Uchwalona 29 maja ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu reguluje kwestię związków nieformalnych i umożliwia osobom żyjącym w takich związkach, niezależnie od płci, zawarcie przed notariuszem umowy, która zostanie zarejestrowana w urzędzie stanu cywilnego. Dzięki temu pary żyjące bez ślubu zyskają możliwość kształtowania wzajemnych praw i obowiązków w sferze majątkowej, rodzinnej i osobistej. Będą mogły razem rozliczać PIT, zyskają dostęp do informacji i dokumentacji medycznej partnera oraz uprawnienia dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego, renty rodzinnej, prawa do pochówku czy zasiłku opiekuńczego. Ustawa zapewnia tym parom możliwość wzajemnej alimentacji i prawo do mieszkania. Będą także uprawnione do dziedziczenia testamentowego i zwolnienia z podatków: od spadków i darowizn oraz czynności cywilnoprawnych.
Ustawy obecnie czekają na podpis prezydenta Karola Nawrockiego, który na decyzję ma czas do 17 lipca. Jednak już rok temu, ustami swoich doradców, prezydent zapowiadał, że nie zgodzi się na legalizację związków równych małżeństwom. „Panie Prezydencie, będziemy walczyć o tę ustawę do samego końca, liczę na dobrą rozmowę i na podpis" - powiedziała ministra Katarzyna Kotula.
Czytaj więcej
Niemal połowa badanych uważa, że prezydent powinien podpisać ustawę o statusie osoby najbliższej, a przeciwnicy tego rozwiązania są w absolutnej mn...
Osoby z nieformalnych związków w zerowej grupie podatkowej
Grupa zerowa w podatku od spadków i darowizn to osoby z najbliższej rodziny, które mogą korzystać z całkowitego zwolnienia z podatku, bez względu na wartość majątku. Obecnie w tej grupie są: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest zgłoszenie spadku lub darowizny do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (np. uprawomocnienia się wyroku sądu o nabyciu spadku lub podpisania aktu darowizny). Zgłoszenie nie jest wymagane, jeśli wartość majątku nabytego od tej samej osoby w okresie 5 lat nie przekracza 36 120 zł. W przypadku darowizny pieniężnej wymagane jest także przelanie pieniędzy na rachunek bankowy obdarowanego lub przesłanie ich przekazem pocztowym.
W przypadku niespełnienia tych warunków, majątek zostanie opodatkowany na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej. Są w niej wymienione już osoby z grupy zerowej plus zięć, synowa, teść, teściowa. W I grupie nie można skorzystać z całkowitego zwolnienia dla najbliższej rodziny. Po przekroczeniu kwoty wolnej 36 120 zł obdarowani lub spadkobiercy z tej grupy muszą złożyć formularz SD-3 i zapłacić wyliczony podatek.
Zmiana, którą miałyby wprowadzić ustawa o statusie osoby najbliższej w związku oraz ustawa ją wprowadzająca, polega na rozszerzeniu zarówno grupy I jak grupy zerowej o osobę najbliższą w związku. Czyli każdą osobę, która zawrze specjalną umowę cywilnoprawną w formie aktu notarialnego.
Taka umowa ma zapewniać jej stronom prawo do całkowitego zwolnienia z podatku w przypadku wzajemnych darowizn oraz uwzględnienia w testamencie.
Czytaj więcej
Wdowa, która dziedziczy po partnerze z nieformalnego związku, musi wykazać, że przyczyniła się do przyrostu majątku zmarłego, jeśli chce zapłacić m...
Podatek od pożyczki także może ominąć osobę najbliższą w związku
Analogiczne zwolnienie ma dotyczyć podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zawieraniu umów pożyczki pieniężnej w wysokości przekraczającej kwotę 36 120 zł, niezależnie od jej górnej wartości. Obecnie w kręgu uprawnionych do całkowitego zwolnienia z PCC są: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki) oraz wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), rodzeństwo, pasierbowie, ojczym i macocha.
Warunkiem zwolnienia jest udokumentowania otrzymania pieniędzy przelewem na konto w banku lub SKOK-u albo przekazem pocztowym. Gotówka z ręki do ręki wyklucza zastosowanie zwolnienia. Pożyczkobiorca musi też złożyć (online lub w urzędzie skarbowym) deklarację PCC-3 w ciągu 14 dni od daty otrzymania środków (chyba że umowa jest zawierana w formie aktu notarialnego). Uniknie wówczas 0,5-procentowego podatku od kwoty pożyczki powyżej 36 120 zł (pożyczki poniżej tej kwoty nie trzeba zgłaszać).
Jeśli prezydent podpisze ustawy i nowe przepisy wejdą w życie, do grupy uprawnionej do całkowitego zwolnienia z PCC wejdą także osoby najbliższe w związkach nieformalnych.
