Sprawa ta ma bowiem oprócz wymiaru prawnego także historyczny. Niewątpliwie wydźwięk tego orzeczenia może mieć wpływ na postrzeganie zbrodni komunistycznych w Europie Zachodniej.
Publikowane przez rosyjskie media "przecieki" mogą być więc pewnym ruchem wyprzedzającym, zasłoną dymną zakrzywiającą w oczach opinii publicznej znaczenie tego orzeczenia, zwłaszcza w warstwie symbolicznej.
Jaki jest faktycznie werdykt Strasburga w sprawie katyńskiej, tego oczywiście nie wiemy. Nigdy bowiem wcześniej w historii Trybunału nie dochodziło do wycieku informacji przed oficjalnym ogłoszeniem wyroku. Dlatego też do rosyjskich rewelacji należy podchodzić z dużą ostrożnością.
Warto pamiętać, że po formalnym przyjęciu skargi katyńskiej w Strasburgu szanse na zwycięstwo były spore.
Początkowo wydawało się, że skarga nie ma większych szans, bo przed tym sądem mogą być rozpatrywane sprawy z okresu, kiedy państwo było już stroną konwencji praw człowieka. Rosja przystąpiła do niej w 1998 roku.
Skarga mogła być więc odrzucona ze względów formalnych, bez badania jej meritum.
Dlatego też konstrukcja skargi odnosiła się do teraźniejszości. Skarżący piętnowali w niej m.in. opieszałość rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości w rozpatrywaniu sprawy, zamknięcie pokrzywdzonym dostępu do akt czy nieprzyznanie im statusu pokrzywdzonych.
Duży wpływ na zaakceptowanie skargi przez strasburskich sędziów niewątpliwie miało kształtujące się orzecznictwo Trybunału w sprawach o podobnym charakterze.
Chodzi m.in. o skargi kurdyjskie i Greków cypryjskich przeciwko Turcji. Kluczowe znaczenie miało jednak orzeczenie z 2009 r. w sprawie Sihij przeciwko Słowenii (skargi obywatela przeciwko swojemu państwu o błąd w sztuce lekarskiej). Główna teza tego wyroku była następująca: jeżeli system krajowy odnotował naruszenie popełnione przed przystąpieniem państwa do konwencji, to postępowania, które toczą się w tej sprawie po jego przystąpieniu, podlegają jurysdykcji Trybunału.
Podstawy do zwycięstwa rodzin katyńskich są więc mocne, dlatego warto spokojnie poczekać na rozstrzygnięcie Trybunału i jego uzasadnienie.