Festiwal Millennium Docs Against Gravity. Kim są zwycięzcy?

Nagrody wręczone na tegorocznym 21. Millenium Docs Against Gravity pokazują, że polityka zdominowała tegoroczny festiwal. Nagroda dla Najlepszego Filmu Polskiego powędrowała do Lidii Dudy za „Las” o uchodźcach na wschodniej granicy.

Publikacja: 19.05.2024 09:16

Lidia Duda odbiera nagrodę główną w konkursie Amnesty International na najlepszy film dokumentalny o

Lidia Duda odbiera nagrodę główną w konkursie Amnesty International na najlepszy film dokumentalny o prawach człowieka za film „Las” podczas gali rozdania nagród 21. Festiwalu Filmowego Millennium Docs Against Gravity w Teatrze Dramatycznym w Warszawie

Foto: PAP/Radek Pietruszka

Grand Prix Konkursu Głównego zdobył dokument „Nie chcemy innej Ziemi” (reż. Basel Adra, Hamdan Ballal, Yuval Abraham, Rachel Szor), zaś Nagroda dla Najlepszego Filmu Polskiego powędrowała do Lidii Dudy za „Las”. Pierwszy film relacjonuje wypieranie Palestyńczyków przez Izrael z Zachodniego Brzegu Jordanu. Jak refren powracają obrazy kolejnych akcji izraelskich żołnierzy w wiosce Masafer Yatta, asystujących przy burzeniu przez buldożery domów Palestyńczyków, wznoszonych ciągle od początku. Domy rozsypują się jak klocki domina, kobiety płaczą, mężczyźni próbują ratować dobytek. Dochodzi też do rozlewu krwi. Na to wszystko patrzą palestyńskie dzieci…

Izrael kontra Palestyna

W obecnej sytuacji zaostrzonego konfliktu izraelskiego – palestyńskiego dokument jest głosem w sprawie, przedstawiającym w niekwestionowany sposób krzywdę narodu palestyńskiego. Tak został zrealizowany. Jak wiadomo, w świecie ogarniętym wojną, przekaz musi być jednoznaczny, bo to nie czas na niuansowanie. Niebezpieczeństwo tkwi jednak w tym, że pokazuje się wtedy tylko wersję wydarzeń – bez dociekania ich źródeł i uwzględniania różnych punktów widzenia.

Czytaj więcej

Cannes 2024: Yorgos Lanthimos z surrealistycznymi „Rodzajami życzliwości”

Owych różnych punktów widzenia zabrakło zdecydowanie zwycięzcy Polskiego Konkursu – filmowi „Las”. Jego autorka filmuje życie młodego małżeństwa z trójką małych dzieci, w domu znajdującym się na skraju Puszczy Białowieskiej. Jest to portret rodziny we wnętrzu, a jej najistotniejszym problemem jest kwestia uchodźców napływających przez wschodnią granicę: nocami rodzice idą do lasu, by nieść pomoc nielegalnym przybyszom. Sielankowe obrazy kochającej się rodziny, obserwowanych przez nią zwierząt i ptaków, kontrastowane są z rozmowami rodziców oraz rozmowami i zabawami dzieci. Jedne i drugie dotyczą uchodźców. I jakkolwiek rozmowy rodziców w sposób oczywisty dotykają problemów świata dorosłych, to zabawy dzieci i ich dialogi są zaskakujące. W zabawie odtwarzają zachowania dorosłych, padają zadnia: „mamy grupę, ile osób”, rozmawiają o przeskakiwaniu granicy, telefonach do Niemiec… Trudno jednak uwierzyć, by kilkuletnie dzieci, same z siebie, rozmawiając ze sobą, mówiły: „Strasznie dużo uchodźców umiera na granicy”, „Pomagać można im tylko nielegalnie” czy – „To bardzo smutne, że jest takie prawo, że nie można na nim polegać”. Jury nagrodziło więc film, który jest rodzajem politycznego przekazu, filmu z tezą. Szkoda. Siłą dokumentu jest zachęcanie widza do samodzielnego myślenia, słabością - narzucanie wizji świata.

Millenium Docs Against Gravity i natłok filmów

Nagród w różnych kategoriach rozdano wiele, ale kiedy tak się dzieje – ich ranga rozmywa się w nadmiarze. Millenium Docs Against Gravity to największy w Polsce Festiwal dokumentów, proponujący ich najszersze, najbardziej reprezentatywne spektrum (przynajmniej teoretycznie). Wśród ponad 190. filmów, które są do obejrzenia w ciągu dziesięciu dni, trudno rozeznać, które zasługują na szczególną uwagę. Nie ma fizycznej możliwości, by obejrzeć choćby połowę z nich. Festiwalowe projekcje powinny sprzyjać rozmowom o obejrzanych obrazach, a nie wymianie informacji na temat ich treści.

Czytaj więcej

Nie żyje Roger Corman, "król filmów klasy B"

W tym piekle nadmiaru giną perły, takie jak choćby „Dwójka nieznajomych próbujących się nie pozabijać” (reż. Jacob Perlmutter, Manon Oimet) - wspaniale, w sposób nieoczywisty opowiadająca historię pary z ponad 30-letnim stażem: 75-letniej Maggie Barret, niespełnionej pisarki i 84-letniego Joela Mayerowitza, światowej sławy fotografa.

Przyjemnością, ale i okazją do refleksji, była „Lekcja sztuki według Ricarda” (reż. Barbet Schroeder), czyli portret Ricardo Cavallo – argentyńskiego malarza, pustelnika o ascetycznym temperamencie, mieszkającego we Francji.

Im więcej w dokumencie obserwacji, bezstronnego przyglądania się bohaterom i sprawom – tym większa jego wartość i siła.

I takich wzruszeń - poza polityką, doraźniejszością– życzmy sobie w kolejnej edycji MDAG.

Grand Prix Konkursu Głównego zdobył dokument „Nie chcemy innej Ziemi” (reż. Basel Adra, Hamdan Ballal, Yuval Abraham, Rachel Szor), zaś Nagroda dla Najlepszego Filmu Polskiego powędrowała do Lidii Dudy za „Las”. Pierwszy film relacjonuje wypieranie Palestyńczyków przez Izrael z Zachodniego Brzegu Jordanu. Jak refren powracają obrazy kolejnych akcji izraelskich żołnierzy w wiosce Masafer Yatta, asystujących przy burzeniu przez buldożery domów Palestyńczyków, wznoszonych ciągle od początku. Domy rozsypują się jak klocki domina, kobiety płaczą, mężczyźni próbują ratować dobytek. Dochodzi też do rozlewu krwi. Na to wszystko patrzą palestyńskie dzieci…

Pozostało 85% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Kultura
Wystawa w MHP: „Potęga opowieści. Od dawnej kroniki do nowoczesnego muzeum”
Kultura
Wakacje z festiwalem Wschód Kultury. Koncerty, wystawy, pokazy filmowe i teatralne
Kultura
„Gwiezdne wojny: Akolita”, czyli dlaczego Putin ma kim manipulować
Kultura
Nie będzie agencji zabytków, Ministerstwo Kultury łączy instytuty
Akcje Specjalne
Mapa drogowa do neutralności klimatycznej
Kultura
Janusz Rewiński nie żyje. Stworzył postaci memiczne zanim wymyślono memy
Kultura
Sto lat surrealizmu w Polsce. Wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie