Półtora biliona na ekotransformację

Sukces termomodernizacji w Polsce zależy od udostępnienia atrakcyjnego finansowania właścicielom domów i fabryk.

Publikacja: 07.07.2022 09:27

Znaczny ciężar transformacji spoczywa na właścicielach domów

Znaczny ciężar transformacji spoczywa na właścicielach domów

Foto: shutterstock

Budynki odpowiadają za 36 proc. emisji gazów cieplarnianych i 40 proc. całkowitego zużycia energii w Unii Europejskiej. Unijna polityka zakłada redukcję emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc., co wymaga ograniczenia emisji gazów z budynków o 60 proc., zmniejszenia zużycia energii końcowej o 14 proc. i zmniejszenia zużycia energii do ogrzewania i chłodzenia o 18 proc. Do 2050 r. UE ma osiągnąć neutralność klimatyczną. W samej Polsce nakłady potrzebne na dostosowanie budynków do standardu bezemisyjnego do 2050 r. szacowane są na 1,54 bln zł.

Banki w sukurs

Jak czytamy w raporcie Konfederacji Lewiatan „Efektywność energetyczna budynków – szanse i wyzwania dla polskich firm”, w Polsce znajduje się 14,2 mln budynków, z czego 39 proc. to domy jednorodzinne, 36 proc. budynki produkcyjne, gospodarcze, magazynowe, a 17 proc. budynki niemieszkalne niebędące obiektami użyteczności publicznej.

W pierwszym etapie, realizowanym w latach 2021–2030 r., nakłady na renowację szacowane są na 400 mld zł, w latach 2031–2040 ma to być 550 mld zł, a w kolejnej dekadzie 590 mld zł. To łącznie około 7,5 mln termomodernizacji, wymiana około 6,9 mln źródeł ciepła na urządzenia i instalacje bezemisyjne, takie jak pompy ciepła czy elektryczne grzejniki i maty grzewcze.

Finansowanie ma pochodzić częściowo ze środków publicznych, w tym funduszy unijnych, ale niezbędne będzie zaangażowanie kapitału prywatnego i sektora finansowego. Jeśli chodzi o najbliższą perspektywę, trzy czwarte finansowania pokrywają środki pochodzące z Unii Europejskiej – dotacje i pożyczki, m.in. z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Funduszu Spójności czy Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Niemniej niemal 100 mld zł musi pochodzić ze środków własnych inwestorów, budżetu państwa oraz sektora bankowego.

Jak podkreślili eksperci Lewiatana, inwestycje termomodernizacyjne wiążą się z wysokimi nakładami, które przekraczają możliwości obywateli, a dla przedsiębiorstw, właścicieli nieruchomości komercyjnych czy przemysłowych – nie są atrakcyjnym przedsięwzięciem z powodu niskiej rentowności i bardzo długiego okresu zwrotu. O ile Kowalscy mogą liczyć na różne programy („Czyste powietrze”, „Mój prąd”, „Moje ciepło”, ulga termomodernizacyjna), to dla budynków przemysłowych takiego systemowego wsparcia w zasadzie nie ma. Dlatego sukces transformacji będzie zależeć od stworzenia atrakcyjnych dla obywateli i przedsiębiorstw mechanizmów finansowania i produktów bankowych.

Zdaniem autorów raportu oferta banków powinna uwzględniać długoterminowe kredyty i pożyczki, nawet na 20–25 lat, a jednocześnie być atrakcyjna kosztowo dla zaciągających zobowiązanie. Po stronie plusów należy odnotować, że inwestycje termomodernizacyjne charakteryzują się stosunkowo niskim ryzykiem – zyski pochodzące z niższych kosztów energii mogą być kierowane na spłatę kredytu. Dla banków zaangażowanie się w finansowanie termomodernizacji będzie mieć jeszcze jedną zaletę, pomoże w redukcji ich własnego śladu węglowego.

Ekotransformacja to z jednej strony gigantyczne nakłady, ale z drugiej szanse. Rynek termomodernizacji o wartości 1,54 bln zł to ogromna przestrzeń do wypełnienia dla przedsiębiorstw budowlanych i producentów materiałów. To także perspektywa stworzenia tysięcy miejsc pracy we wszystkich sektorach odpowiedzialnych za przetwarzanie i zużycie energii: przemysłu, budownictwa, energetyki, ciepłownictwa i finansów. To również szansa na rozwój technologiczny i innowacyjny.

Autorzy raportu zwrócili również uwagę na konieczność edukacji społeczeństwa. Według badań przeprowadzonych na zlecenie NFOŚiGW niemal 1/3 Polaków czerpie wiedzę na temat oszczędzania energii od rodziny lub znajomych czy z internetu, 22 proc. od sąsiadów, a 20 proc. od sprzedawców. Tylko dla 17 proc. respondentów źródłem informacji o możliwościach termomodernizacji są instytucje publiczne. Stąd wniosek, by stworzyć sieć ekodoradców na poziomie każdej gminy.

Wątek RE Impactora

Wyzwania związane z unijnymi ambicjami klimatycznymi i redukcją śladu węglowego na rynku nieruchomości były jednym z wątków panelu w ramach tegorocznej edycji Real Estate Impactor.

– Przed nami rewolucja, która zmieni funkcjonowanie branży, która odpowiada za 40 proc. emisji CO2. Zarządy i akcjonariusze będą musieli zadać sobie pytanie, jak z jednej strony udźwignąć koszty dekarbonizacji, a z drugiej generować zyski na pożądanym poziomie – mówił Emil Górecki z Echo Investment.

– Kowalscy nie przychodzą i nie pytają, czy mieszkanie ma certyfikat. Ale pytają i będą to robić coraz częściej, jak dużo trzeba będzie płacić za ogrzewanie, czy latem budynek nie będzie się przegrzewał. Przy obecnym wzroście cen energii i sytuacji geopolitycznej to będą aspekty, które zaczną być coraz bardziej decydujące przy zakupie nowego mieszkania. W Hiszpanii przy zakupie lokalu oprócz ceny podaje się zużycie energii, myślę, że będziemy szli powoli w tę stronę – mówiła Alicja Kuczera z Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego PLGBC.

Budynki odpowiadają za 36 proc. emisji gazów cieplarnianych i 40 proc. całkowitego zużycia energii w Unii Europejskiej. Unijna polityka zakłada redukcję emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc., co wymaga ograniczenia emisji gazów z budynków o 60 proc., zmniejszenia zużycia energii końcowej o 14 proc. i zmniejszenia zużycia energii do ogrzewania i chłodzenia o 18 proc. Do 2050 r. UE ma osiągnąć neutralność klimatyczną. W samej Polsce nakłady potrzebne na dostosowanie budynków do standardu bezemisyjnego do 2050 r. szacowane są na 1,54 bln zł.

Pozostało 89% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Real Estate Impactor po raz szósty. Kogo nagrodziliśmy?
Nieruchomości
Skończyły się czasy, że do budowy mieszkań może brać się każdy
Nieruchomości
Mieszkaniowa burza mózgów
Biznes
Rosnące koszty ciążą inwestycjom. Będzie lawina bankructw?
Akcje Specjalne
Firmy chcą działać w sposób zrównoważony
Nieruchomości
Biurowy portfel z ekologicznymi odznakami
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży