Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającego uchwałę rady miejskiej w Łęcznej w sprawie diet radnych.
– Taka uchwała jest powszechnie obowiązującym aktem prawa – uzasadniała Małgorzata Masternak-Kubiak, sędzia NSA. – Co prawda ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych dopuszcza możliwość nadania aktowi wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli nie będzie to sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Jednak zasada niedziałania prawa wstecz dotyczy bezwzględnie takich sytuacji, w których nowy akt normatywny miałby pogorszyć dotychczasową, korzystniejszą dla adresata aktu sytuację – wskazywała sędzia.
W ocenie NSA w tym konkretnym wypadku nadanie badanej uchwale wstecznej mocy obowiązującej nie było możliwe, gdyż obniżała ona radnym diety w stosunku do poprzednio obowiązującej uchwały z 2004 r.
Sądu nie przekonały przedstawiane przez skarżącą argumenty, że nadanie tej uchwale mocy wstecznej było możliwe, ponieważ uchwała w sprawie diet jest aktem kierownictwa wewnętrznego, a nie prawem miejscowym.
– Uchwała rady gminy w sprawie diet jest aktem prawa miejscowego, zawiera bowiem normy generalne i abstrakcyjne. Świadczy o tym chociażby to, że poprzednia uchwała obowiązywała dziesięć lat – wyjaśniała NSA sędzia Małgorzata Masternak-Kubiak.
W ocenie NSA, gdyby przyjąć stanowisko strony skarżącej, że uchwała w sprawie diet jest aktem kierownictwa wewnętrznego, oznaczałoby to, że nowa rada za każdym razem musiałaby podejmować uchwałę ustalającą wysokość diet wyłącznie dla własnych, wybranych na daną kadencję radnych.
– Takie stanowisko jest nie do zaakceptowania – podkreśliła sędzia.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił w swoim wyroku uwagę również na inną wadę podjętej przez radę miasta w Łęcznej uchwały. Radni, ustalając w niej wysokość miesięcznej diety przysługującej przewodniczącemu, zastępcy przewodniczącego oraz pozostałym radnym, nie wskazali jej kwotowo, ale procentowo, odnosząc się do „stawki diety maksymalnej". Ta – zgodnie z art. 25 ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym – nie może przekroczyć miesięcznie półtorakrotności kwoty bazowej określanej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, czyli 2649,69 zł miesięcznie.
Sąd zwrócił jednak uwagę na to, że § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu gminy uzależnia maksymalną miesięczną dietę radnego od liczby mieszkańców gminy. Ponieważ gmina Łęczna mieści się w przedziale 15–100 tys. mieszkańców, maksymalna dieta jej radnego może wynosić 75 proc. diety maksymalnej, o której mowa w art. 25 ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym. To z treści badanej uchwały nie wynikało, a użyte w niej sformułowanie „stawki diety maksymalnej" można odnosić również do stawki z art. 25 ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym.
sygnatura akt: II OSK 3270/14
