„W strachu przed antymaterią. 1381 cytatów”: Tako rzecze Lem

Autor „Solaris” na początku drogi wykazywał animusz pozytywistyczny, który potem słabł, aż przemienił się w utyskiwanie na rodzaj ludzki.

Publikacja: 05.04.2024 17:00

„W strachu przed antymaterią. 1381 cytatów”, Stanisław Lem, wybór Wiktor Jaźniewicz. Wydawnictwo Lit

„W strachu przed antymaterią. 1381 cytatów”, Stanisław Lem, wybór Wiktor Jaźniewicz. Wydawnictwo Literackie

Foto: materiały prasowe

Wiktor Jaźniewicz jest bodaj największym znawcą twórczości Lema, synem oficera polskiego walczącego w kampanii 1939 r. Doktor nauk komputerowych mieszka w Mińsku na Białorusi. Dzieło mistrza propagował głównie na obszarze języka rosyjskiego, teraz wydał w Polsce wybór cytatów z Lema pochodzących z jego dzieł literackich, publicystyki, wywiadów i listów.

Jest tu mój ulubiony cytat z „Powrotu z gwiazd”, czyli opinia o ludzkości rezydenta składnicy zdezelowanych robotów: „Ciastogłowi kwaśną swą fermentację wzięli za wzloty ducha, mięs prucie za historię, środki rozkład odraczające – za cywilizację”. I drugi, z „Kataru”, diagnozujący stan rzeczy na Ziemi: „Wczorajsza niezwykłość staje się dzisiejszym banałem, a dzisiejsza skrajność jutrzejszą normą”. Ludzkości Lem nie kocha: „Osobiście wolałbym, żebyśmy byli w kosmosie sami. To dlatego, że stan zachowania gorszy od ludzkiego uważam za nieosiągalny”. Czasem trafi się opinia na temat uprawianego poletka: „Nic się teraz nie starzeje tak szybko jak przyszłość”. Cytaty pogrupowane są tematycznie, a pod nimi podano źródła; mając od lat kontakt z utworami Lema, widzę, że na początku drogi wykazywał animusz pozytywistyczny, który potem sukcesywnie słabł, aż przemienił się w utyskiwanie na rodzaj ludzki. Zbiór wyszedł obszerny i solenny, co odbyło się kosztem humoru – a Lem był humorystą wytrawnym. Książka zbyt małą próbką reprezentuje go od tej strony, choć w „Dziennikach gwiazdowych” i w „Cyberiadzie” nie brak nadających się do tego zdań.

Teraz 4 zł za tydzień dostępu do rp.pl!

Kontynuuj czytanie tego artykułu w ramach subskrypcji rp.pl

Na bieżąco o tym, co ważne w kraju i na świecie. Rzetelne informacje, różne perspektywy, komentarze i opinie. Artykuły z Rzeczpospolitej i wydania magazynowego Plus Minus.

Plus Minus
Tomasz P. Terlikowski: Taka debata o aborcji nie jest ok
Plus Minus
„Dziennik wyjścia”: Rzeczywistość i nierzeczywistość
Plus Minus
Europejskie wybory kota w worku
Plus Minus
Waleczny skorpion
Plus Minus
Gość „Plusa Minusa”, Jacek Kopciński, opowiada o „Diunie”, „Odysei” i Coetzeem