VAT a użyczenie przez Skarb Państwa nieruchomości gruntowej miastu

W piątek Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną fiskusa, który spierał się z samorządowcami o opodatkowanie VAT.

Kanwą sporu w sprawie był wniosek o interpretację podatkową. O jej wydanie wystąpiło miasto na prawach powiatu. We wniosku wyjaśniono, że prezydent miasta, wykonując jednocześnie zadania z zakresu administracji rządowej, gospodaruje gruntami Skarbu Państwa.

Dalej wskazano, że Skarb Państwa, reprezentowany przez prezydenta, zamierza nieodpłatnie przekazać miastu do używania nieruchomość gruntową, na której za środki samorządu zbudowano boisko sportowe.

Wnioskodawca zaznaczył, że w momencie nabycia działki państwu-właścicielowi nie przysługiwało prawo do obniżenia VAT. Nie ponosi ono też kosztów utrzymania boiska. Koszty podatku od nieruchomości na podstawie umowy użyczenia ponosiłoby miasto.

Samorządowcy zapytali: czy w razie nieodpłatnego użyczenia miastu przez Skarb Państwa nieruchomości gruntowej zabudowanej boiskiem sportowym transakcja podlega opodatkowaniu VAT?

Sami uważali, że nie, bo w tym wypadku transakcja następuje w ramach jednego podatnika. A ponadto Skarb Państwa przy nabyciu gruntu nie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Fiskus nie zaakceptował tego stanowiska. Podkreślił, że wnioskodawca występuje w podwójnej roli: jako używający nieruchomość Skarbu Państwa, a jednocześnie reprezentując Skarb Państwa, który oddaje ją w używanie. Prawo do korzystania z nieruchomości zostaje przeniesione na tego samego podatnika, ale – co istotne –nie chodzi o te same podmioty.

Urzędnicy doszli też do przekonania, że w opisanej sytuacji nie chodzi o czynność nieodpłatną. Ich zdaniem wynika to z faktu, że zgodnie z umową koszt podatku od nieruchomości ma ponosić miasto.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach potwierdził stanowisko urzędników co do odpłatności umowy użyczenia. Jednakże uznał, że sporna transakcja nie może być uznana za świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Nie wystąpi bowiem drugi podatnik VAT, który świadczyłby usługę na rzecz gminy.

Ostatecznie wykładni korzystnej dla miasta nie udało się obronić przed NSA. Jak zauważyła sędzia NSA Grażyna Jarmasz, sprawa dotyczy specyficznej sytuacji. Nie można też pominąć faktu, że występują w niej dwa podmioty. Mamy do czynienia z oddzielnym zasobem nieruchomości Skarbu Państwa i gminy, funkcjonują dwa wydziały, które się nimi zajmują, i dwie osobne księgowości.

Zdaniem sądu kasacyjnego, choć taka sytuacja może powodować niedogodności, to ze względu na to, że funkcjonują dwa podmioty, a czynność użyczenia ma charakter odpłatny, opisana transakcja podlega opodatkowaniu VAT. Wyrok jest prawomocny.