Taką przesłanką może być prawnie skuteczne rozdysponowanie nieruchomością na rzecz osób trzecich – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną spółki Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha z siedzibą w Poznaniu.

Wyrok odbije się pewnie głośnym echem, gdyż wiele wniosków  złożonych na podstawie dekretu  jest nadal nierozpoznanych.

Wniosek Drukarni i Księgarni św. Wojciecha, najstarszej w Polsce katolickiej oficyny wydawniczej, został rozpatrzony w 2011 r., czyli po przeszło 60 latach od złożenia go w 1948 r. Prezydent Warszawy i wojewoda mazowiecki odmówili ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu przy Krakowskim Przedmieściu, gdzie dawniej mieściły się księgarnia i  biura spółki. A Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił  jej skargę.

Stan faktyczny nie budził wątpliwości. Wniosek dekretowy złożono w terminie. Również korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowy. Tylko takie dwa warunki stawiał art. 7 ust. 2 dekretu.  W 1994 r. wojewoda stwierdził jednak uwłaszczenie na tej nieruchomości Centrali Techniczno-Handlowej Przemysłu Precyzyjnego Prema. Prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność budynku zostały następnie przeniesione na spółkę Prema SA, a potem na  Prema Invest SA.

WSA w Warszawie stwierdził więc, że nie można było uwzględnić wniosku dekretowego z powodu wcześniejszego oddania aktem notarialnym prawa użytkowania wieczystego innemu podmiotowi. Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha zaskarżyła ten wyrok do NSA.

– Skoro roszczenia dekretowe mają pierwszeństwo i spełniono  przesłanki z dekretu, nie można kreować innych, pozaustawowych kryteriów – mówiła adwokat Izabela Woźnicka, pełnomocnik spółki.

NSA (sygnatura akt I OSK 2224/12) uznał jednak wyrok WSA za zgodny z prawem. Sędzia Jolanta Rudnicka powiedziała, że przez ponad 60 lat od wejścia w życie dekretu warszawskiego nastąpiły liczne zmiany w przepisach, np. w ustawie o gospodarce nieruchomościami czy w kodeksie cywilnym. Nietrafna byłaby więc  wykładnia wyłącznie językowa art. 7 ust. 2 dekretu. W razie kolizji interesów byłego właściciela nieruchomości i użytkownika wieczystego  organ administracji nie może rozwiązać notarialnej umowy użytkowania wieczystego; może to zrobić tylko sąd cywilny. Nawet więc po spełnieniu wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu  istniejące już prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego.