Ustawa o samorządzie gminnym zagadnienie konieczności planowania prac komisji rady gminy kwituje jednym zdaniem. Jest to jej art. 21 ust. 3, zgodnie z którym komisje przedkładają radzie plan pracy oraz sprawozdanie ze swej działalności. Przepis ten dotyczy wszystkich komisji, zarówno rewizyjnej, jak i pozostałych stałych. Wydaje się również, że stosowny plan sporządzić powinny również komisje doraźne tworzone do załatwienia konkretnej, jednej sprawy (np. przygotowania projektu nowego statutu gminy).
[srodtytul]Na kwartał, pół roku lub rok[/srodtytul]
Ani gminna ustawa ustrojowa, ani też ustawy o samorządzie powiatowym i województwa nie definiują pojęcia „plan pracy”, ani też nie precyzują jego treści. Dlatego należy przyjąć potoczne rozumienie tego pojęcia. Jest to zatem nic innego jak harmonogram działań, które dana komisja powinna zrealizować w ciągu określonego czasu (np. na jaki została powołana).
W odniesieniu do komisji stałych najłatwiej jest jednak sporządzać takie plany na okresy roczne czy półroczne. Ważne, aby ustalony harmonogram był wynikiem dyskusji zarówno na forum komisji, jak i rady. Pamiętać także należy, że uchwalony plan pracy winien uwzględniać wykaz zadań poszczególnych komisji, sposób ich wykonania, a także terminy ich realizacji.
Szczegółowe rozwiązania dotyczące zasad tworzenia planów prac komisji zawierają często gminne statuty lub postanowienia regulaminów pracy rad. Często znajdują się w nich zapisy przyznające radzie kompetencje do nakazania komisji dokonania w przedłożonym planie określonych zmian, jak również przyznają radzie prawo żądania sprawozdania w każdym czasie.
[srodtytul]Najważniejsza jest rewizyjna[/srodtytul]
Jedyną obligatoryjną komisją, do jakiej powołania zobowiązane są wszystkie rady gmin, powiatów i sejmiki województw, jest komisja rewizyjna. Głównym celem jej działania jest wspomaganie rady w wykonywaniu zadań kontrolnych, związanych zwłaszcza z oceną wykonania budżetu za poprzedni rok.
Oznacza to, że najintensywniej będzie ona obradować w pierwszej połowie roku. To bowiem w marcu i kwietniu powinny odbyć się posiedzenia związane z przygotowaniem wniosku w sprawie udzielenia bądź nie absolutorium. Zanim zostanie on jednak ostatecznie sformułowany i przedstawiony – z odpowiednim uzasadnieniem – radzie, należy wykonać szereg czynności przygotowawczych. Komisja ta powinna odbyć co najmniej kilka posiedzeń, na których jej członkowie:
- rozpatrzą sprawozdanie wójta z wykonania budżetu,
- zapoznają się z uwagami i wnioskami innych komisji na ten temat,
- zapoznają się z opinią regionalnej izby obrachunkowej,
- sformułują wniosek końcowy, który zostanie przedstawiony na sesji rady.
Ponadto komisja rewizyjna w planie swej pracy powinna uwzględnić posiedzenie, na którym rozpatrzy sprawozdanie z półrocznego wykonania budżetu gminy. Wójt ma obowiązek przedstawić je radzie na przełomie września i sierpnia. Ponadto w jej pracach należy uwzględnić również posiedzenia związane z przygotowaniem budżetu na rok następny, jak również plan kontroli przeprowadzanych m.in. w jednostkach organizacyjnych gminy.