Nie każdy zagraniczny akt notarialny jest skuteczny w Polsce. Sąd Najwyższy tłumaczy

Lepiej sprawdzić moc obcego aktu notarialnego przed jego sporządzeniem, jeśli ma wywoływać skutki prawne w Polsce. Sąd Najwyższy wyjaśnia dlaczego.

Publikacja: 26.05.2024 18:51

Nie każdy zagraniczny akt notarialny jest skuteczny w Polsce. Sąd Najwyższy tłumaczy

Foto: Adobe Stock

To przestroga z najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego, która może uchronić przed niepotrzebnymi kłopotami.

SN rozpatrywał sprawę w której najpierw referendarz, a następnie sąd rejonowy i okręgowy oddaliły wniosek zainteresowanej o wpisanie do księgi wieczystej jako właścicielki nieruchomości położonej w Polsce, darowanej jej przez krewnego na podstawie dokumentu sporządzonego przez notariusza w USA. Wskazano, że nie zostały dochowane wymogi co do formy czynności darowizny nieruchomości położonej w Polsce.

Czytaj więcej

Kiedy sporządza się ustny testament? Ważny wyrok Sądu Najwyższego

Zagraniczny akt notarialny. Ważna kwestia dla Polaków żyjących za granicą

Kobieta nie dała za wygraną i zapytała w skardze kasacyjnej SN, czy akt notarialny sporządzony przez notariusza publicznego z kraju będącego stroną konwencji haskiej z 5 października 1961 r. (znoszącej wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych) jest aktem notarialnym w rozumieniu art. 158 kodeksu cywilnego. Kwestia ta ma w praktyce bardzo istotne znaczenie, biorąc pod uwagę, że poza granicami zamieszkują i pracują miliony obywateli Polski, z których wielu jest właścicielami nieruchomości położonych w ojczyźnie.

Sąd Najwyższy nie uwzględnił skargi. Przypomniano, że przywołana przez skarżącą konwencja przewiduje możliwość opatrzenia zagranicznego dokumentu poświadczeniem sporządzonym w jednym państwie umożliwiającego legalne użycie go w innym państwie (apostille). Nie budzi więc wątpliwości – co podkreślił sędzia SN Jacek Widło – że postanowienia konwencji znoszą wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych (od 14 sierpnia 2005 r.). Ogranicza się to jednak do poświadczenia autentyczności podpisu, charakteru, w jakim działa osoba, która dokument podpisała, a w razie potrzeby, tożsamości pieczęci lub stempla na dokumencie. Legalizacja ta nie obejmuje natomiast poświadczenia zgodności formy dokumentu z prawem właściwym dla formy danej czynności prawnej. Jeżeli zaś umowa dotyczy nabycia i utraty własności nieruchomości położonej w Polsce, wymagania w zakresie formy ustalać należy według prawa polskiego.

Czytaj więcej

Trybunał: nabyli działkę bez zgody ministra, umowa nieważna

Akt notarialny za granicą: polski notariusz tłumaczy reguły jego zawierania

Również według prawa polskiego ocenie podlega skuteczność (materialnoprawna) czynności prawnej dotyczącej nieruchomości położonej w Polsce, zgodnie z zasadą prawa miejsca położenia nieruchomości.

Od wejścia w życie prawa prywatnego międzynarodowego z 2011 r. nie jest już możliwe przeniesienie własności nieruchomości położonej w Polsce w drodze umowy zawartej w obszarze prawnym państwa common law. Wyklucza to art. 25 ust. 2 tej ustawy, który prowadzi do konieczności zachowania polskich wymogów formalnych (aktu notarialnego).

dr Marcin Margoński, notariusz w Krapkowicach

Podkreśla, że takie obostrzenie dotyczy jedynie samej czynności rozporządzenia nieruchomością, a nie pełnomocnictwa do takiego rozporządzenia.

— Osoby przebywające w państwach common law mogą więc, z zachowaniem wymogów formalnych prawa miejscowego, udzielić pełnomocnictwa do zawarcia umowy u polskiego notariusza — dodaje dr Marnogoński.

Sygnatura akt: CSK 1412/23

To przestroga z najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego, która może uchronić przed niepotrzebnymi kłopotami.

SN rozpatrywał sprawę w której najpierw referendarz, a następnie sąd rejonowy i okręgowy oddaliły wniosek zainteresowanej o wpisanie do księgi wieczystej jako właścicielki nieruchomości położonej w Polsce, darowanej jej przez krewnego na podstawie dokumentu sporządzonego przez notariusza w USA. Wskazano, że nie zostały dochowane wymogi co do formy czynności darowizny nieruchomości położonej w Polsce.

Pozostało 85% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Co można wybudować bez pozwolenia na własnej posesji? Garaż? A może oczko wodne?
Materiał Promocyjny
Naszą siłą jest różnorodność
Zawody prawnicze
Prokuratorzy zaniepokojeni poleceniem prokuratora krajowego ws. Andrija K.
Zawody prawnicze
Nieoczekiwana zmiana miejsc na podium rankingu kancelarii prawniczych
Prawo dla Ciebie
Trybunał: ustawa przyjęta bez Kamińskiego i Wąsika jest niezgodna z konstytucją
Akcje Specjalne
Dekarbonizacja gospodarki bez wodoru będzie bardzo trudna
Sądy i trybunały
Andrzej Duda powołał Mikołaja Pawlaka na sędziego
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży