To sedno orzeczenia Sądu Najwyższego wskazującego na formalizm przy rozliczaniu kosztów we wspólnotach mieszkaniowych.

Zaległe koszty zarządu nieruchomością

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia oddalił żądanie miejscowej wspólnoty mieszkaniowej, by jeden z właścicieli lokalu zapłacił jej zaległe koszty zarządu nieruchomością wspólną poniesione w rzeczywistej wysokości za okres od stycznia 2017 r. do sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy werdykt utrzymał, więc wspólnota wniosła skargę kasacyjną do SN, zarzucając błędne przyjęcie, że dochodzone roszczenie nie istnieje, bowiem wspólnocie przysługuje wyłącznie roszczenie o zapłatę zaliczek na pokrycie tych kosztów.

Czytaj więcej

SN o służebności przesyłu: prawa każdego współwłaściciela muszą być uszanowane

Przepisy ustawy i uchwały wspólnoty

W ocenie wspólnoty roszczenie o zapłatę zaliczek wynika z określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali roszczenia o zapłatę kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz kosztów utrzymania lokalu, o czym świadczyć ma słowo „zaliczka”, które jest rodzajem przedpłaty na poczet właściwej należności. Do czasu więc podjęcia nowej uchwały wysokość owych zaliczek wynika z wcześniejszych uchwał. Wspólnota może dochodzić od właściciela lokalu kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz wydatków związanych z tym lokalem ustalonych na koniec roku kalendarzowego na podstawie rzeczywiście poniesionych przez nią kosztów.

Czytaj więcej

Na nadbudowę muszą się zgodzić członkowie wspólnoty

Powierzchnia wyodrębnionego lokalu nie została uwzględniona

SN nie podzielił tej argumentacji, wskazując, że w dwóch uchwałach dotyczących przyjęcia planów gospodarczych na l. 2017–2018 właściciele lokali nie uwzględniali powierzchni niewyodrębnionego lokalu pozwanego przy ustalaniu wysokości zaliczek na koszty zarządu nieruchomością wspólną, gdyż do listopada 2019 r. pozwany nie był uznawany przez właścicieli lokali ani administratora nieruchomości za członka wspólnoty. Nie był też informowany o zebraniach właścicieli lokali, głosowaniu w drodze indywidualnego zbierania głosów ani o treści podejmowanych uchwał. Żądanie wspólnoty nie mogło być więc uwzględnione ze względu na niewykazanie przez nią podstaw prawnych i faktycznych roszczenia za lata 2017–2018.

Czytaj więcej

Strych to nie rupieciarnia dla każdego lokatora. Orzeczenie SN ku przestrodze

Kwota zaliczek na prognozowane koszty zarządu i kwota rzeczywistych kosztów

– Wbrew stanowisku wspólnoty, czym innym jest wynikająca z uchwały jej członków kwota zaliczki na pokrycie prognozowanych kosztów zarządu, a czym innym wynikająca ze sprawozdania finansowego kwota rzeczywiście poniesionych kosztów zarządu. Jeżeli okaże się ex post, że ustalona w uchwale wspólnoty zaliczka skutkowała niedopłatą bądź nadpłatą w zestawieniu z rzeczywiście poniesionymi kosztami zarządu, to w pierwszym przypadku niezbędne jest powzięcie uchwały, która ustalałaby obowiązek uiszczenia dodatkowego świadczenia, a w drugim – powzięcie uchwały o przeznaczeniu powstałej nadwyżki na inny cel, np. na fundusz remontowy. Wspólnota nie przedłożyła jednak uchwały właścicieli lokali, z której wynikałaby wysokość zaliczek obowiązującej od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2020 r. – wskazała w uzasadnieniu sędzia Agnieszka Jurkowska-Chocyk.

Opinia dla "Rzeczpospolitej"

Stefan Jacyno, adwokat, kancelaria Wardyński i Wspólnicy

Posiadacz lokalu nie zapłacił kosztów utrzymania wspólnej nieruchomości i koszty te ponieśli pozostali współwłaściciele. Nie oznacza to, że sądy akceptują, by jedni żyli na koszt innych, jednak stosują prawo w granicach żądania powoda. W sytuacji, gdy wspólnota błędnie pominęła powierzchnię niewyodrębnionego lokalu, dochodząc należności, nie może opierać się na błędnych uchwałach, lecz musi sięgnąć do zasadniczej podstawy: że obowiązek ponoszenia kosztów nie wynika z własności lokalu, lecz z udziału w nieruchomości wspólnej. Uchwały tylko konkretyzują wysokość i terminy. Żądanie zatem powinno było być inaczej przygotowane, by mogło być uwzględnione w sądzie bez odnoszenia się do uchwał, lecz po wykazaniu rzeczywistych kosztów i udziału w nieruchomości zobowiązanego.

Sygnatura akt: I CSK 3817/25