Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie kontrowersje wokół projektu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta skłoniły branżę do interwencji u premiera.
  • Dlaczego nowe przepisy mogą oznaczać nawet pięciokrotny wzrost kosztów dla firm i wyższe ceny żywności.
  • Jakie zarzuty o brak transparentności i ukryty podatek stawia biznes nowym regulacjom.
  • Jakie rozwiązanie proponuje biznes, by wyjść z legislacyjnego impasu wokół kluczowej ustawy.

Wprowadzenie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) dla opakowań to stałe źródło bólu głowy Ministerstwa Klimatu, już kolejny minister z kolejnego rządu nie jest w stanie przeprowadzić projektu przez KPRM.

Aktualny projekt ustawy nosi roboczą nazwę UC100 i błyskawicznie traci na popularności. Prace nad nim trwają od roku, każdy kolejny krok wywołuje kontrowersje i protesty branży producentów żywności, a także konsultujących projekt innych ministerstw. Producenci żywności są najbardziej zaangażowani w ten projekt, ponieważ 60 proc. opakowań wprowadzanych na rynek – to właśnie żywność.

Znamy treść list biznesu do premiera Donalda Tuska

„Rzeczpospolita ” dotarła do listu, który dziś został wysłany do premiera Donalda Tuska oraz zaangażowanych w konsultacje projektu resortów. List wysłała praktycznie cała branża spożywcza, nie jeden producent ani nawet nie jedno stowarzyszenie, tylko aż 19 związków, w tym najwięksi gracze na rynku. Tłumaczą w nim, dlaczego wdrożenie UC100 zakończy się ich zdaniem spektakularnym niepowodzeniem. Proszą o powołanie pełnomocnika ds. ROP (ta propozycja oznaczałaby w praktyce odsunięcie od projektu Anety Sowińskiej, wiceminister klimatu i środowiska, odpowiedzialnej za wdrażanie ROP oraz systemu kaucyjnego).

Czytaj więcej

Przepisy dotyczące opakowań rozpętają burzę polityczną

Pełnomocnik miałby kierować pracami powołanego międzyresortowego zespołu, który ma  „uwzględniać głos wszystkich znaczących sektorów gospodarczych objętych systemem rozszerzonej odpowiedzialności producentów, resortów, w tym Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi”.

Jak nieoficjalnie dowiedziała się wcześniej  „Rzeczpospolita”, producenci chcieliby zaprosić do pełnienia tej funkcji posłankę Gabrielę Lenartowicz (KO), która jest wiceprzewodniczącą sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, była też prezesem Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach i jest ekspertem od spraw gospodarki obiegu zamkniętego.

Co zarzuca branża w liście projektowi UC100?

„Wdrożenie ustawy UC100 w obecnej postaci to gwarantowany wzrost cen żywności bez realnych pozytywnych skutków środowiskowych. To również poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności i bezpieczeństwa żywnościowego”, piszą producenci do premiera.

Nie zgadzają się też na przekazanie władzy nad ROP do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wraz z sięgającym 5-6 mld zł budżetem z opłat. Według autorów, „może to prowadzić do braku transparentności i nierównego traktowania podmiotów, wbrew minimalnym wymogom art. 8a dyrektywy, takim jak równe traktowanie producentów niezależnie od ich wielkości czy pochodzenia, oraz zapewnienie systemu sprawozdawczego i realizacji celów środowiskowych po racjonalnych i sprawiedliwych kosztach”.

Biznes tłumaczy, że ta ustawa wymaga od nich płacenia opłat, które przypominają podatek, ponieważ nie będą mieli żadnego wpływu na wykorzystanie tych środków, ani na los zebranych z odpadami opakowaniowymi surowców. 

Czytaj więcej

ROP dla tekstyliów musi obowiązywać wszystkich, wtedy ma szansę zmienić branżę

Wreszcie, biznes zarzuca pracom nad ROP niepokojącą nieprzejrzystość i brak właściwie przeprowadzonych konsultacji. „Wszyscy uczestnicy gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi stoją przed całkowitą niewiadomą co do ostatecznego kształtu i terminu wdrożenia ROP w Polsce, a także skutków ekonomicznych dla przedsiębiorstw”. To oznacza – zdaniem autorów – poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności w Polsce.

List podpisały wszystkie liczące się organizacje zrzeszające producentów żywności, w tym: Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców, Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych, Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Spożywczy, Komitet Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej KIG, dwa duże związki mleczarskie – Związek Polskich Przetwórców Mleka oraz Polska Izba Mleka, Polskie Zrzeszenie Producentów Bydła Mięsnego, Związek Producentów Cukru w Polsce czy Krajowa Rada Drobiarstwa.