Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny.
Dlaczego pomoc artystom jest potrzebna?
Stworzenie systemu wsparcia finansowego dla najsłabiej zarabiających artystów od lat stanowi wyzwanie. Pomoc dla tej grupy jest potrzebna ze względu na specyfikę pracy twórczej, która często wiąże się z nieregularnymi dochodami, brakiem stałego zatrudnienia oraz dużą zmiennością sytuacji materialnej. A to wpływa niekorzystnie na wysokość i częstotliwość opłacania przez nich składek do ZUS.
Co więcej, struktura zawieranych umów powoduje, że duża część artystów nie jest w ogóle ubezpieczona i w związku z tym nie może korzystać ze świadczeń: czy to publicznej służby zdrowia, czy zasiłku związanego z chorobą i macierzyństwem. Odpowiedzią na te bolączki ma być przyjęty przez rząd projekt Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który wprowadza mechanizm dopłat do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osobom posiadającym status artysty zawodowego.
Czytaj więcej
Dane Państwowej Inspekcji Pracy z ostatnich lat wskazują na bardzo niepokojący trend. Postępowanie powypadkowe, które z założenia powinno stanowić...
Mają one pełnić funkcję mechanizmu stabilizującego, mającego zagwarantować minimalne bezpieczeństwo socjalne osobom, których działalność artystyczna nie pozwala na samodzielne opłacanie należności do ZUS. Dzięki temu artyści, którzy spełniają określone kryteria dochodowe, mogą zachować ciągłość ubezpieczenia, mimo że ich przychody są niestabilne lub okresowo zbyt niskie.
Kto skorzysta z dopłat?
Skorzystają na tym osoby o najniższych dochodach. W jaki sposób? Będą miały prawo do otrzymania dopłaty celem uzupełnienia ich składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Trzeba będzie spełnić kilka warunków. Jeden z wymogów stanowi, że dochód osiągany przez wnioskodawcę, który nie może przewyższać 125 proc. minimalnego wynagrodzenia uzyskiwanego średniorocznie w ostatnich 3 latach, czyli ok. 68 tys. zł rocznie brutto.
Wersja przyjęta przez rząd różni się natomiast od pierwotnej propozycji w kwestii długości i stabilności przyznawanego statusu artysty zawodowego (który jest podstawowym kryterium uprawniającym do dopłat do składek). W pierwotnym projekcie standardowy okres wynosił trzy lata, z możliwością jego wydłużenia do pięciu lat po wielokrotnym uzyskaniu statusu artysty zawodowego. Druga wersja wydłuża ten czas już na starcie do pięciu lat, a w dalszej perspektywie przewiduje nawet ośmioletni okres ważności.
Czytaj więcej
Rząd znacząco rozszerza katalog uprawnionych do najmu senioralnego. Po zmianach nowe narzędzie będzie przysługiwać także seniorowi prowadzącemu dwu...
Istotnie zmienia się także podejście do procedury i dokumentowania dorobku. Wersja pierwsza operowała stosunkowo standardowym zestawem dokumentów, takich jak CV, dyplomy, nagrody czy zaświadczenia. Wersja druga rozbudowuje te wymagania o elementy stricte finansowe i formalne, takie jak faktury, rachunki czy zestawienia przychodów.
Równocześnie bardziej szczegółowo opisano sposób oceny przerw w działalności.
Nowe przepisy mają wejść w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
– To jeden z najważniejszych kroków dla środowiska artystycznego od ponad trzech dekad. Po latach rozmów i niespełnionych zapowiedzi państwo wreszcie tworzy systemowe ramy bezpieczeństwa dla osób, które pracują na rzecz polskiej kultury – podkreśla Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, w komunikacie resortu.
Jak wskazuje, włączenie artystów do systemu emerytalnego przez wsparcie składek jest zmianą oczekiwaną od lat.
– W ten sposób dostosowujemy powszechne ubezpieczenia do realiów pracy projektowej, nieregularnej i twórczej – tak, aby ludzie tworzący kulturę nie byli po latach zawodowej aktywności wypychani poza ochronę zdrowotną i emerytalną, ale także żeby w trakcie tej pracy mieli pewność i poczucie, że ich praca jest ważna i potrzebna – dodaje.
Etap legislacyjny: projekt przyjęty przez rząd
