Rok 2024 za nami. W kontekście zmian legislacyjnych w obszarze prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przyniósł on ważne zmiany.
Zmiany w prawie pracy i ubezpieczeniach społeczny 2024: ochrona kobiet, świadczenia dla pracujących rodziców
Uregulowano bowiem w końcu ochronę sygnalistów. Znowelizowano też kodeks pracy w taki sposób, że nałożono na pracodawców obowiązek zapewnienia zatrudnionym ochrony przed działaniem czynników, które mogą mieć negatywny wpływ m.in. na kwestie płodności. Zadbano też o pracujących opiekunów dzieci, wprowadzając świadczenie „aktywni rodzice w pracy” w ramach programu „Aktywny rodzic”. Można dodać też uchwalenie przepisów o wolnym w Wigilię od 2025 r., chociaż czas i termin ich procedowania wzbudziły sporo kontrowersji w środowiskach biznesowych.
Czytaj więcej:
Przedsiębiorcy, którzy złożyli wnioski o wakacje składkowe, otrzymują na swoje profile na PUE/eZUS korespondencję w tej sprawie. Jak wyjaśnia ZUS,...
Pro
Przyjęto również przepisy, który zaczęły obowiązywać od początku 2025 r. - podwyższające kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami oraz regulacje z obszaru zabezpieczenia społecznego dotyczące renty wdowiej. Jednocześnie spełniono obietnicę w zakresie wakacji składkowych.
Czytaj więcej
Od 1 stycznia 2025 roku można składać wnioski o tzw. rentę wdowią. ZUS przygotował dla potencjalnych wnioskodawców specjalną ankietę.
Na co pracodawcy czekają w 2025 r. Nowa definicja stażu pracy
Na jeszcze istotniejsze projekty cały czas jednak czekamy, a wiele z nich jest obecnie w trakcie procedowania.
Chodzi m.in. o propozycję, która na nowo definiuje staż pracy. W efekcie będą do niego wliczane m.in. okresy pracy na zleceniu i działalności, w tym czasie, w którym przedsiębiorcy korzystają z tzw. ulgi na start. Zmiany w tym zakresie czekają jeszcze na przyjęcie przez rząd.
Reforma służb zatrudnienia. Mniej biurokracji, więcej technologii
Pracodawcy zyskają też na reformie służb zatrudnienia. Ma ona bowiem unowocześnić i zautomatyzować usługi urzędów pracy, a przedsiębiorcy którzy z nich korzystają mają odczuć zmniejszenie biurokracji. Ekspertom zabrakło natomiast w tym akcie zmian dotyczących oddzielenia statusu bezrobotnego od ubezpieczenia zdrowotnego. Obecnie duża część zasobów kadrowych i finansowych urzędów pracy jest bowiem przeznaczana na działania niezwiązane z aktywizacją zawodową. Niedawno (a konkretnie w Wigilię) przepisy w tym zakresie zaakceptowała jednak Rada Ministrów, zatem trudno oczekiwać modyfikacji podejścia na dalszym etapie prac
Czytaj więcej
Rząd przy okazji reformy publicznych służb zatrudnienia postanowił naprawić inne przepisy. Na zmianie skorzystają obecni i przyszli beneficjenci pr...
Układy zbiorowe w nowej odsłonie
Na etapie rządowego procesu legislacyjnego znajdują się też przepisy odnoszące się do układów zbiorowych pracy. Chociaż eksperci mają wątpliwości czy będą one dostateczną odpowiedzią na kryzys praktyki układowej w naszym kraju. Tym bardziej, że, jak podkreślają organizacje przedsiębiorców, ustawodawca nie zdecydował się na zmianę, zgodnie z którą w układzie można zawierać rozwiązania mniej korzystne, niż przewiduje k.p.
Czytaj więcej:
Naruszenie obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy będzie zagrożone tylko karą grzywny.
Pro
Minimalne wynagrodzenie za pracę, czyli stare błędy w nowym opakowaniu
Podobne odczucia eksperci mają w odniesieniu do projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Pracodawcy twierdzą, że powiela on dotychczasowe ułomne mechanizmy jego ustalania. W projekcie mogą jednak cały czas zajść istotne zmiany, bowiem czeka on na przyjęcie przez rząd.
Reforma zaświadczeń lekarskich i orzecznictwa w ZUS
Intensywnie konsultowana jest też rządowa reforma zaświadczeń lekarskich i orzecznictwa w ZUS. Przedsiębiorcy liczyli jednak na zmiany dotyczące finansowania absencji chorobowej. Wszystko wskazuje jednak na to, że o ile rząd się na to zdecyduje, to nastąpi to w oddzielnym akcie.
