Takie między innymi zmiany przyniesie obowiązująca w przeważającej mierze od 4 kwietnia br. ustawa z 4 lutego 2011 o opiece nad dziećmi do lat trzech (DzU nr 45, poz. 235, dalej ustawa żłobkowa).
Przedstawiamy, jakie kwestie kadrowe i płacowe pracodawcy muszą załatwić w związku z jej wejściem w życie.
4 kwietnia wszystkie żłobki zostaną pozbawione formy zakładu opieki zdrowotnej. Publiczne tego dnia przekształcą się w zwykłe gminne jednostki budżetowe lub gmina będzie te zadania zlecać na zewnątrz, a prywatne zostaną prywatnymi podmiotami, ale już nie zakładami opieki zdrowotnej.
To główne założenia restrukturyzacji systemu opieki nad małymi dziećmi. Siłą rzeczy dokonuje się przy tej okazji jednocześnie reforma kadr i systemu wynagradzania. Przebiega ona pod hasłami przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, określonego w art. 23
1
(art. 76 ust. 1 ustawy żłobkowej).
Oznacza to, że żłobki stają się 4 kwietnia stronami w stosunkach pracy zawartych przez poprzednich pracodawców – żłobków działających jako zakłady opieki zdrowotnej. Ten tzw. transfer pracodawców przysparza dyrektorom żłobków wielu powinności. Przedstawiamy je po kolei.
PO PIERWSZE POINFORMUJ O PRZEJŚCIU ZAKŁADU
Dotychczasowy i nowy pracodawca muszą zawiadomić przejmowanych podwładnych o transferze, a dokładnie o:
- przewidywanym terminie przejścia zakładu na innego pracodawcę,
- przyczynach przejścia,
- jego prawnych, socjalnych i ekonomicznych skutkach dla pracowników,
- zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia, w tym pracy, płacy i przekwalifikowania.
Jeśli w żłobku działa co najmniej jedna zakładowa organizacja związkowa, informację w sprawie przejścia zakładu trzeba jej przekazać. Wynika tak z art. 261 ustawy z 23 maja 1991 o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.).
Oprócz tego dyrektor ma obowiązek negocjacji ze związkiem porozumienia w ciągu 30 dni od przekazania mu wskazanej informacji. W razie nieosiągnięcia w tym terminie konsensusu o kształcie działań personalnych rozstrzyga pracodawca, biorąc pod uwagę stanowiska organizacji przedstawione podczas rozmów.
Informację pracownikom/ związkowi dyrektor żłobka powinien przekazać najpóźniej na 30 dni przed zamierzoną datą przejścia zakładu. W tej sytuacji nie jest to jednak możliwe z powodu bardzo szybkiego dojścia do skutku transferu, w dniu wejścia ustawy żłobkowej.
Gdyby więc żłobki chciały dochować tego terminu, musiałyby wręczać informacje w sprawie przejścia zakładu, zanim zostały takim obowiązkiem obłożone. Wobec tego należy uznać, że dyrektorzy żłobków powinni przedstawić informacje możliwie najszybciej.
PO DRUGIE ZWERYFIKUJ WARUNKI ZATRUDNIENIA
Z chwilą przejścia zakładu, czyli od 4 kwietnia 2011, personel żłobków
- niepublicznych to pracownicy w rozumieniu kodeksu pracy, do których stosuje się regulacje tego aktu prawnego,
- publicznych zostanie przekwalifikowany z pracowników zakładów opieki zdrowotnej na pracowników samorządowych, których obowiązuje ustawa z 21 listopada 2008 o pracownikach samorządowych (DzU nr 223, poz. 1458 ze zm.) i jej akty wykonawcze, w tym rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (DzU nr 50, poz. 398 ze zm.).
Mimo to 4 kwietnia 2011 pracownicy żłobków korzystają z gwarancji niezmienionych reguł pracy i płacy (m.in. uchwała Sądu Najwyższego z 16 maja 2003, III ZP 9/01). Szef nie może pogorszyć zasad ich zatrudniania i wynagradzania w związku z samym przejściem zakładu (wyrok SN z 30 września 2009, II PK 86/09).
Jednak zaraz po dojściu transferu do skutku dyrektor żłobka musi uporządkować sprawy kadrowe, przede wszystkim dostosować warunki zatrudnienia do wymogów ustawy żłobkowej, ustawy o pracownikach samorządowych i jej aktów wykonawczych.
Jeśli zmiany miałyby pogorszyć pozycję pracownika, nie obejdzie się bez porozumienia zmieniającego lub wypowiedzenia zmieniającego.
Kwalifikacje
Ustawa żłobkowa dokładnie reguluje, jakie wykształcenie, doświadczenie i szkolenia muszą mieć osoby zatrudniane w żłobkach. Kryteria te zostały nawet w niewielkim stopniu złagodzone w stosunku do dotychczasowych, kiedy to niemal cały personel żłobka – zakładu opieki zdrowotnej – stanowiły pielęgniarki i położne.
