Eksperckie honoraria będą większe o podatek

Uchwalając senacką nowelę [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=4BF4E68B05BB0056D080E077416B890E?id=71688]dekretu z 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym[/link], posłowie rozwiali pojawiające się od miesięcy wątpliwości.

[b]Od nowego roku wynagrodzenie biegłego sąd będzie podwyższał o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności – czyli o 22 proc.[/b]

Nowela musiała się pojawić, i to szybko. Trzeba bowiem było dostosować obowiązujące dziś przepisy do [b]wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 czerwca 2008 r. (sygn. S 3/08)[/b], który wskazał na lukę prawną dotyczącą wynagrodzeń biegłych i zasygnalizował potrzebę inicjatywy prawodawczej.

Dziurawe przepisy dotyczące wynagrodzenia ekspertów ostro krytykowało środowisko biegłych. Zapowiadali, że jeśli sami mają płacić VAT od wynagrodzenia, to wielu z nich wystąpi o skreślenie z listy. W czym problem?

Biegły nie może teraz jak zwykły usługodawca doliczyć do ceny swej usługi VAT, a tym samym przerzucić kosztów tego podatku na usługobiorcę, którym jest sąd, prokuratura lub organ administracji, np. w postępowaniu administracyjnym. Co więcej, sąd lub urząd nie może też doliczyć do wynagrodzenia zapłaconego biegłemu wartości VAT, ponieważ nie przewidują tego przepisy.

Inaczej jest z adwokatami czy radcami działającymi z urzędu. Chociaż oni też nie mogą sobie doliczyć VAT, bo cena ich usługi jest ustalana sztywno przez sąd, to jednak sąd dolicza do niej VAT (który prawnik odprowadza).

Analogicznego przepisu nie ma dziś jednak dla wynagradzania biegłych.

– W konsekwencji sporu, czy wynagrodzenia biegłych są opodatkowane czy nie, część moich kolegów VAT płaciła, część nie. Czas najwyższy to uregulować – powiedział „Rz” Romuald Tomczyk, prezes Stowarzyszenia Rzeczoznawców Ekonomicznych w Częstochowie. Problem z rozliczaniem honorariów dla biegłych mieli także sędziowie. Niektórzy zasądzali wyższe wynagrodzenie (wraz z podatkiem).

Wynagrodzenia biegłych są stosunkowo niskie: 20 – 30 zł za godzinę. Otrzymują je nieraz po kilku miesiącach, a nawet dwóch latach. Wielu z nich procesuje się o zaległe wynagrodzenia.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawą kompleksowo regulującą status biegłych.

– Obiecano nam, że do końca czerwca projekt będzie gotowy, mamy listopad, a o projekcie nic nie słychać – mówi Tomczyk.