O sprawie pisał portal Spider’s Web. Dotyczyła ona kobiety, która odziedziczyła w 2020 r. majątek po ojcu o wartości przekraczającej 2,7 mln zł. Jako osoba należąca do najbliższej rodziny mogła skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Warunkiem było jednak zgłoszenie nabycia majątku urzędowi skarbowemu w terminie 6 miesięcy.

Czytaj więcej

Zielony dowód osobisty to szansa na wyższą emeryturę. Trzeba złożyć wniosek

Jeden dzień spóźnienia i niemal 200 tys. zł podatku

Ostateczny termin na złożenie formularza SD-Z2 upłynął 24 listopada 2020 r. Podatniczka przekazała dokument 25 listopada, czyli zaledwie jeden dzień później. Fiskus uznał, że przez to straciła prawo do zwolnienia i powinna zapłacić podatek na zasadach ogólnych.

Postępowanie podatkowe wszczęto dopiero w marcu 2023 r., a w lutym 2024 r. urząd wydał decyzję ustalającą podatek na kwotę 191 453 zł. Skarbówka stwierdziła jednocześnie, że złożenie przez kobietę zgłoszenia po terminie pozwalało na zastosowanie 5-letniego okresu na wydanie decyzji. Według urzędu czas na ustalenie podatku upływał dopiero z końcem 2025 r.

To stanowisko początkowo podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Kobieta złożyła jednak skargę kasacyjną. Nie podważała tego, że spóźniła się ze zgłoszeniem, ale argumentowała, że już w listopadzie 2020 r. urząd posiadał wszystkie informacje o spadku i jego wartości. Jej zdaniem obowiązywał więc podstawowy, 3-letni termin, który upłynął 31 grudnia 2023 r. NSA przyznał jej rację. Sąd uznał, że decyzja z lutego 2024 r. została wydana po przedawnieniu prawa do ustalenia podatku i nie mogła wywołać skutków prawnych. W związku z tym kobieta została zwolniona z obowiązku zapłaty.

Czytaj więcej

To najlepsze uzdrowisko w Polsce. Pokój 1-osobowy z łazienką kosztuje 340 zł

Kto może skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn?

Całkowite zwolnienie z podatku dotyczy majątku otrzymanego od najbliższej rodziny, tj. małżonka, dzieci, wnuków, prawnuków, rodziców, dziadków, rodzeństwa, pasierbów, ojczyma i macochy. Te osoby mogą skorzystać ze zwolnienia niezależnie od wartości odziedziczonego majątku.

Należy jednak zaznaczyć, że jeśli wartość spadku przekracza kwotę 36 120 zł, konieczne jest złożenie formularza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. W przypadku darowizny pieniędzy konieczne jest także udokumentowanie przelewu na rachunek obdarowanego, wpłaty do SKOK-u albo przekazu pocztowego. Wniosek można złożyć drogą elektroniczną lub w formie papierowej.

Kiedy podatnik traci prawo do zwolnienia?

Spóźnienie ze złożeniem formularza SD-Z2 choćby o jeden dzień co do zasady oznacza utratę prawa do zwolnienia, jeżeli podatnik wiedział o nabyciu spadku lub darowizny oraz o składnikach otrzymanego majątku. 

Czytaj więcej

Małe firmy na celowniku cyberprzestępców. Atak może skończyć się bankructwem

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy o nabyciu określonej rzeczy lub prawa majątkowego dowiedział się dopiero po upływie 6-miesięcznego terminu. W tym przypadku będzie mógł nadal skorzystać ze zwolnienia, jeśli zgłosi ten fakt w ciągu 6 miesięcy od dnia, gdy dowiedział się o nabyciu. Musi jednak uprawdopodobnić, że faktycznie zdobył te informacje w późniejszym czasie.

Przepisy pozwalają również ubiegać się o przywrócenie terminu na złożenie SD-Z2, jeżeli opóźnienie nastąpiło bez winy podatnika. Wniosek należy złożyć w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, dołączając jednocześnie formularz SD-Z2. To rozwiązanie dotyczy nabycia majątku od 7 stycznia 2026 r., a także wcześniejszych spadków i darowizn, pod warunkiem że 6-miesięczny termin na ich zgłoszenie nie upłynął przed tą datą.