Uchwałę, która zapadła jednogłośnie, przekazała nam Krajowa Rada Radców Prawnych.
Jak czytamy w dokumencie, prowadzone obecnie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej prace legislacyjne nad projektami ustaw o Sądzie Najwyższym i o Krajowej Radzie Sądownictwa zawierają szereg rozwiązań sprzecznych z treścią polskiej Konstytucji oraz standardami ochrony praw człowieka i podstawowych wolności wyznaczonymi przez prawo międzynarodowe.
CCBE przypomina, iż zapoczątkowane przez ruch Solidarności demokratyczne przemiany w Polsce doprowadziły do uchwalenia w 1997 r. Konstytucji popartej przez większość społeczeństwa w referendum. Akt ten opiera się na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości oraz gwarancjach trójpodziału władzy. - Wynikająca z zasady trójpodziału władzy odrębność władzy sądowniczej od władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz powiązana z nią zasada niezawisłości sędziów mają służebne znaczenie wobec przysługującego każdemu prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd w sposób sprawiedliwy, jawny i bez nieuzasadnionej zwłoki – podkreśla Rada.
W opinii CCBE przedstawione w projekcie ustawy o Sądzie Najwyższym rozwiązania mogą w zasadniczy sposób ograniczyć niezależność władzy sądowniczej i niezawisłości sędziów poprzez:
1) przyznanie przedstawicielom władzy wykonawczej wpływu na organizację i funkcjonowanie Sądu Najwyższego;
2) obniżenie wieku, w którym sędziowie przechodzą w stan spoczynku i objęcie tymi zasadami obecnie orzekających w Sądzie Najwyższym Sędziów;
3) przyspieszony tryb uchylenia immunitetu sędziowskiego;
4) uprzywilejowanie pozycji nowoutworzonej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego i prezesa tejże Izby;
5) wyznaczanie Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego jako podmiotu uprawnionego do inicjowania nadzwyczajnych postępowań z polecenia przedstawiciela władzy wykonawczej:
6) wprowadzenie instytucji skargi nadzwyczajnej mogącej korygować prawomocne orzeczenia wydane wiele lat wcześniej.
Z kolei zawarte w projekcie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa rozwiązania mogą ograniczyć niezależność władzy sądowniczej poprzez:
1) przyjęcie niezgodnego z Konstytucją RP mechanizmu wyboru sędziów – członków KRS przez parlament;
2) skrócenie kadencji obecnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa.
W uchwale CCBE wzywa Polskie władze aby nie zmieniały prawa w sposób naruszający Polską konstytucję.
Rada Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE) reprezentuje samorządy prawnicze 45 państw i za ich pośrednictwem ponad milion europejskich prawników.
Przypomnijmy, iż w piątek Sejm opowiedział się za dalszymi pracami nad prezydenckim projektami: ustawy o Sądzie Najwyższym oraz nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Ich odrzucenia chciała PO, Nowoczesna oraz koło Unii Europejskich Demokratów.