Nietrzeźwość nie zawsze trzeba stwierdzać badaniem

Ciężar udowodnienia nietrzeźwości jako podstawy do rozwiązania umowy o pracę spoczywa na pracodawcy.

Wynika to z zastosowania art. 6 [link= http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=86F27ADE2102E1D67842E76D535F1BD1?id=70928]kodeksu cywilnego[/link] na podstawie art. 300 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=AE89BF528781D2C42167CAF23691862B?id=76037]kodeksu pracy[/link].

Potwierdza to [b]wyrok Sądu Najwyższego z 5 lutego 1998 r. (I PKN 519/97)[/b].

Jednocześnie z § 3 ust. 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=06369E6BF5584F973C687931537B3CC1?id=71939]rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na zawartość alkoholu w organizmie z 6 maja 1983 r. (DzU nr 25, poz. 117) [/link]wynika, że badanie pracownika przeprowadza się na jego żądanie.

[srodtytul]Dozwolone polecenie[/srodtytul]

Co zrobić w sytuacji, gdy pracownik ewidentnie jest nietrzeźwy, a jednocześnie nie chce się poddać badaniu na obecność alkoholu we krwi?

Zgodnie z art. 17 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=21FDBCD7355D192343F5B1AACC7A5E79?id=185407]ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 70, poz. 473 ze zm.) [/link]pracodawca może pracownikowi wydać polecenie zaprzestania pracy, jeżeli ma uzasadnione przypuszczenie, że ten stawił się do pracy nietrzeźwy lub spożywał alkohol w pracy.

Polecenie takie może być wydane w dowolnej formie. Jednocześnie pracodawca ma obowiązek zapewnić przeprowadzenie badania zgodnie z procedurą opisaną we wspominanym rozporządzeniu.

Przepis ten należy odczytywać jako odwrócenie ciężaru dowodu i przeniesienie go na pracownika. Pracownik, spotykając się z zarzutem nietrzeźwości, ma obowiązek przeciwstawić się temu zarzutowi poprzez zażądanie przeprowadzenia badania na obecność alkoholu w organizmie.

[b]Pracownik, który nie zakwestionuje zarzutu nietrzeźwości, będzie potraktowany tak, jakby z tym zarzutem się zgodził. W interesie pracownika jest[/b] zatem zareagowanie na polecenie zaprzestania pracy i zażądanie przeprowadzenia badań w celu usunięcia podejrzenia nietrzeźwości.

Zatrudniony ma prawo do przeprowadzenia takich badań w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia i jeżeli zechce z niego skorzystać, to pracodawca ma obowiązek badanie przeprowadzić.

Pracownik dodatkowo ma prawo zakwestionować wynik badania przeprowadzonego testerem wydechu i zażądać badania krwi (§ 8 rozporządzenia). Koszty tych badań obciążają pracodawcę, chyba że wynik badania okaże się dodatni (§ 9 ust. 3 rozporządzenia).

[srodtytul]Stężenie bez znaczenia[/srodtytul]

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się przy tym, że dowiedzenie nietrzeźwości pracownika nie wymaga wskazania konkretnego stężenia alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu, a stan nietrzeźwości może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi[b] (wyrok SN z 11 grudnia 2006 r., I PK 165/06)[/b].

Użycie nietestowanego urządzenia do badań trzeźwości nie dyskwalifikuje tych badań, jeżeli inne fakty przemawiają za stwierdzeniem nietrzeźwości, a pracownik nie skorzysta z prawa do przeprowadzenia innych badań [b](wyrok SN z 22 września 2004 r., I PK 576/03)[/b].

Jednocześnie obowiązkiem pracownika jest wykonywanie pracy, a także wykonywanie jej w stanie trzeźwości. Złamanie pracowniczego obowiązku trzeźwości jest ponadto naruszeniem zasad współżycia społecznego.

[ramka][b]Uwaga[/b]