Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne stanowi jeden z podstawowych elementów systemu zabezpieczenia społecznego i dotyczy szerokiego kręgu podmiotów osiągających przychody z pracy lub szerzej – z działalności zarobkowej. Ma on zapewnić środki na finansowanie świadczeń, takich jak emerytury, renty, zasiłki chorobowe czy świadczenia wypadkowe. Zasady podlegania ubezpieczeniom, zakres należności do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz sposób ich opłacania są ściśle określone w przepisach i uzależnione od rodzaju aktywności zawodowej oraz tytułu do ubezpieczeń. Reguły te dotyczą także prawników.