Mimo że czas na zgłaszanie uwag do projektu noweli ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi minął 23 kwietnia, a stanowiska strony społecznej zawisły na stronie RCL 10 maja, projekt nie zmienił statusu. Możliwość odszkodowania w przypadku niepożądanych odczynów poszczepiennych bez wytaczania procesu państwu odsuwa się więc w czasie.

Dlatego w piśmie do ministra zdrowia o fundusz upomniał się RPO. Fundusz pozwoliłby rozwiać część obaw związanych z akcją szczepień przeciw koronawirusowi.

Czytaj także:

NOP - szczepienia na COVID-19: rząd zwleka z ustawą o kompensatach za powikłania

Do projektu zgłoszono wiele uwag. Według ministra finansów środki gromadzone w ramach funduszu powinny być włączone do budżetu na zdrowie i podlegać ministrowi zdrowia, dzięki czemu możliwe byłoby wykorzystanie nadwyżek na finansowanie innych obszarów. W ocenie ministra brakuje mechanizmów pozwalających ograniczyć wpływy do funduszu w razie jego niewykorzystywania w założonym zakresie.

Z kolei minister sprawiedliwości zwraca uwagę, że fundusz nie uwzględnia odszkodowań za zgony.

– Minister zdrowia od 2022 r. przerzuca odpowiedzialność finansowania odszkodowań za szczepienia obowiązkowe w ramach Programu Szczepień Ochronnych oraz dodatkowych na przedsiębiorców, którzy będą mieli podpisane ze Skarbem Państwa umowy na dostarczanie szczepionek. W ten sposób nakłada na przedsiębiorców quasi-podatek za finansowanie pewnych obszarów związanych z prowadzoną przez rząd polityką. Pokazuje to też, że rząd nie chce wziąć odpowiedzialności finansowej za produkty lecznicze, które sam dopuszcza do obrotu i nakazuje ich stosowanie przez Polaków – uważa Juliusz Krzyżanowski, adwokat z Baker McKenzie.

Ewa Rutkowska, adwokat, wspólnik w kancelarii KRK Kieszkowska Rutkowska Kolasiński, zgadza się, że fundamentalne jest to, kto powinien finansować działanie Funduszu: – Świadczenia z tego funduszu mają dotyczyć NOP przy szczepieniach obowiązkowych oraz szczepieniach akcyjnych organizowanych przez państwo np. w sytuacji epidemii. W takich przypadkach szczepienia służą uzyskaniu odporności populacyjnej, co leży w interesie samego państwa. Interes publiczny uzasadnia finansowanie ich ze środków państwowych. Zgodnie z przepisami Dyrektywy 374/85 o odpowiedzialności za produkt producent nie odpowiada na zasadzie ryzyka za działania niepożądane leku, o ryzyku których ostrzegł konsumenta w ulotce. Tym samym planowany obowiązek finansowania przez dostawców szczepionek, a ostatecznie ich producentów, świadczeń wypłacanych w przypadku działań niepożądanych szczepionek kupowanych przez państwo, jest systemowo sprzeczny z zasadami Dyrektywy 374/85 – mówi.

Etap legislacyjny: konsultacje publiczne