi rzecz inaczej – udowadnia, że po zniesieniu sankcji Iran wzbogaci się o 50 mld dol. i nic już nie zdoła zapobiec uzyskaniu przez niego upragnionej broni.

– Iran będzie w stanie uniknąć międzynarodowej kontroli swego programu po zawarciu porozumienia – przekonuje „Rz" Icchak Klein z Kohelet Policy Forum w Jerozolimie. Jego zdaniem porozumienie to zachęci inne państwa regionu do starań o uzyskanie broni jądrowej.