Przyczyn obecnej kondycji organizowanych przez miasta przewozów jest wiele. Przede wszystkim pandemia, która zdemolowała komunikację publiczną. Kiedy covid zszedł z czołówek gazet, jego miejsce zajęła galopująca inflacja. Dla lokalnych budżetów kilkudziesięcio-, a czasem kilkusetprocentowe podwyżki cen gazu czy energii mogą być wręcz zabójcze. A nie trzeba chyba tłumaczyć, jak ważne to wydatki dla spółek tramwajowych czy autobusowych.
Ale inflacja doskwiera nie tylko samorządowcom. Kierowcy, motorniczowie i kontrolerzy zaczęli domagać się podwyżek. I grozić strajkami (czasem od gróźb przechodząc do czynów). Na tyle skutecznie, że władze kolejnych miast godzą się na podwyżki. W efekcie dziura w finansach samorządowych spółek komunikacyjnych jest coraz większa. O skali problemu może świadczyć przykład Łodzi, która kilka dni temu uniknęła komunikacyjnego paraliżu dzięki przyznaniu pracownikom podwyżek. Deficyt w budżecie łódzkiego MPK miał wynosić w tym roku „tylko” 30 mln zł. Podwyżki będą kosztować dodatkowo ok. 20 mln zł.
Dlatego coraz częściej można usłyszeć apele o pomoc rządu. Do tej pory nie znalazło się jednak ucho, które byłoby skłonne ich wysłuchać. I myślę, że tak pozostanie, bo nawet w czasie pandemii rządzący skłonni byli pomagać przewozom podmiejskim czy regionalnym, pomijając komunikację miejską. Nie wspominając już o tym, że nawet uruchamiane programy – jak choćby słynny PKS+ – były tak nieumiejętnie skonstruowane, że odstręczały od ubiegania się o jakiekolwiek dotacje.
Samorządowcy, szczególnie z dużych miast, którzy „dzięki” działaniom rządu mają do dyspozycji coraz mniej pieniędzy na ich bieżące utrzymanie, znajdują się właściwie w sytuacji bez wyjścia. Mogą podnosić ceny biletów (jak ostatnio w Łodzi, a wcześniej m.in. w Lublinie, Gdańsku, Gdyni czy Olsztynie) albo ciąć rozkłady jazdy (m.in. Warszawa, Kraków, Poznań). Obydwa rozwiązania budzą zrozumiałą frustrację mieszkańców.
Rządzący tylko obserwują. Kto wie, może nawet zacierają ręce?
