Jego historyczne dzieła porywają nie tylko rozmachem. Zachwycają także kunsztem w oddaniu najdrobniejszych detali strojów i uzbrojenia, zmysłowymi doznaniami faktury, głębi koloru, blasku, czy miękkości materii. To efekt historycznej wiedzy i kolekcjonerskiej pasji artysty.

W Domu Matejki, Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie - w dawnej pracowni malarza na ostatnim piętrze XIX wiecznej kamienicy - można obecnie oglądać pierwszą wystawę  z cyklu „Wielka rekwizytornia artysty", prezentującą stroje i kostiumy z jego bogatych zbiorów.

Matejko gromadził dawne ubiory i tkaniny z jedwabiu, atłasu, adamaszku, aksamitu oraz ciężkie materiały przetykane złotem; stroje świeckie i liturgiczne i towarzyszące im dodatki: buty, szale, nakrycia głowy, wachlarze, sakiewki, ozdobne pasmanterie i koronki, biżuterię, pochodzące z Europy, Rosji, Turcji.

Jednym z cennych obiektów w jego zbiorach jest renesansowa szata liturgiczna (dalmatyka) z aksamitnego brokatu przetykanego złotymi nićmi – z motywem owoców granatu, która  „zagrała" w „Hołdzie pruskim" i w „Bitwie pod Grunwaldem". A także ornat z włoskiej tkaniny z początku XVI w. z czarnego aksamitu z bogatym złotym ornamentem kwiatowym.

Wśród świeckich strojów jest wiele pięknych  kobiecych sukien, jak bliskowschodnia z purpurowego aksamitu, ozdobiona złotym haftem, czy europejska w stylu empire z 1815 roku, uszyta z granatowego jedwabiu z drobnymi srebrnymi zdobieniami. Albo XVIII-wieczna elegancka biała spódnica z brokatu ze srebrnymi kokardkami.

Matejko przywiązywał wielką wagę do studiów kostiumów i draperii. Najlepiej świadczy o tym album "Ubiory w Polsce 1200-1795", opublikowany  przez malarza w 1860 roku. Przedstawił w nim tablice z polskimi strojami, pokazujące zachodzące zmiany  w modzie od czasów Bolesława Wstydliwego do Stanisława Augusta Poniatowskiego. Można na nich obejrzeć ubiory duchowieństwa, szlachty, króla, dworu. magnatów i mieszczan, chłopów, Żydów, członków cechów i bractw.

Sam artysta także projektował stroje, które wykorzystywał do malowania obrazów, jak i w innych okolicznościach . Był m.in. autorem oprawy i strojów na własny ślub, a także kostiumów balowych.

Dom Jana Matejki przy Floriańskiej 41 jest jednym z najstarszych muzeów biograficznych. Mieści się w XIX wiecznej kamienicy, w którym artysta spędził całe życie. Stałe ekspozycje ulokowano w oryginalnych mieszkalnych pokojach. Dokumenty i fotografie opowiadają o artyście i jego rodzinie. Jest tu też wiele prac malarza – od  wczesnego „Widoku z Wieży Ratuszowej w Krakowie" przez portrety rodziny i przyjaciół do obrazów historycznych: „Wnętrze grobu Kazimierza Wielkiego", „Mikołaj Kopernik czyli rozmowa z Bogiem", „Carowie Szujscy na sejmie warszawskim". Można zobaczyć także kartony projektowe do wspaniałych polichromii w kościele Mariackim w Krakowie, nad którą Matejko pracował w latach 1889-1891.

W następnych edycjach cyklu "Wielka rekwizytornia Jana Matejki" muzeum pokaże przedmioty rzemiosła artystycznego i broni.