Niemniej, jeśli któryś z obecnych pracowników tych placówek nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych z ustawy żłobkowej, normy przejściowe regulują te kwestie na jego korzyść.
I tak osoby zatrudnione 4 kwietnia br. do opieki nad dziećmi nie muszą odbywać szkoleń uzupełniających i aktualizujących, jakie nakazuje ustawa żłobkowa. Wyjątkowo, gdy nie mają średniego wykształcenia, muszą je zdobyć w ciągu trzech lat od wejścia ustawy żłobkowej w życie, czyli do 3 kwietnia 2014 (art. 76 ust. 3 i 4 ustawy żłobkowej).
Pielęgniarki i położne zaangażowane tego dnia w charakterze opiekunek do dzieci zachowują prawo wykonywania zawodu przez czas tego zatrudnienia, ale nie dłużej niż przez 15 lat (art. 77 ustawy żłobkowej).
Pobory
Pracowników publicznych żłobków czekają przetasowania płacowe w związku z tym, że zostaną objęci innymi przepisami wynagrodzeniowymi. Zmienią się również zasady przyznawania im niektórych składników wynagrodzenia, np. nagród jubileuszowych. W dół pójdzie też stawka przysługującego im dodatku za pracę w porze nocnej.
Od 4 kwietnia będą dostawać go w wysokości kodeksowej, czyli 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnej płacy. Dotychczas dodatek ten w niektórych żłobkach wynosił 20 proc. stawki godzinowej, byle nie mniej niż 20 proc. kwoty godzinowej ustalonej na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Dłużej w placówce
Największa zmiana dotycząca pracowników żłobków to wydłużenie ich czasu pracy. Ich norma dobowa czasu pracy zwiększa z 7 godzin 35 minut do 8 godzin, a tygodniowa z 37 godzin 55 minut do 40 godzin.
PO TRZECIE RESPEKTUJ UKŁAD
Wdrożenie w życie nowych warunków pracy i płacy personelu publicznych żłobków, zharmonizowanych z ustawami żłobkową i o pracownikach samorządowych, przebiegnie inaczej w żłobkach objętych zakładowymi albo ponadzakładowymi układami zbiorowymi pracy.
W takiej sytuacji istnieje konieczność stosowania postanowień układu do przejętych pracowników przez rok (art. 241
8
k.p.).
Dopiero potem można zmienić warunki zatrudnienia pracowników za wypowiedzeniem zmieniającym bądź porozumieniem zmieniającym. Jednak porozumienie/ wypowiedzenie można wręczyć jeszcze w trakcie ochronnego roku, jeśli wywierają one skutek po upływie tego roku (uchwała SN z 8 lutego 2005, I PZP 9/04).
Nie obowiązują przy tym zakazy wypowiadania stosunków pracy (art. 241
8
§ 2 zdanie drugie w związku z art. 241
13
§ 2 zdanie drugie k.p.).
PO CZWARTE ZMIEŃ INFORMACJĘ
Nowy pracodawca (dyrektor żłobka) ma obowiązek przekazać też pracownikom informację o modyfikacji:
- obowiązującej daną osobę dobowej i tygodniowej normy czasu pracy,
- częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę,
- wymiaru przysługującego urlopu wypoczynkowego,
- obowiązującej długości wypowiedzenia, oraz o
- objęciu układem zbiorowym pracy bądź o zmianie układu.
W tym wypadku zawiadomienie ma przede wszystkim dotyczyć wydłużenia dobowej i tygodniowej normy czasu pracy.
Informację tę dyrektor musi dostarczyć zatrudnionym/związkowi w ciągu miesiąca od zmiany danych, a więc do 3 maja 2011.
Może ją sporządzić blankietowo, odsyłając do właściwych przepisów bądź podając konkretne parametry.
PO PIĄTE ROZLICZ ODCHODZĄCEGO
Przejęta osoba ma prawo rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia za siedmiodniowym uprzedzeniem, w ciągu dwóch miesięcy od przejścia pracodawcy, czyli do 3 czerwca 2011. Pozwala na to art. 23
1
§ 4 k.p.
Nie ma obowiązku uzasadnienia swojego posunięcia. Te dwa miesiące zostały jej dane po to, by przyjrzała się zmianom, nowym warunkom zatrudnienia i rozejrzała w swojej sytuacji.
Jeśli bilans okazał się niekorzystny, powinna uprzedzić dyrektora żłobka o rezygnacji z pracy najpóźniej na siedem dni przed 3 czerwca br., a więc najpóźniej 27 maja 2011.
Zerwanie współpracy w ten sposób powoduje dla zatrudnionego takie skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z wypowiedzeniem złożonym przez szefa.
Czytaj też:
Zobacz:
» Dobra Firma » Kadry i płace » Przejęcia pracowników
