Reklama

Wio, koniku, przez tysiąclecia

Udomowienie konia doprowadziło do zasadniczych zmian w fizjologii tego zwierzęcia.

Aktualizacja: 19.12.2014 07:57 Publikacja: 19.12.2014 01:00

Udomowione konie są silniejsze od dzikich przodków

Udomowione konie są silniejsze od dzikich przodków

Foto: 123RF

Człowiek kształtuje konia od tysięcy lat, dostosowując go do swoich potrzeb. Jakie zmiany zaszły w tym okresie – zbadali naukowcy z Centrum Geogenetyki Uniwersytetu w Kopenhadze.

Duńscy badacze zsekwencjonowali genom prehistorycznych koni na podstawie kości pochodzących z półwyspu Tajmyr w Rosji (Kraj Krasnojarski). Zwierzęta te żyły w okresie 43–16 tys. lat temu (do udomowienia doszło ok. 5,5 tys. lat temu). Porównali je z genomami pięciu współczesnych ras koni oraz z genomem konia Przewalskiego, jedynej dzikiej rasy występującej jeszcze współcześnie na terenie Mongolii, odkrytej w 1879 roku.

Z porównania tego wynika, że konie udomowione wykazują większe podobieństwo genetyczne do ich wymarłych dzikich kuzynów niż do konia Przewalskiego, odziedziczyły po nich 60 proc. materiału genetycznego. Wiadomość o tym zamieszcza amerykańskie pismo „PNAS" („Proceedings of the National Academy of Sciences").

Naukowcy zidentyfikowali 125 genów, na które udomowienie wpłynęło w istotny sposób. Są to geny związane z formowaniem się mięśni, kończyn, stawów, z rozwojem serca i układu krążenia. Te fizjologiczne zmiany powstały podczas wykorzystywania zwierząt przez człowieka jako wierzchowca i siły pociągowej.

Naukowcy wykryli również mutacje genetyczne związane ze „społecznymi" zachowaniami koni, z ich zdolnością do uczenia się i rozumienia poleceń człowieka.

Reklama
Reklama

Genom współczesnego konia odzwierciedla także niekorzystne zmiany powstałe w trakcie domestyfikacji. Doprowadziły one do wyraźnego obniżenia różnorodności genetycznej współczesnych ras. – Prawdopodobnie ujawniliśmy geny, których mutacje pozwoliły na przeistoczenie konia w zwierzę transportowe i pociągowe. Udało nam się zidentyfikować geny odpowiadające za zachowanie konia i jego reakcje na strach. Geny te mogły być kluczowe w przekształceniu dzikich zwierząt w takie, jakie znamy obecnie – powiedział kierujący zespołem prof. Ludovic Orlando.

Z badań naukowców brytyjskich z Uniwersytetu w Exeter wynika, że do udomowienia konia doszło na terenie obecnego Kazachstanu około 5,5 tys. lat temu, jeszcze w epoce kamienia. Pierwsze pokolenia udomowionych koni były większe od dzikich przodków. Natomiast udomowione konie z epoki brązu już nie różniły się wielkością od pierwszych, udomowionych. Uszkodzenia na szczękach świadczą o tym, że ludzie już wtedy zakładali koniom uzdy, a to oznacza, że konie służyły jako wierzchowce. Na naczyniach ceramicznych sprzed około 5 tys. lat pochodzących z wykopalisk w Botai w Kazachstanie zachowały się ślady tłuszczu z mleka klaczy, co z kolei sugeruje, że tyle lat liczy sztuka wytwarzania kumysu – napoju alkoholowego z końskiego mleka.

Nauka
Miały 8 metrów wysokości. Tajemnicze olbrzymy mogły być zupełnie nowym rodzajem życia
Nauka
Wielka pomyłka paleontologów? Nowe ustalenia dotyczące dinozaurów
Nauka
Największa góra lodowa nie dotrwa do lata? A23a topnieje
Nauka
Zaćmienia Słońca i wyjątkowe pełnie Księżyca w 2026 roku. Które zjawiska będą widoczne z Polski?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama