Fir­ma do­rad­cza Cu­sh­man & Wa­ke­field po­da­ła, że w 2011 r. w Eu­ro­pie Środ­ko­wej zmie­ni­ły wła­ści­cie­la biu­ra cen­tra han­dlo­we oraz ma­ga­zy­ny o war­to­ści 6,1 mld eu­ro. Ozna­cza to po­naddwu­krot­ny wzrost w po­rów­na­niu do 2010 r., kie­dy to trans­ak­cje opiewały na 2,9 mld eu­ro.

Wciąż naj­więk­szym za­in­te­re­so­wa­niem wśród in­we­sto­rów cie­szył się sek­tor han­dlo­wy, ale je­go udział w łącz­nych ob­ro­tach zmniej­szył się z 49 proc. w 2010 r. do 40 proc. In­we­sty­cje w biu­row­ce sta­no­wi­ły 37 proc. wszyst­kich trans­ak­cji, a ma­ga­zy­ny zwięk­szy­ły swój udział z 8 proc. w 2010 r. do 15 proc. w ro­ku ubie­głym.

Gonią nas Cze­si

– 2011 r. to je­den z lep­szych okre­sów na pol­skim ryn­ku nie­ru­cho­mo­ści ko­mer­cyj­nych, ustę­pu­ją­cy je­dy­nie hos­sie z lat 2005 - 2007. Mi­mo nie­po­ko­ją­cych in­for­ma­cji do­cho­dzą­cych ze stre­fy eu­ro, do­mi­no­wa­ły po­zy­tyw­ne na­stro­je inwestorów, co mia­ło od­zwier­cie­dle­nie w 30-proc. wzro­ście wo­lu­me­nu trans­ak­cji rok do ro­ku – mó­wi Łu­kasz Lo­renc­ki, kon­sul­tant z gru­py ryn­ków ka­pi­ta­ło­wych C&W.

Jed­nak co­raz wy­raź­niej go­nią nas Cze­chy, gdzie war­tość trans­ak­cji wzro­sła z 0,5 mld eu­ro w 2010 r. do aż 2,2 mld eu­ro w 2011 r. Pod wzglę­dem dy­na­mi­ki to zde­cy­do­wa­nie naj­lep­szy wy­nik w ca­łym re­gio­nie.

– Na­stro­je wśród in­we­sto­rów w Pol­sce i w Cze­chach są na­dal do­bre, ale wszy­scy z nie­po­ko­jem ob­ser­wu­ją roz­wój sy­tu­acji na Wę­grzech i wpływ na po­zo­sta­łe kra­je re­gio­nu. Po­now­ne za­an­ga­żo­wa­nie MFW po­zwa­la mieć na­dzie­ję, że wkrót­ce zo­sta­nie wpro­wa­dzo­ny wia­ry­god­ny plan oszczęd­no­ści – mó­wi Char­les Tay­lor, part­ner w C&W.

Jed­nak fir­ma pro­gno­zu­je, że w tym ro­ku w związ­ku choć­by z trud­niej­szym do­stę­pem do fi­nan­so­wa­nia wo­lu­men trans­ak­cji w całym regionie spad­nie praw­do­po­dob­nie do po­zio­mu ok. 5 mld eu­ro.

Za­gra­ni­ca ku­pu­je

Tak­że w Pol­sce, choć war­tość za­war­tych u nas trans­ak­cji wy­glą­da im­po­nu­ją­co, wy­nik jest wbrew po­zo­rom nie­co roz­cza­ro­wu­ją­cy. Jesz­cze kil­ka mie­się­cy te­mu ana­li­ty­cy spo­dzie­wa­li się ok. 3 mld eu­ro obrotów. Przy­kła­dów du­żych jak i mniej­szych trans­ak­cji bo­wiem nie bra­ko­wa­ło. W pierw­szym pół­ro­czu 2011 r. był to choć­by za­kup war­szaw­skie­go cen­trum han­dlo­we­go Pro­me­na­da przez Atrium Eu­ro­pe­an Re­al Es­ta­te oraz na­by­cie pol­skiej czę­ści port­fe­la nie­ru­cho­mo­ści Eu­ro­po­lis przez CA Im­mo, co jest efek­tem po­łą­cze­nia tych firm.

W dru­gim pół­ro­czu jed­ną z naj­głośniejszych trans­ak­cji by­ły pla­ny sprze­da­ży przez spół­kę For­tis, na­le­żą­cą do Gra­ży­ny Kul­czyk, jed­ne­go z naj­bar­dziej zna­nych cen­trów han­dlo­wych w Pol­sce, czy­li Sta­re­go Bro­wa­ru w Po­zna­niu. W paź­dzier­ni­ku zgo­dę na trans­ak­cję wy­ra­ził Urząd Ochro­ny Kon­ku­ren­cji i Kon­su­men­tów, a ku­pu­ją­cym mia­ła być fir­ma He­dan z Luk­sem­bur­ga, na­le­żą­ca do gru­py ka­pi­ta­ło­wej Atrium, wła­ści­cie­la cen­trów han­dlo­wych w kil­ku­na­stu mia­stach Pol­ski. Jed­nak osta­tecz­nie do trans­ak­cji, szacowanej przez analityków na 200 mln euro, nie do­szło.

Jed­nak nie bra­ko­wa­ło in­nych, tak­że na mniej­szą ska­lę. Glo­be Tra­de Cen­ter pod­pi­sał umo­wę na sprze­daż biu­row­ców Pla­ti­num Bu­si­ness Park w War­sza­wie gru­pie Al­lianz. A za 55 mln eu­ro gru­pa Atrium ku­pi­ła cen­trum Mo­lo w Szcze­ci­nie.

Choć za zde­cy­do­wa­ną więk­szość trans­ak­cji od­po­wia­da­li in­we­sto­rzy za­gra­nicz­ni, to ro­dzi­my ka­pi­tał tak­że był ak­tyw­ny. Echo In­ve­st­ment sprze­da­ło za 23,85 mln eu­ro cen­trum han­dlo­we w Pa­bia­ni­cach spół­ce PH 3. – To ko­lej­na trans­ak­cja, gdzie sprze­da­ją­cy i ku­pu­ją­cy re­pre­zen­tu­ją pol­ski ka­pi­tał – mó­wił Ad­rian Kar­cze­wicz od­po­wie­dzial­ny za trans­ak­cje ze stro­ny Echo In­ve­st­ment. Gru­pa sprze­da­ła też w 2011 r. cen­trum w Beł­cha­to­wie za

44 mln zł. No­wym wła­ści­cie­lem nie­ru­cho­mo­ści jest spół­ka za­leż­na od Vo­uso­ka Ltd. z sie­dzi­bą w Ni­ko­zji na Cy­prze.

Masz pytanie, wyślij e-mail do autora p.mazurkiewicz@rp.pl

Europa stawia na centra handlowe

Na więk­szo­ści ryn­ków bu­do­wa­ne są wciąż no­we obiek­ty. Jed­nak zde­cy­do­wa­nie naj­szyb­ciej przy­by­wa ich na Wscho­dzie. ­Z da­nych fir­my DTZ wy­ni­ka, że naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ją­cym się ryn­kiem no­wo­cze­snych po­wierzch­ni han­dlo­wych jest Ro­sja. W dru­giej po­ło­wie 2011 r. oraz w 2012 r. ma tam zo­stać od­da­ne do użyt­ku nie­mal 3 mln mkw. ta­kich obiek­tów. W Tur­cji pro­gno­zo­wa­ny wy­nik to nie­mal 1,4 mln mkw, a we Fran­cji to po­nad 0,8 mln mkw. Pol­ska w ran­kin­gu tak­że znaj­du­je się na wy­so­kiej, bo szó­stej po­zy­cji z wy­ni­k­iem po­nad 0,6 mln mkw. ­W na­szym kra­ju tak­że już od dłuż­sze­go cza­su wi­dać zmia­nę pre­fe­ren­cji de­we­lo­pe­rów i co­raz wię­cej obiek­tów bu­do­wa­ne jest po­za naj­więk­szy­mi aglo­me­ra­cja­mi, któ­re są już na­sy­co­ne cen­tra­mi han­dlo­wy­mi.