Czytaj więcej:
Brak niektórych regulacji może sprawić, że reforma systemu kontroli zwolnień lekarskich nie spełni oczekiwań biznesu. - Nie rozwiąże problemu naduż...
Pro
Radę Ministrów czekają też wzmożone prace nad wdrożeniem tzw. dyrektyw platformowej. Przypomnijmy, że w zamierzeniu ma ona uregulować status osób, które zarobkują za pośrednictwem takich podmiotów, jak np. Uber, Glovo czy Pyszne.pl. Przewiduje bowiem domniemanie etatu dla osób, które zarabiają poprzez takie aplikacje. Z deklaracji rządu wynika, że projekt przepisów w tym zakresie zostanie przedstawiony najwcześniej w drugiej połowie 2025 r. Firmy mają spore obawy z nim związane.
Czytaj więcej
Czy to dobrze, że praca za pomocą aplikacji ma oznaczać etat? Opinie prawników
Teza 1: Dobrze , że dyrektywa w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform przewiduje domniemanie etatu dla osób, które zarobkują za pośrednictwem takich aplikacji, jak np. Uber, Glovo czy Pyszne.pl.
Teza 2: Dyrektywa europejska stanowi daleko idącą ingerencję w zasadę swobody umów oraz równości wobec prawa.
Teza 3: Z uwagi m.in. na konstytucyjną zasadę równego traktowania, nie można wykluczyć, że ostatecznie domniemanie etatu w Polsce będzie musiało objąć nie tylko zarobkujących poprzez aplikację, np. kierowców, ale wszystkich zleceniobiorców lub samozatrudnionych, którzy wykonują usługi jak pracownicy.
Pod koniec 2024 r. otrzymaliśmy również zapewnienie, że resort rodziny pracuje nad zmianą definicji mobbingu, dzięki czemu pracownikowi łatwiej będzie zgłosić takie zachowanie. Co jeszcze?
Czytaj więcej:
Jeżeli pomimo zastosowania rozwiązań technicznych temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35°C, pracodawca będzie musiał czasowo wstrzymać pracę w t...
Pro
Do konsultacji trafił też niedawno projekt rozporządzenia określający górną granicę temperatury, w której da się pracować. Określa ona też obowiązki pracodawców z tym związane.
Cały czas trwa również proces legislacyjny dotyczący szeregu projektów ustaw związanych z zatrudnianiem cudzoziemców.
W Sylwestra do konsultacji trafił projekt dotyczący tzw. czerwcowych emerytów. Rząd wykona wyrok TK
31 grudnia poznaliśmy propozycję zmian przepisów mających wykonać wyrok TK w sprawie tzw. czerwcowych emerytów. Ale wciąż czekamy na konkrety dotyczące nowelizacji przepisów po wyroku TK, który zakwestionował art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej pozwalający na pomniejszenie świadczenia w sytuacji, gdy ubezpieczony przeszedł na wcześniejszą emeryturę. Być może seniorzy doczekają się tych zmian w 2025 r.
Opinia
Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy z HRK Payroll Consulting
Z regulacji z obszaru prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, na których uchwalenie, a następnie wejście w życie zainteresowani mogą czekać, wymieniłbym przede wszystkim dwie kwestie. Z punktu widzenia pracowników pożądane wydaje się precyzyjne określenie górnej granicy temperatury w pomieszczeniach biurowych bądź w zakładzie pracy lub miejscu pracy, która uprawniałaby do rezygnowania z wykonywania obowiązków w danym dniu bądź okresie lub nakładałaby na pracodawcę dodatkowe zadania, zmierzające do optymalizacji pracy i ochrony zdrowia pracownika w takich warunkach. Projekt rozporządzenia w tym zakresie trafił niedawno do konsultacji i powinien obowiązywać już w lecie 2025 roku. Natomiast z perspektywy firm wymieniłbym reformę zwolnień lekarskich i orzecznictwa w ZUS, która znajduje się w konsultacjach. Miejmy nadzieję, że będzie ona stanowiła pierwszy krok w kierunku zmian finansowania absencji chorobowej, czyli realizacji zapowiedzi, zgodnie z którą chorobowe ma być płatne przez ZUS od pierwszego dnia nieobecności.
Czytaj więcej:
W nowym roku, poza różnego rodzaju podwyżkami, firmy muszą się liczyć ze zmianami związanymi z koniecznością przeliczania stażu pracy, udzielania n...
Pro
